Bitwa pod Gdowem - miała miejsce 26 lutego 1846 pod Gdowem, podczas powstania krakowskiego.
Na wieść o wybuchu powstania wojska austriackie dowodzone przez pułkownika (później generała) Ludwiga von Benedeka ruszyły z Tarnowa. Ich niewielkie siły wzmocnili chłopi z Marszowic, Nieznanowic i Pierzchowca (późn. Pierzchowa), uzbrojonych w kosy, cepy i widły. Austriacy obiecali chłopom nagrodę za walkę ze zbuntowaną szlachtą.
Idące z Łazan wojska powstańcze (500 ludzi - mieszczanie, chłopi i szlachta), dowodzone przez pułkownika A. Suchorzewskiego (który sam jednak nie zjawił się na placu boju, a dowiedziawszy się o klęsce uciekł w kierunku Dobczyc, zabierając kasę powstańczą) zaatakowały idące od strony Bochni siły austriackie. Doszło do bardzo zażartej bitwy, w czasie której powstańcy ponieśli ciężkie straty. Tylko niewielka część oddziału zdołała ujść do Krakowa.
Polscy kosynierzy, otoczeni, zebrali się pod murem cmentarza, gdzie zostali wymordowani co do jednego.
Ogółem, podczas bitwy zginęło 154 Polaków, którzy zostali potem pochowani w trzech dołach na cmentarzu. Następnego dnia Austriacy zajęli Wieliczkę.
edytuj Literatura
- Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I