 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Adnotacja: Mało źródeł jak na tak obszerny artykuł. |
| Ayrton Senna | |
 |
|
| Imię i nazwisko | Ayrton Senna da Silva |
| Kraj |  Brazylia |
| Data urodzenia | 21 marca 1960 |
| Data śmierci | 1 maja 1994 |
| Sukcesy | |
|
1981 Brytyjska Formuła Ford 1600 |
|
Ayrton Senna da Silva (ur. 21 marca 1960 w São Paulo, zm. 1 maja 1994 w Bolonii) - brazylijski kierowca wyścigowy, trzykrotny Mistrz Świata Formuły 1.
Po ciężkim wypadku podczas Grand Prix San Marino na torze Imola, zmarł w szpitalu w Bolonii we Włoszech w wyniku obrażeń mózgu. Oficjalny moment śmierci wzbudza kontrowersje, ponieważ część lekarzy uznaje, że praktycznie Senna zginął w wypadku na torze, a w drodze do szpitala i w samym szpitalu jego czynności życiowe były podtrzymywane przez maszynę, aż do momentu jej odłączenia
Zaliczany jest do grona najlepszych kierowców w historii Formuły 1. Jest także jedną z najbardziej rozpoznawalnych osób związanych z F1.
Spis treści |
edytuj Kariera
edytuj Początki
Zachęcany przez ojca, entuzjastę wyścigów, Senna zasiadł za swoim pierwszym gokartem w wieku czterech lat. Zaczął się ścigać w kartingu w wieku 13 lat. W 1977 wygrał Kartingowe Mistrzostwa Ameryki Południowej.
W 1981 roku udał się do Europy i rozpoczął rywalizację w Brytyjskiej Formule Ford 1600, którą wygrał. Przyjął także nazwisko rodowe matki - Senna, ponieważ da Silva jest bardzo powszechnym nazwiskiem w Brazylii. W 1982 dalej ścigał się w Europejskiej i Brytyjskiej Formule Ford 2000, obie wygrał. Wygrał także w prestiżowym Grand Prix Makau. W 1983 walczył z Martinem Brundle w Brytyjskiej Formule 3 o zapewnienie sobie miejsca w zespole Toleman, startującym w Formule 1.
edytuj Formuła 1
Swój debiutancki sezon zakończył na dziewiątej pozycji. Podczas Grand Prix Monako dał pokaz swoich wyjątkowych umiejętności jazdy w deszczu, zajmując drugą pozycję. Na podium stawał jeszcze dwukrotnie.
Od sezonu 1985 Senna związał się ze stajnią Lotus. Podczas deszczowej Grand Prix Portugalii odniósł swoje pierwsze zwycięstwo, powtórzył to jeszcze w Grand Prix Belgii. Ostatecznie zajął dobre, czwarte miejsce w klasyfikacji generalnej.
Sezon 1986 to kolejne dwie wygrane podczas Grand Prix Hiszpanii i Grand Prix Stanów Zjednoczonych. Sezon zakończył ponownie na czwartej pozycji w klasyfikacji generalnej.
Kolejne dwa wygrane wyścigi w sezonie 1987 zapewniły mu trzecie miejsce w klasyfikacji generalnej. W całym sezonie dziewięciokrotnie stawał na podium. Był to jego ostatni sezon w barwach Lotusa.
Sezon 1988 został zdominowany przez Sennę i Prosta w samochodach McLarena napędzanych silnikami Hondy. Stajnia z Woking wygrała 15 z 16 wyścigów sezonu. Senna wygrał osiem wyścigów i zdobył swój pierwszy tytuł Mistrza Świata Formuły 1. Wyprzedził w klasyfikacji generalnej Francuza o 3 punkty.
W sezonie 1989 nie udało mu się zdobyć kolejnego tytułu, został wicemistrzem oddając tytuł w ręce Prosta. Wygrał w sześciu wyścigach, a tylko podczas trzech nie zdobył pole position. Szeroko komentowana była sprawa wątpliwej dyskwalifikacji Senny podczas GP Japonii - przedostatniej eliminacji cyklu. Doszło do kolizji spowodowanej przez Prosta, w wyniku której Brazylijczyk ominął szykanę powracając na tor. Wygrał i sprawa mistrzostwa była zupełnie otwarta, lecz po dyskwalifikacji tytuł przypadł Francuzowi.
Od sezonu 1990 Prost przeniósł się do stajni Ferrari. Zakończył się tym samym okres konfliktów i napiętej sytuacji w zespole, spowodowanej prywatnymi sprzeczkami z Brazylijczykiem. Mimo nieukończenia ostatnich trzech wyścigów Senna zdobył swój drugi tytuł mistrzowski. Wyprzedził drugiego w klasyfikacji Prosta o 7 punktów.
Tytuł w 1991 zdobył jeszcze łatwiej. W klasyfikacji generalnej drugiego Nigela Mansella wyprzedził o 24 punkty. Zwyciężył siedmiokrotnie, lecz już w drugiej części sezonu zaznaczyła się technologiczna przewaga Williamsa.
Sezon 1992 to początek problemów McLarena i całkowitej dominacji stajni Williams-Renault. Senna musiał się wycofać z siedmiu wyścigów i ostatecznie zajął czwartą pozycję w klasyfikacji generalnej. Wygrał tylko trzykrotnie.
W sezonie 1993 wypadł lepiej zostając wicemistrzem, wygrywając pięciokrotnie. (Między innymi w Donington Park - w wyścigu który przeszedł do historii. W strugach deszczu zniszczył wręcz niedoścignione Williamsy Prosta i Hilla) Zakończył także swoją współpracę z zespołem McLaren. Jeździł dla tej stajni w 96 wyścigach i zdobył dla niej trzy tytuły Mistrza Świata Kierowców oraz cztery tytuły Mistrza Świata Konstruktorów.
Współpraca z nowym zespołem, Williams-Renault nie układała się od początku sezonu. Nowy bolid pozbawiony systemów kontroli trakcji i aktywnego zawieszenia (które w latach 1992-93 dawały Williamsowi ogromną przewagę, a od 1994 roku zabronionych) okazał się konstrukcją wyjątkowo nieudaną. Senna nie ukończył pierwszych dwóch wyścigów, zdobywając w obydwu pole-position. 1 maja 1994 wystartował do trzeciego wyścigu sezonu i ostatniego w swoim życiu.
edytuj Wypadek na torze Imola
Dla wielu kierowców początek sezonu był nie udany i każdy miał zamiar przerwać złą passę w pierwszej europejskiej eliminacji, którą było Grand Prix San Marino na torze Imola. Wszyscy liczyli na wspaniały wyścig, jednak już od samego początku układało się źle. Po wypadku Rubensa Barrichello niemal wszyscy byli w szoku. Toczono różne rozmowy na temat bezpieczeństwa w Formule 1, o postępie jakiego dokonano z myślą o zawodnikach. 30 kwietnia podczas kwalifikacji będąc na swoim szybkim okrążeniu na zakręcie Villeneuve'a Ratzenberger pojechał prosto i przy prędkości ok. 300 km/h uderzył frontalnie w betonową ścianę. Bolid odbił się i obracając się wokół własnej osi sunął przez jakieś 100 metrów aż zatrzymał się na następnym zakręcie. W tedy głowa młodego Austriaka opadła pod własmy ciężarem. Wszystko to widziały miliony telewidzów na żywo w EuroSporcie. Ekipy ratunkowe przybyły na miejsce niemal natychmiast. Kwalifikację przerwano. Kibice, którzy oglądali to w telewizji pamiętają, jak lekarze wyskoczyli z samochodu i przeprowadzali długą i bez owocną reanimację. Chwilę po zdarzeniu na miejscu pojawił się Ayrton Senna zszokowany tym co się stało. Brazylijczyk wszystko widział na ekranie w padocku. Gdy tylko udało się przywrócić akcję serca wniesiono kierowcę do helikoptera i przetransportowano do szpitala w Bolonii. Niedługo po wypadku przyszła smutna wiadomość: Roland Ratzenberger nie żyje.
