Jakas reklama 

 

Jan van Kilsdonk S.J., vaak ook Pater Van Kilsdonk genoemd (Zeeland (Noord-Brabant), 19 maart 1917 - Amsterdam, 1 juli 2008) was een Nederlandse jezuïet, theoloog en pastor.

Inhoud

bewerk Levensloop

Zijn familie, een molenaarsgezin, en zijn voorgeslacht genoten aanzien in het Oost-Brabantse aan de rand van de Peel gelegen dorp Zeeland (Noord-Brabant) bij Uden. Als zeventienjarige meldde de zeer studieuze Van Kilsdonk zich bij de jezuïeten (Societas Jesu) aan. 7 september 1934 trad hij met 26 anderen in bij de jezuïeten in Grave.

Op 22 augustus 1945 werd Van Kilsdonk in Maastricht priester gewijd op 28-jarige leeftijd, iets wat in de jezuïetenorde aan de jonge kant is. In zijn eerste priesterjaren was hij zielzorger onder geïnterneerde ex-NSB-ers en politieke gevangenen in Kamp Vught en aalmoezenier, waar zijn eerbied voor de marginale en lijdende mens werd versterkt en hij ondervond hoe gebrekkig zijn Bijbelkennis was. Eigenlijk moest hij naar Rome om verder theologie te studeren en te promoveren, maar zelf was hij niet gerust op de goede afloop daarvan. Van Kilsdonk raadde, naar eigen zeggen later, zijn overste dat af: hij voorzag en vreesde de conflicten die zo'n studie of een docentschap zou kunnen opleveren.

bewerk Leraar en moderator

Van 1947 tot 1960 was hij godsdienstleraar aan het St. Ignatiuscollege (inmiddels het St. Ignatiusgymnasium) in Amsterdam waar priester Jan van Kilsdonk naar toe werd gestuurd, in een stad die hij niet kende. Hij kweet zich met passie van deze taak, waarbij hij de leerlingen het gevoel trachtte te geven dat godsdienst 'diepzinnigheid is, en schoonheid, extase en verwondering'. De literatuurcriticus Kees Fens is een van zijn leerlingen geweest, evenals zijn latere medebroeder Huub Oosterhuis.

Van 1948 tot 1973 was de pater, docent ethica aan de Academie voor Lichamelijke Opvoeding in de hoofdstad. Tussen 1959 en 1975 leidde hij talloze retraites voor priesters van het aartsbisdom Utrecht.

In 1960 begon een nieuwe fase in het leven van Van Kilsdonk, toen hij tot moderator (geestelijk verzorger) van de katholieke Amsterdamse studentenvereniging Sanctus Thomas Aquinas -[1] werd benoemd, een van de bekendste leden hiervan was Pim Fortuyn. Daaraan bleef hij tot 1982 verbonden. Reeds in 1956 begon zijn levenswerk als ‘studentenmoderator’, een bezigheid die hij naar zijn fysieke mogelijkheden tientallen jaren zou blijven uitoefenen.

bewerk Studentenekklesia

In 1960 stichtte hij de Amsterdamse Studentenekklesia (Vereniging Amsterdamse Studentenekklesia (VASE)) -[2] met de jonge studentenpastor Jos Vrijburg, die in 1969 in het huwelijk trad, en met ordegenoot Huub Oosterhuis, die in 1970 trouwde. Vanaf 1965 was pastor, dichter en liturgiemaker Huub Oosterhuis (S.J. tot 1969) daar de gangmaker. Toen de studentenekklesia in conflict kwam met de Haarlemse bisschop Theodorus Zwartkruis over de betekenis van de Eucharistie en het priesterschap, bleef Van Kilsdonk solidair met hen, maar bleef lid van de Orde en celibatair.

Hij richtte zich op pastoraat, op ‘ontmoeting met jonge mensen’. Jonge mensen – mannen vooral -, met weinig of geen binding aan een kerk, of niet meer, vaak met een gecompliceerde verhouding met ‘thuis’, later met name ook homoseksuelen en in de jaren tachtig, negentig van de 20e eeuw niet zelden jonge mensen bij wie aids was geconstateerd en voor wie er toen geen redding was. Van het kerkelijk verbod op kunstmatige voorbehoedsmiddelen trok hij zich niets aan. Hij bezocht sinds het eerste begin degenen met Hiv/Aids op de afdelingen van het AMC, het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam-Zuidoost, waar hij hen tot grote steun was.

bewerk Omzwervingen

Jan van Kilsdonk bezocht tot zijn 65ste zijn 'klandizie' op goed geluk, zwervend langs de studentenflats in Amsterdam en in de kroegen in Mokum. Hij kon daar niet altijd zeggen wat hij wilde en vulde zijn bezoeken aan met een pastoraat van brieven – veelal lange - altijd in zo plechtig en warm Nederlands dat mensen zulke brieven deed bewaren. Het moeten er vele honderden geweest zijn. De pater werd een fenomeen, een cultfiguur. Door zijn bezoek aan kroegen waar hij graag een pilsje dronk, kreeg hij de vriendelijk bedoelde bijnaam 'Kater van Pilsdronk'. Ook na zijn 'pensionering' in 1982 ging zijn werk door. De laatste jaren van zijn leven was Van Kilsdonk elke zondagochtend te vinden in de Amsterdamse Dominicuskerk, die in de laatste decennia van de 20e eeuw een bron was van liturgische vernieuwing binnen de Katholieke Kerk en heden een oecumenische gemeenschap is, geïnspireerd op de christelijke traditie. Hij had daar een vaste plaats, die de kerkgangers zorgvuldig voor hem vrijlieten.

