| Bitwa pod Magnezją Wojna Rzymu z Seleukidami (192 p.n.e.-188 p.n.e.) |
|||||||||||||||||
 Magnesia (obecnie Manisa w Turcji) |
|||||||||||||||||
| Data | grudzień 190 p.n.e. | ||||||||||||||||
| Miejsce | równina w pobliżu Magnezji w Azji Mniejszej | ||||||||||||||||
| Wynik | Zwycięstwo Rzymian, masakra wojsk Antiocha | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
Bitwa pod Magnezją miała miejsce w grudniu 190 p.n.e. (niektórzy historycy wskazują styczeń 189 p.n.e.) podczas wojny Rzymu z seleucydzkim królem Antiochem III Wielkim.
Po wyparciu Antiocha z Europy wojska rzymskie wkroczyły do Anatolii. Tam przyłączył się do nich król Pergamonu - Eumenes II. Rzymskie wojska razem z sojusznikami liczyły łącznie 30 tysięcy piechoty i 3 tysiące jazdy. Antioch prowadził około 50 tysięcy piechoty i 12 tysięcy jazdy. Rzymianami dowodził formalnie Lucjusz Scypion (nazwany po bitwie Azjatyckim), towarzyszył mu jego brat, wielki Publiusz Korneliusz Scypion Afrykański, pogromca Hannibala, i to on miał faktycznie wydać Antiochowi bitwę. Rozchorował się jednak i walkę stoczył Domicjusz Ahenobarbus, legat (zastępca) Lucjusza.
Pole bitwy położone było na drodze z Sardes do Smyrny, między rzekami Frygios i Hermos.
Szyki rzymskie były ustawione standardowo: dwa legiony w centrum, po bokach mieli oni lateńskich sprzymierzeńców, na prawym skrzydle trzy tysiące piechoty greckiej. Na skraju obu skrzydeł rozmieszczona była jazda. Przed głównym szykiem stali lekkozbrojni najemnicy, którzy rozpoczynali bitwę. Legioniści stali w sławnym potrójnym szyku triplex acies.
Armia Antiocha była zbiorowiskiem wojowników z całego olbrzymiego imperium. Centrum armii stanowiło 16 tysięcy żołnierzy falangi sarissofori ustawionej w 16 wielkich czworobokach. W odstępach między tymi oddziałami stały po 2 słonie z lekkozbrojną "obstawą". Po obu stronach falangi stało po 1,5 tysiąca Galów z Galacji. Dalej na flankach stała ciężka jazda, katafraktrzy. Dalej na lewym skrzydle stała piechota orientalna, na prawym Srebrne Tarcze i konni Dahowie. Na skraju lewego skrzydła umieszczono kilkadziesiąt rydwanów bojowych.
Bitwa zakończyła się całkowitym zwycięstwem Rzymian i masakrą wojsk Antiocha. Na polu bitwy padło około 40 tysięcy piechurów, 3 tysiące kawalerzystów i 20 słoni bojowych seleucydzkiego króla. Ponadto Rzymianie zdobyli 6 słoni. Straty zwycięzców ograniczyły się ponoć do zaledwie 300 Rzymian i 25 sojuszników.
Główną przyczyną klęski Antiocha były popełnione przez niego błędy taktyczne (użycie przestarzałej broni - rydwanów, złe ustawienie słoni i oddalenie się z kawalerią od sił głównych). W wyniku tej klęski Antioch przegrał wojnę z Rzymem i musiał zrzec się posiadłości w Azji Mniejszej.
edytuj Bibliografia
- M. Cary, H. H. Scullard, Dzieje Rzymu, PIW 1992.