Spis treści |
Arcymistrz – tytuł nadawany brydżystom i szachistom za określone wyniki sportowe.
edytuj Arcymistrz w szachach
Tytuł nadawany jest przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE). Wyróżniony szachista ma prawo dożywotnio posługiwać się tym tytułem. Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu am lub międzynarodowego GM (ang. grandmaster) oraz analogicznie dla kobiet amk i WGM.
W 1914 roku car Rosji Mikołaj II chcąc uhonorować najsilniejszych szachistów świata uczestniczących w turnieju w Petersburgu nazwał ich arcymistrzami. Tego zaszczytu dostąpili: Emanuel Lasker, Jose Raul Capablanca, Aleksander Alechin, Siegbert Tarrasch i Frank Marshall. Ze względu na rangę tego wydarzenia przyjmuje się, że były to pierwsze honorowe nominacje arcymistrzowskie, jakkolwiek arcymistrzami nazywano wybitnych szachistów już wcześniej.
W 1950 roku FIDE unormowała zasady przyznawania tytułu arcymistrza i nadała tytuły najwybitniejszym szachistom za bieżące i wcześniejsze osiągnięcia. Zaszczytu tego dostąpiło wówczas 27 szachistów:
- najlepsi w tym okresie na świecie: mistrz świata Michaił Botwinnik oraz Izaak Bolesławski, Igor Bondarewski, Dawid Bronstein, Max Euwe, Reuben Fine, Salomon Flohr, Paul Keres, Aleksander Kotow, Andor Lilienthal, Miguel Najdorf, Samuel Reshevsky, Wasilij Smysłow, Gideon Stahlberg i László Szabó,
- za wcześniejsze osiągnięcia: Ossip Bernstein, Oldrich Duras, Ernst Grünfeld, Borislav Kostić, Grigorij Lewenfisz, Géza Maróczy, Jacques Mieses, Wiaczesław Ragozin, Akiba Rubinstein, Friedrich Sämisch, Ksawery Tartakower i Milan Vidmar.
Obecnie tytuł jest nadawany, gdy szachista w określonym czasie osiągnął trzy wartościowe rezultaty (tzw. normy) w turniejach międzynarodowych z udziałem arcymistrzów. Tytuł może być również przyznany za inne wybitne osiągnięcia, np. za zakwalifikowanie się do turnieju bądź meczów pretendentów, czy też za zdobycie tytułu mistrza świata juniorów. Poza tytułem arcymistrza FIDE przyznaje również mniej prestiżowe tytuły mistrza międzynarodowego, mistrza FIDE i kandydata na mistrza FIDE oraz analogiczne tytuły kobiece: arcymistrzyni, mistrzyni międzynarodowej, mistrzyni FIDE i kandydatki na mistrzynię FIDE.
W 1959 roku Bobby Fischer w wieku piętnastu lat otrzymał tytuł arcymistrzowski za zakwalifikowanie się do turnieju pretendentów. Od tego czasu kilkoro młodych szachistów zostało arcymistrzami w jeszcze młodszym wieku, m.in. najsilniejsza szachistka świata, wówczas piętnastoletnia Judit Polgar, Azer Tejmur Radżabow i ukraiński junior Siergiej Karjakin, który w 2002 roku został arcymistrzem mając dwanaście lat.
edytuj Najmłodsi arcymistrzowie
(stan na dzień 10.12.2007)
| Lp | Zawodnicy | Data urodzenia | Wiek w dniu zdobycia ostatniej normy (lata – miesiące – dni) |
Rok nadania tytułu |
|---|---|---|---|---|
| 1 |  Siergiej Karjakin |
12.01.1990 | 12 – 7 – 0 | 2002 |
| 2 |  Parimarjan Negi |
09.02.1993 | 13 – 3 – 22 | 2006 |
| 3 |  Magnus Carlsen |
30.11.1990 | 13 – 3 – 27 | 2004 |
| 4 |  Bu Xiangzhi |
10.12.1985 | 13 – 10 – 13 | 1999 |
| 5 |  Tejmur Radżabow |
12.03.1987 | 14 – 0 – 14 | 2001 |
| 6 | Rusłan Ponomariow |
11.10.1983 | 14 – 0 – 17 | 1997 |
| 7 |  Wesley So |
09.10.1993 | 14 – 1 – 28 | 2007 |
| 8 |  Étienne Bacrot |
22.01.1983 | 14 – 2 – 0 | 1997 |
| 9 | Maxime Vachier-Lagrave |
21.10.1990 | 14 – 4 – 0 | 2005 |
| 10 |  Péter Lékó |
08.09.1979 | 14 – 4 – 22 | 1994 |
| 11 | Jurij Kuzubow |
26.01.1990 | 14 – 7 – 12 | 2004 |
| 12 |  Nguyen Ngoc Truong Son |
23.02.1990 | 14 – 10 – 0 | 2004 |
| 13 |  Fabiano Caruana |
30.07.1992 | 14 – 11 – 20 | 2007 |
| 14 | Humpy Koneru |
31.03.1987 | 15 – 1 – 27 | 2002 |
| 15 |  Hikaru Nakamura |
09.12.1987 | 15 – 2 – 19 | 2003 |
| 16 | Pentala Harikrishna |
10.05.1986 | 15 – 3 – 5 | 2001 |
| 17 | Judit Polgár |
23.07.1976 | 15 – 4 – 28 | 1991 |
| 18 |  Alejandro Ramirez |
21.06.1988 | 15 – 5 – 14 | 2003 |
| 19 | Bobby Fischer |
09.03.1943 | 15 – 6 – 1 | 1958 |
edytuj Źródła
edytuj Zobacz też
edytuj Arcymistrz w brydżu
Zobacz więcej w osobnym artykule: Tytuły klasyfikacyjne w brydżu sportowym.W brydżu sportowym rozróżniamy dwa tytuły arcymistrzowskie: arcymistrz (A) oraz arcymistrz międzynarodowy (AM).
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
