Błąd ortograficzny polega na napisaniu wyrazu lub wyrażenia w sposób niezgodny z obowiązującą normą ortograficzną, utrwaloną w zasadach pisowni i słownikach ortograficznych. Do najczęściej popełnianych błędów ortograficznych można zaliczyć naruszenie zasad pisowni wielką i małą literą, pisowni łącznej i rozłącznej, indywidualne tworzenie skrótów. Źródło: Załącznik nr 10 do informacji Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli realizacji ustawy o języku polskim kwietnia 2004.
edytuj Geneza powstawania błędów ortograficznych
Błędy ortograficzne powstają w trakcie przetwarzania mowy na pismo. Są to tzw. odstępstwa od ustalonego kodu językowego. Istnieją cztery zasady przetwarzania mowy na pismo:
- Zasada fonetyczna - określonej głosce odpowiada zawsze ta sama litera i odwrotnie. Występuje tu zgodność obrazu słuchowego z obrazem wzrokowym (graficznym).
- Zasada morfologiczna - jest odstępstwem od zasady fonetycznej na skutek ujednolicenia pisowni wyrazów należących do tej samej rodziny, oraz uniezależnienia jej od sąsiedztwa fonetycznego. Tę zasadę pisowni określają szczegółowe reguły ortograficzne.
- Zasad historyczna decyduje o pisowni niezgodnej z obiema poprzednimi zasadami i uwarunkowana jest historycznym rozwojem języka. Tutaj znajdują sie wyrazy z "ó, ż, rz, ch" niewymiennym.
- Zasada konwencjonalna (umowna) dotyczy pisowni wielką i mała literą, skrótów, pisownią łączną i rozdzielną, oraz przenoszenia wyrazów.
edytuj Trzy główne dyrektywy dydaktyczne
Z powyższych zasad wynikają trzy główne dyrektywy dydaktyczne.
- "Pisz jak słyszysz" (zasada fonetyczna pisowni).
- "Pisz według reguły ortograficznej" (zasada morfologiczna i konwencjonalna pisowni).
- "Pisz jak widzisz, czyli zgodnie z ustalonym wzorcem pisowni" (zasada historyczna pisowni).
Źródło: Zdzisława Saduś Jak pomóc uczniowi w nauce ortografii. Poradnik dla nauczycieli i rodziców, Wydawnictwo Oświatowe "Promyk" w Opolu, Opole, 2003, s. 11
edytuj Zobacz też