Omdat Van Kilsdonk zo lang actief bleef waren er vele gelegenheden om afscheid van hem te nemen, verjaardagen, priesterfeesten, jubilea als studentenpastor. Telkens stroomden mensen toe.

Ook was Van Kilsdonk - naar zijn zeggen weliswaar slechtziend maar scherp horend - niet afwezig bij de jubileumbijeenkomst in de Sint-Obrechtkerk (Kerk van Onze-Lieve-Vrouw van de Allerheiligste Rozenkrans in Amsterdam Oud-Zuid) -[3], voorafgaand aan de reünie van het voormalig Sint-Ignatiuscollege op 22 april 2006 te Amsterdam.


bewerk Heengaan

Op 1 juli 2008 is pater Jan van Kilsdonk, priester in de Orde der Jezuïeten, in zijn slaap op 91-jarige leeftijd in Amsterdam overleden -[4], zo heeft overste Gregory Brenninkmeijer, hoofd van de Jezuïeten in Amsterdam, bekend gemaakt. - [5]

Zijn lichaam werd eerst in eigen kring in het gemeenschapshuis van de Jezuïeten bij zijn medebroeders opgebaard. Voor hem is een Avondwake gehouden op zondagavond 6 juli in de Oude Kerk [6], Oudekerksplein 23 (op De Wallen) in Amsterdam-Centrum. Deze kerk ging om 19:15 open, waarna vanaf 20:00 de Avondwake een aanvang nam. Afscheid nemen kon door een ieder, zo het is gelopen, zeker tot 23:00 uur danwel langer plaatsvinden. Naar schatting 800 à 1000 mensen bewezen hem de laatste eer.

Op maandag 7 juli daaraanvolgend werd om 10:30 uur een plechtige uitvaartmis opgedragen in de hem zo geliefde Dominicuskerk -[7], Spuistraat 12 (ingang Korte Korsjespoortsteeg) in Amsterdam, waarna hij in besloten kring begraven is geworden . Onder de aanwezigen waren de Amsterdamse burgemeester dr. Job Cohen en mgr. drs. Ronald Philippe Bär (1928-....), bisschop van Rotterdam (1983-1993). De belangstelling was enorm, ondanks de maandagmorgen in een zomervakantie.

De Orde der Jezuïeten en de voor hem opgerichte Genootschap of Broederschap van de Zevende Hemel die hem afgelopen jaren tot steun waren, hebben de voorbereidingen voor zijn heengaan getroffen in de personen van Paul Begheyn (confrater van Van Kilsdonk) en Else-Marie van den Eerenbeemt, enig vrouwelijk lid van het Broederschap. - [8]

bewerk Borstbeeld in Zeeland (Noord-Brabant)

In oktober 2006 plaatste de Noord-Brabantse gemeente Landerd een borstbeeld, op het (al lang sinds 1964 zo genoemde) Van Kilsdonkplein in zijn geboortedorp Zeeland (Noord-Brabant). Een stoere, bronzen kop van de pater, vervaardigd door de beeldhouwer Dennis Coenraad -[9]. Tot de sprekers bij die gelegenheid behoorden, behalve de bijna 90-jarige zelf, Huub Oosterhuis en Willem Aantjes.

bewerk Karakteristiek

Van Kilsdonk las in zijn vroege jeugd de wereldliteratuur; tot in zijn hoge ouderdom bleef hij hard studeren, op de Bijbel en andere relevante boeken. Hij hield jonge broeders in het priesterambt deze raad voor: ,,Studeer hard zodat je je nooit de mindere van je superieuren hoeft te voelen; preek en spreek nooit tot de mensen dat zij de indruk krijgen dat je meer dan mulo hebt genoten en zij jou als hun meerdere moeten zien.’’

Tot tweemaal toe bereikte Van Kilsdonk vanuit Rome een spreekverbod. De eerste keer was in 1962 toen hij voor de jaarvergadering van de Sint-Adelbertvereniging, standsorganisatie voor katholieke academici en leidinggevenden in Nederland, de Romeinse curie en de 'blinde gehoorzaamheid' kapittelde en pleitte voor ‘loyale oppositie’ in de Kerk; de tweede keer enkele jaren later toen hij de maagdelijke geboorte van Jezus uitlegde niet als biologisch feit maar als theologische beeldspraak. Toen in 1969 Huub Oosterhuis en Ton van der Stap door Pedro Arrupe, de uit Spanje afkomstige generaal-overste van de jezuïeten, de orde werden uitgezet en de breuk tussen de Amsterdamse Studentenekklesia en de jezuïetenorde almaar duidelijker werd

bewerk Bijzonderheden

bewerk Trivia

Leden van het (van oudsher christelijke) Studentencorps aan de Vrije Universiteit/L.A.N.X. te Amsterdam, waar Pater van Kilsdonk erelid van is geworden, raakten op gezette tijden slaags met de 'papen' van Sanctus Thomas Aquinas, de rooms-katholieke studentenvereniging van Amsterdam die van 1896 tot 1980 bestond (en in 2005 is heropgericht), waar de Pater studentenmoderator van was. Dergelijke gevechten, later het gevecht om het biervat genoemd, werden op een gegeven moment eenmaal per jaar gehouden op het Amsterdamse Museumplein waarbij het geuzenlied Carmen AntiThomaticon gezongen werd.

bewerk Werken

bewerk Zie ook

bewerk Verwijzingen en geraadpleegde bronnen

bewerk Voetnoten

bewerk Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:
allplayer illinois limousines service philadelphia prom limousine praca pftestweblinka