Biskup diecezjalny jest biskupem zarządzającym isniejącą diecezją.
edytuj Biskup diecezjalny w Kościele katolickim
W Kościele katolickim biskup diecezjlany (biskup ordynariusz) jest wyświęcony na biskupa duchowny katolicki, który z nadania papieża sprawuje najwyższą władzę w powierzonej mu diecezji.
Reprezentuje swoją diecezję podczas Synodu Biskupów, czy też Konferencji Episkopatu. Do jego obowiązków należy wizytowanie całej diecezji, raz na pięć lat raportowanie Stolicy Apostolskiej o jej stanie, wyświęcanie kapłanów.
Kodeks prawa kanonicznego tak określa obowiązki biskupa diecezjalnego względem wiernych swojej diecezji: Biskup diecezjalny ma obowiązek przedstawiać wiernym i wyjaśniać prawdy wiary, w które należy wierzyć i stosować w obyczajach, sam często przepowiadając. Powinien również troszczyć się o to, by pilnie wypełniano przepisy kanonów, dotyczące posługi słowa, zwłaszcza homilii i nauczania katechetycznego, tak żeby wszystkim była przekazywana cała nauka chrześcijańska. (kan. 386 § 1 KPK)
Biskup diecezjalny powinien dbać o przestrzeganie wszystkich przepisów kościelnych, by do dyscypliny kościelnej nie wkradły się nadużycia, zwłaszcza w zakresie posługi słowa, sprawowania sakramentów i sakramentaliów, kultu Boga i świętych, jak również zarządzania dobrami (kan. 392, § 2 KPK).
Pomocą w zarządzaniu diecezją mogą służyć biskupowi diecezjalnemu biskupi pomocniczy.
Czas, kiedy wakuje urząd biskupa diecezjalnego, określa się mianem sediswakancji, chociaż ten łaciński zwrot bardziej kojarzy się z okresem od śmierci papieża do wyboru jego następcy.
edytuj Biskup diecezjalny w innych kościołach
Urząd biskupa diecezjalnego istnieje także w innych kościołach o ustroju episkopalnym - w kościołach anglikańskich lub w niektórych kościołach luterańskich (w tym także Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP).