Śakti (dewanagari शक्टि, ang. Shakti) - małżonka Śiwy, rodzaj siły, energii, pierwiastek żeński, występuje pod czterema głównymi postaciami: Parwati, Durga, Kali i Uma. Słowo "Śakti" dosłownie oznacza "moc", "siłę", "potęgę" i używane jest potocznie w znaczeniu natchnienia, inspiracji, charyzmy, intensywnej aktywności, witalności. Śakti jako bogini jest spersonifikowaną żeńską połówką Boga-Absolutu. W kulturze religijnej Indii, boska para Śiwa i Śakti stanowią zasady nierozłączne i wzajemnie się równoważące, stanowiąc całość bóstwa.
Śakti w odniesieniu do mistycznej energii Kundalini zwana jest Kundalini Śakti , szczególnie w tekstach tantrycznych. Tantra to odmiana religii i duchowości indyjskiej, w której kult Bogini Śakti jest najsilniejszy. Jedno z imion tej dewi brzmi Bhudźangi ( czyli wąż), ponieważ w najniższej ćakrze (muladharze) leży ona "skręcona wokół lingi". "Skręcona" oznacza "w spoczynku". Mistycczna moc kundalini, w ciele istnieje tutaj w spoczynku, a pobudzona jest odczuwana jako intensywne gorąco.[1]
Najważniejsze dzieła kanoniczne śaktyzmu tyczące kultu Bogini to :
- Kaula-Dźńana-Nirmaja
- Siddhasiddhanta-Paddhati
- Laghu-Joga-Waszisztha
- Dewibhagawatapurana
Mandala żeńskich form (ucieleśnień) Śakti jako małżonki Boga Śiwy obejmuje dziesięć postaci wymienianych w Śiwa-Puranach: Mahā-Kālī, Tārā, Śiwā (r.ż ma długie "a" na końcu), Śzodaśī, Bhairawī, Ćinnamastā, Dhūmāwatī, Bhagalāmukhī, Mātangī, Kamalā. Oprócz tych form istnieje jeszcze kilka innych jak już wspomniane cztery główne czy pierwsza dama w postaci Satī, która zainicjowała ogniowe rytuały oczyszczenia i samoofiarowania.
Wyróżnia się wiele rodzajów Śakti jako mocy czy energii twórczej z których trzy najbardziej podstawowe to:
- Krija-Śakti czyli żeńska moc działania, siła aktywnego życia
- Ićcza-Śakti czyli siła czy moc woli, siła postanowienia, dotrzymywanie zobowiązań
- Dźńana-Śakti czyli moc mądrości, potęga zrozumienia i wiedzy
Typowe modlitwy -mantry do Bogini Śakti to:
- Om Śaktyai Namah! - Boskiej Potędze Chwała!
- Om Parwatyai Namah! - Boskiej Dobrotliwości Chwała!
- Om Mahā-Kālyai Namah! - Bogini Wielkiego Czasu i Śmierci Chwała!
Forma Śakti jest Śri Lalita Dewi, uznawana za najwyższą formę osobową małżonki Śiwy Kameśwary.
Ogólnie o każdej formie Bogini religia hinduistyczna w każdym swym nurcie wyraża się bardzo ciepło jako o Boskiej Matce czy Mateczce, odpowiednio: Ma, Amma, Amba czy Ambika. Czczone są kobiety w roli Guru - nauczycielek i przewodniczek życia duchowego uznawane za emanacje czy wcielenia różnych form Bogini, których szerzej można naliczyć kilka tysięcy, chociaż klasyfikowane są w mandalach.
Przypisy
- ↑ [potrzebne źródło informacji wg. Szablon:Cytuj książkę ]