Joseph Nicéphore Niépce (Chalon-sur-Saône, 7 maart 1765 – Saint-Loup-de-Varennes (nabij Chalon-sur-Saône), 5 juli 1833) is algemeen bekend als de maker van de eerste permanente foto.
bewerk Fotografie
Niépce wordt beschouwd als een van de uitvinders van de fotografie. Hij begon in 1793 te experimenteren met processen om optische foto’s te verkrijgen. Deze waren gericht op het ontwikkelen van een procedé om met behulp van een camera een etsplaat te kunnen maken. Bij zijn eerste pogingen lukte het al om foto’s te maken, maar deze verbleekten al heel snel. Bekend is dat hij in 1822 zijn eerste foto produceert dankzij een stof die hij ontdekt ( syrisch asfalt ) die weliswaar oplosbaar is in terpentijn, maar na lange belichting niet meer oplosbaar is. Zo ontstond de allereerste foto (1826). De belichtingstijd van de foto is acht uur en is genomen vanuit het venster van zijn bureau. In 2002 is echter ontdekt dat er nog een oudere foto uit 1825 bestond, voorstellend een jonge stalknecht met een paard aan een leidsel. Deze foto werd in Frankrijk geveild voor meer dan 500.000 Euro.
Niépce noemde zijn proces "heliografie", hetgeen zoveel betekende als "lichtdruk". De door hem gebruikte belichtingstijd is tot de dag van vandaag nog een punt van discussie, en moet ergens tussen 8 en 20 uur hebben gelegen. Vanwege deze lange belichtingstijd werd het proces gebruikt voor het fotograferen van gebouwen en stilstaande onderwerpen en kon dit in de praktijk niet worden gebruikt voor het fotograferen van personen. Tot zijn vindingen behoren het irisdiafragma en een methode om foto's houdbaar te maken. Ook was hij de eerste die een camera van een balg voorzag om het scherpstellen te vergemakkelijken. Nadat de Parijse opticien Chevalier, die voor beiden lenzen deed slijpen, hem in 1826 in contact bracht met Louis Jacques Mandé Daguerre volgde in 1829 een samenwerkingsverband waarbij onder andere het fotografisch proces nog aanmerkelijk werd verbeterd.
bewerk Andere uitvindingen
- De vélocipède. In 1818 ontwikkelde hij een sterke interesse voor deze voorganger van de fiets zonder pedalen en overbrenging en tevens het broertje van het hobbelpaard van Karl von Drais. Hij bouwde een eigen model en noemde dit de vélocipède. Nicephore bracht nog al wat beroering bij de plaatselijke bevolking toen hij zijn 'geval' op de landwegen ging uitproberen. Al snel bracht hij een aantal verbeteringen aan waaronder het verstelbare zadel. Deze vélocipède met zadel is tegenwoordig nog te zien in het Niépce Museum. In een brief aan zijn broer dacht hij er aan om zijn vinding te motoriseren, hierbij de moped (bromfiets) in gedachte hebbend.
- De Pyreolophore. Dit was de eerste motor ooit met een interne ontsteking en is uitgevonden en gepatenteerd in 1807 door de gebroeders Niépce en 10 jaar later hadden zij ook de wereldprimeur met een motor met een brandstofinjectiesysteem.
- De Marly Machine: In 1807 schreef de keizerlijke regering een wedstrijd uit voor projecten om de bestaande hydraulische machine bij Marly, die werd gebruikt om water uit de Seine te leveren aan het Paleis van Versailles, te vervangen. Deze machine die in 1684 was gebouwd en gelokaliseerd in Bougival aan de Seine, pompte water op over een afstand van een kilometer en een hoogteverschil van 150 meter. De gebroeders Niépce bedachten een nieuw principe voor de machine en verbeterden deze nogmaals in 1809. De machine onderging door hun een groot aantal wijzigingen aan diverse onderdelen. Het mechanisme van het systeem was met zorg door hen uitgedacht: de zuigers hadden een voordeel dat ze veel preciezer werkten en een dat ze veel minder weerstand ondervonden. Ze testten de machine meerdere keren met als resultaat een enorme verbetering van de capaciteit. Maar in december 1809 kregen ze een boodschap dat hun verbeteringen te lang op zich lieten wachten en dat keizer Napoleon persoonlijk had beslist om de ingenieur Perier een stoommachine te laten bouwen, om de Marly pompen aan te drijven, waarmee de plannen van de gebroeders Niépce in duigen vielen.
Op 5 juli 1833 stierf Nicephore Niépce plotseling, zonder dat zijn uitvindingen officieel waren erkend.