Anna (ur. między 1498 a 1500, zm. po 26 stycznia 1557 w Jarosławiu) – księżna mazowiecka z dynastii Piastów. Ostatnia przedstawicielka linii Piastów mazowieckich.
Córka księcia mazowieckiego Konrada III Rudego i Anny Radziwiłłówny. Siostra Janusza III i Stanisława.
Po śmierci Janusza III szlachta mazowiecka podjęła rozpaczliwe próby ratowania niezależności Mazowsza. W 1526 wypowiedziała się przeciw inkorporacji tej dzielnicy do Korony i ogłosiła Annę, ostatnią przedstawicielkę rodu, udzielną księżną. Gdy Rada Książęca zawarła kompromis z królem polskim, wyznaczając vicesgerentem wojewodę mazowieckiego, Anna ustąpiła i przyjęła od Zygmunta I Starego stosowne uposażenie. Jej własnością do zamążpójścia były Goszczyn, pobliski Bądków, Osieck, Garwolin, Latowicz oraz Liw, Piaseczno i dwór w Warszawie. W swoich dobrach wykazała się zaradnością i gospodarnością, przyczyniając się do ich rozwoju.
W 1536 księżna Anna zawarła małżeństwo ze Stanisławem Odrowążem ze Sprowy. Odmówiła jednak królowi zwrotu swoich dóbr w zamian za 10 000 dukatów węgierskich posagu. Wywołało to konflikt młodej pary z Zygmuntem I Starym, doprowadziło do pozbawienia Odrowąża jego urzędów, a nawet do potyczek zbrojnych wojsk koronnych i prywatnych oddziałów księżnej mazowieckiej. Spór zakończył sejm z 1537, który zmusił Annę i jej męża do złożenia przysięgi przed królem, zrzeczenia się praw dziedzicznych do Mazowsza i jej włości na rzecz Korony.
Po opuszczeniu Mazowsza, Anna osiadła w dobrach Odrowążów Sprowskich. Przez resztę życia przebywała głównie na zamku w Jarosławiu, gdzie ok. 1540 urodziła jedyną córkę, Zofię.
Zmarła i została pochowana w Jarosławiu.
edytuj Ciekawostki
- W 1525 roku o rękę Anny miał zamiar starać się Albrecht Hohenzollern. Jego zabiegi dynastyczne miała jednak powstrzymać polityka Bony Sforzy.
- Po rezygnacji Anny z praw do Mazowsza większość jej skonfiskowanych majątków przypadła w posiadanie królowej Bonie Sforzy, która prawdopodobnie była inspiratorką sądu sejmowego z 1537.
edytuj Zobacz też
| Poprzednik Janusz III |
 |
Książę warszawski 1526 |
|
Następca inkorporacja do Korony Królestwa Polskiego |
| Poprzednik Janusz III |
 |
Książę czerski 1526 |
|
Następca inkorporacja do Korony Królestwa Polskiego |
| Poprzednik Janusz III |
|
książę mazowiecki 1526 |
|
Następca inkorporacja do Korony Królestwa Polskiego |