Het Bisdom Haarlem is één van de zeven bisdommen waaruit de rooms-katholieke Nederlandse kerkprovincie bestaat. Het bisdom staat sinds 2001 onder leiding van Mgr.Dr. Jozef Marianus (Jos) Punt met Johannes Gerardus Maria van Burgsteden, SSS als hulpbisschop. De kathedraal van het bisdom is de Kathedrale Basiliek Sint Bavo. Net zoals in de andere drie noordelijke bisdommen vormen de katholieken een (kleine) minderheid van de totale bevolking. Veroorzaakt door de toenemende securalisatie, die harder in het noorden heeft toegeslagen dan in andere delen van het land, heeft het bisdom verscheidene keren moeten reorganiseren, vooral het aantal dekenaten (begin 2007 nog 8 maar binnenkort slechts nog 3) en het aantal parochies neemt steeds verder af.
Inhoud |
bewerk Kerncijfers van het bisdom Haarlem[1])
In het jaar 2005 maakte het katholieke volksdeel met circa 475.000 kerkelijk geregistreerde gelovigen 16,9% van de totale bevolking (2,8 miljoen) van het bisdom uit. Op een zondag bezochten bezochten gemiddeld 26.605 gelovigen de kerk, dat is 0,9 percent van de totale bevolking van het bisdom Haarlem. Het aantal kerkelijk ingezegende huwelijken bedroeg 690.
bewerk Gevolg van secularisatie
Vanwege de voortgaande secularisatie worden verdere reorganisaties verwacht of zijn deze bezig in de noordelijke bisdommen. Volgens plan zal het aantal parochies in het aartsbisdom Utrecht, en in de bisdommen Haarlem, Rotterdam en Breda afnemen met 85 % (606 parochies). Opvallend is dat in het noorden van Nederland alleen het (kleinste) bisdom Leeuwarden-Groningen geen plannen heeft om het aantal zelfstandige parochies te verminderen.
bewerk Geschiedenis
In 1559 werd op last van Filips II een nieuwe kerkelijke indeling van Nederland gemaakt. Hierbij werd onder meer het bisdom Haarlem opgericht als suffragaanbisdom van het aartsbisdom Utrecht. Het bisdom was geen lang leven beschoren: in 1578 kwam Haarlem in handen van de calvinisten en moest de bisschop de stad ontvluchten. Er zijn slechts twee bisschoppen geweest:
- Nicolaas van Nieuwland (1562-1569)
- Godfried van Mierlo (1571-1587)
Bij het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie in 1853 werd Haarlem opnieuw zetel van een bisschop. Sindsdien waren achtereenvolgens de volgende bisschoppen aangesteld:
- Franciscus Josefus van Vree (1853-1861)
- Gerardus Petrus Wilmer (1861-1877)
- Petrus Matthias Snickers (1877-1883)
- Caspar Josefus Martinus Bottemanne (1883-1903)
- Augustinus Josefus Callier (1903-1928)
- Johannes Dominicus Josephus Aengenent (1928-1935)
- Johannes Petrus Huibers (1935-1960)
- Joannes Antonius Eduardus van Dodewaard (1960-1966)
- Theodorus Henricus Johannes Zwartkruis (1966-1983)
- Henricus Josephus Aloysius Bomers (1983-1998)
- Jozef Marianus Punt (2001-heden)
Hulpbisschoppen:
- Joseph Lescrauwaet (1983 - 1995)
bewerk Organisatie in 2006
In 2006 bestond het bisdom uit acht dekenaten en 169 parochies waarin 67 seculiere priesters, 32 reguliere priesters en 9 permanente diakens werkzaam waren:
- Dekenaat Amsterdam (30 parochies)
- Dekenaat Alkmaar (18 parochies)
- Dekenaat Haarlem-Beverwijk (26 parochies)
- Dekenaat Hilversum (19 parochies)
- Dekenaat Hoorn (27 parochies)
- Dekenaat Meerlanden (15 parochies)
- Dekenaat Noordkop (14 parochies)
- Dekenaat Zaanstreek-Purmerend (19 parochies).
bewerk Herindeling van de dekenaten en andere gevolgen van de secularisatie
Net zoals in de andere (noordelijke) bisdommen, moest ten gevolge van de nog steeds toenemende secularisatie (o.a. het teruglopen van het aantal kerkleden, het aantal priesters en het kerkbezoek), het bisdom wederom gereorganiseerd worden. Op 12 september 2006 is het proces in gang gebracht om het aantal dekenaten terug te brengen naar drie, te weten:
- Dekenaat Noord (voorheen de dekenaten Noordkop, Alkmaar en Hoorn) (59 parochies),
- Dekenaat Midden (voorheen de dekenaten Haarlem-Beverwijk en Zaanstreek-Purmerend) (45 parochies),
- Dekenaat Zuid (voorheen de dekenaten Meerlanden, Amsterdam en Hilversum) (64 parochies).
Respectievelijk zullen deze dekenaten als deken de heren Ed Moltzer, Ton Cassee en Ambro Bakker krijgen.
Behalve het aantal dekenaten is ook het aantal parochies afgenomen en wel naar 164 per 1 januari 2007. Op termijn zal het aantal zelfstandige parochies sterk afnemen; anno 2008 meldt de website van het bisdom dat er momenteel 34 samenwerkingsverbanden van parochies zijn voorzien.
Volgens de website van het bisdom zal ook het aantal kerkgebouwen afnemen: "De gezamenlijke parochies van het bisdom van Haarlem staan voor enorme problemen én minstens zo grote uitdagingen. Om die uitdagingen vorm te geven, zijn we genoodzaakt de organisatie bij te stellen en onder meer het omvangrijke aantal kerkgebouwen te saneren." einde citaat
bewerk Naamswijziging
Op 1 november 2008 werd bekend gemaakt dat het bisdom Haarlem met ingang van 1 januari 2009 gewijzigd verder zou gaan als het bisdom "Haarlem-Amsterdam". De naamswijziging van het in 2009 zijn 450-jarig jubileum vierende diocees is in overeenstemming met de officieuze vuistregel dat bisdommen de naam van de hoofdstad voeren, ook als de kathedrale zetel niet in die stad gevestigd is (vgl. het bisdom Mechelen-Brussel). Bisschop Punt liet in een communiqué weten dat de wijziging een goed "katholiek" teken was naar de rest van de wereld, "vanwege de naamsbekendheid van Amsterdam, zijn rijke katholieke historie, getekend door het Mirakel van Amsterdam, en zijn karakter als multireligieuze stad".
bewerk Zie ook
bewerk Externe link
| Bronnen, noten en/of referenties: |
| Bisdommen in Nederland |
|---|
|
Bisdom Breda | Bisdom Groningen-Leeuwarden | Bisdom Haarlem | Bisdom 's-Hertogenbosch | Bisdom Roermond | Bisdom Rotterdam | Aartsbisdom Utrecht | Militair ordinariaat |