O 14:00 wyścig ruszył z Senną na czele. Już w pierwszej minucie wyścigu doszło do poważnego wypadku. Pedro Lamy z impetem uderzył w stojący Benetton J.J. Lehto’a . Kawałki karoserii były porozrzucane w odległości 100 metrów, a koło jednego z bolidów oderwało się i poleciało w trybuny raniąc 9 osób. Na tor wjechał safety car, a za nim podróżowali Senna, Schumacher, Berger i Hill. Gdy służby porządkowe uprzątnęły prostą startową wyścig ruszył. Natychmiast od grupy zawodników odłączyli się Senna i Schumacher. Obaj wpadli w bardzo długi zakręt Tamburello. Z kamery umieszczonej na samochodzie Niemca widać było jak buchają słupy iskier spod Williamsa Ayrtona. Chwilę po tym obaj kierowcy wyjeżdżali z zakrętu i nagle Senna z nieznanych przyczyn na wyjściu pojechał prosto po czym z impetem uderzył czołowo w betonową ścianę. Fragmenty biało-niebieskiego Williamsa wystrzeliły w górę. Bolid oznaczony numerem 2 odbił się i sunąc bokiem po piasku zatrzymał się kilkanaście metrów od zakrętu. Porządkowi wybiegli na tor wymachując żółtymi flagami, jednak gdy Senna nie wychodził z wraku zamieniono je na czerwone. Wyścig został przerwany. Choć wypadek wyglądał makabrycznie, jego przyczyna nie była znana. Wszyscy przed telewizorami patrzyli na żółty kask Brazylijczyka i uspokajając swe obawy mogli dostrzec ruchy głowy tak, jakby się rozglądał nie wiedząc co się stało.
Po kilku minutach ekipa ratunkowa była na miejscu i wyciągnęli Sennę z wraku. Trwała reanimacja, a wszystko filmowały helikoptery telewizji Rai. W końcu na torze wylądował śmigłowiec, ten sam który dzień wcześniej zabrał w ostatnią podróż młodego Austriaka. Ayrton także został zabrany do kliniki w Bolonii. W trakcie transportu praca serca dwukrotnie została przerwana.
Po uprzątnięciu miejsca wypadku wyścig wznowiono. Panował przykry nastrój. Pod koniec zawodów doszło do kolejnego wypadku. Mechanicy źle zamontowali prawe tylne koło w bolidzie Michele’a Alboreto i podczas wyjazdu z pit-lane oderwało się, i wystrzeliło z impetem raniąc dwóch mechaników Ferrari i Lotusa.
Wyścig zakończył się i kierowcy ustawili się na podium. Nicola Larini i Mika Häkkinen spuścili głowę w dół by uczcić minutą ciszy śmierć Ratzenbergara przeżywając wypadek Senny. Zwycięzca – młody Niemiec Michael Schumacher uśmiechał się i machał do członków zespołu co spotkało się z wielkim oburzeniem.
O 16:30 przyszły pierwsze informacje na temat stanu zdrowia Ayrtona Senny. Brazylijczyk miał uszkodzenia mózgu, z objawami wstrząsu krwotocznego, spowodowanego uszkodzeniem tętnicy skroniowej, i znajdował się w głębokiej śpiączce. Nie stwierdzono żadnych zewnętrznych obrażeń klatki piersiowej ani brzucha. Neurochirurg, który zbadał Sennę w szpitalu, stwierdził, że nie było potrzeby wzywania chirurgów, ponieważ obrażenia dotyczyły wyłącznie czaszki. Dziennikarze zdali sobie sprawę, iż jego stan jest ciężki i czekali na następne informacje obawiając się najgorszego. O godzinie 18.05 dr Maria Teresa Fiandri, drżącym głosem, ogłosiła kolejny komunikat, informujący, że Senna jest w stanie śmierci klinicznej. Pozostawał jednak podłączony do aparatury podtrzymującej pracę serca. "Elektroencefalogram Ayrtona Senny nie wykazuje żadnej aktywności. Kontynuujemy oddech zastępczy przy użyciu respiratora. Utrzymujemy go przy życiu zgodnie z włoskim prawem. Nie ma już żadnej nadziei", oznajmiła Dr Fiandri osłupiałym dziennikarzom. Niedługo po godzinie 19. ogłoszony został kolejny, już ostatni komunikat w sprawie stanu Ayrtona: O 18.40 akcja serca ustała. Ayrton Senna nie żyje.
edytuj Starty w Formule 1
| Sezon | Zespół | Konstruktor | Zgł. | PKT | P. | P1 | P2 | P3 | Punkt. | PP | NO | NS | DK | NZ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1994 | Rothmans Williams Renault | Williams-Renault | 3 | - | NS | - | - | - | - | 3 | - | 3 | - | - |
| 1993 | Marlboro McLaren | McLaren-Ford | 16 | 73 | 2 | 5 | 2 | - | 11 | 1 | 1 | 4 | - | - |
| 1992 | Honda Marlboro McLaren | McLaren-Honda | 16 | 50 | 4 | 3 | 1 | 3 | 8 | 1 | 1 | 7 | - | - |
| 1991 | Honda Marlboro McLaren | McLaren-Honda | 16 | 96 | MŚ | 7 | 2 | 2 | 13 | 8 | 2 | 1 | - | - |
| 1990 | Honda Marlboro McLaren | McLaren-Honda | 16 | 78 | MŚ | 6 | 2 | 3 | 11 | 10 | 2 | 4 | - | - |
| 1989 | Honda Marlboro McLaren | McLaren-Honda | 16 | 60 | 2 | 6 | 1 | - | 7 | 13 | 3 | 6 | 1 | - |
| 1988 | Honda Marlboro McLaren | McLaren-Honda | 16 | 90 | MŚ | 8 | 3 | - | 13 | 13 | 3 | 1 | 1 | - |
| 1987 | Camel Team Lotus Honda | Lotus-Honda | 16 | 57 | 3 | 2 | 4 | 2 | 11 | 1 | 3 | 3 | 1 | - |
| 1986 | John Player Special Team Lotus | Lotus-Renault | 16 | 55 | 4 | 2 | 3 | 2 | 10 | 8 | - | 6 | - | - |
| 1985 | John Player Special Team Lotus | Lotus-Renault | 16 | 38 | 4 | 2 | 2 | 2 | 6 | 7 | 3 | 7 | - | - |
| 1984 | Toleman Group Motorsport | Toleman-Hart | 15 | 13 | 9 | - | 1 | 2 | 5 | - | 1 | 8 | - | 1 |
| Razem | 6 | 6 | 162 | 610 | 3xMŚ | 41 | 23 | 16 | 95 | 65 | 19 | 53 | 3 | 1 |
| Sezon | Zespół | Konstruktor | Zgł. | PKT | P. | P1 | P2 | P3 | Punkt. | PP | NO | NS | DK | NZ |
| Zgł. - wszystkie zgłoszenia do wyścigów; P. - pozycja końcowa; P1, P2, P3 - pozycje na podium; Punkt. - punktował; PP - pole position; NO - najszybsze okrążenie; NS - niesklasyfikowany; DK - dyskwalifikacje; NZ - nie zakwalifikował się |
||||||||||||||
edytuj Podsumowanie startów
| Ważne wyścigi | |
|---|---|
| Debiut | Grand Prix Brazylii 1984 (#1) |
| Pierwsze pole position |  Grand Prix Portugalii 1985 (#17) |
| Pierwsze punkty |  Grand Prix RPA 1984 (#2) |
| Pierwsze podium |  Grand Prix Monako 1984 (#6) |
| Pierwsze najszybsze okrążenie | Grand Prix Monako 1984 (#6) |
| Pierwsze zwycięstwo | Grand Prix Portugalii 1985 (#17) |
| Ostatni |  Grand Prix San Marino 1994 (#162) |
| Najwyższe pozycje | |
| Kwalifikacje | 1 |
| Wyścig | 1 |
| Inne | |
| Rekordy | Obecne:
|
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona Ayrtona Senny
- Wyniki analizy nagrań z kamery umieszczonej w bolidzie Senny
- Biografia Ayrtona Senny w serwisie F1 Heroes
G. Farina (1950) • J. M. Fangio (1951) • A. Ascari (1952, 1953) • J. M. Fangio (1954-1957) • M. Hawthorn (1958) • J. Brabham (1959, 1960) • P. Hill (1961) • G. Hill (1962) • J. Clark (1963) • J. Surtees (1964) • J. Clark (1965) • J. Brabham (1966) • D. Hulme (1967) • G. Hill (1968) • J. Stewart (1969) • J. Rindt (1970) • J. Stewart (1971) • E. Fittipaldi (1972) • J. Stewart (1973) • E. Fittipaldi (1974) • N. Lauda (1975) • J. Hunt (1976) • N. Lauda (1977) • M. Andretti (1978) • J. Scheckter (1979) • A. Jones (1980) • N. Piquet (1981) • K. Rosberg (1982) • N. Piquet (1983) • N. Lauda (1984) • A. Prost (1985, 1986) • N. Piquet (1987) • A. Senna (1988) • A. Prost (1989) • A. Senna (1990, 1991) • N. Mansell (1992) • A. Prost (1993) • M. Schumacher (1994, 1995) • D. Hill (1996) • J. Villeneuve (1997) • M. Häkkinen (1998, 1999) • M. Schumacher (2000-2004) • F. Alonso (2005, 2006) • K. Räikkönen (2007) • L. Hamilton (2008)