| Bitwa pod Połtawą III wojna północna |
|||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||
| Data | 27 czerwca 1709 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Połtawa | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Rosji | ||||||||||||||||
| Terytorium | Ukraina | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
| III wojna północna |
|---|
|
Narwa – Dźwina – Kliszów – Pułtusk – Poniec – Gemauerthof – Warszawa – Wschowa – Kalisz – Hołowczyn – Leśna – Koniecpol – Połtawa – Helsingborg – Køge – Gadebusch – Storkyro – Hanko – Strzałów – Dynekilen – Ozylia – Stäket – Granhamn |
Bitwa pod Połtawą (27 czerwca 1709) - bitwa rozegrana pod Połtawą na Ukrainie pomiędzy wojskami króla szwedzkiego Karola XII a wojskami rosyjskimi cara Piotra Wielkiego.
W roku 1709 młody król szwedzki Karol XII, po podbiciu Polski i Saksonii, postanowił wspomóc swego sojusznika, hetmana kozackiego Iwana Mazepę w walce z Rosjanami. Wyprawił się w tym celu na Ukrainę, po drodze staczając drobne potyczki z wojskami rosyjskimi. W końcu doszło do spotkania głównych sił pod Połtawą.
Szwedów było około 30 tysięcy, lecz wielu z nich było chorych i niezdolnych do walki. Mieli tylko 4 armaty, ponieważ pozostałe 40 zostało w taborze. Rosjanie mieli około 40 tysięcy żołnierzy i 70 dział. Szwedzi zdawali sobie sprawę z miażdżącej przewagi rosyjskiej postawili wszystko na jedna kartę, próbując wprowadzić zamieszanie w szeregach rosyjskich atakując na całej linii frontu. Przewaga liczebna Rosjan okazałaby się w przypadku niewytrzymania ciosu raczej zawadą niż pomocą i na to liczył Rehnsköld, który przejął dowództwo od chorego króla Karola. Niestety plan się nie powiódł. Wprawdzie prawe skrzydło Szwedów zmusiło do odwrotu znajdujące się naprzeciw siły rosyjskie ale lewe skrzydło zostając w tyle w biegu natknęło się na 'uciekające do przodu" prawe skrzydło rosyjskie, którego przewaga liczebna uniemożliwiła atak szwedzki. Cała sytuacja jak określa Peter Englund przypominała drzwi "obrotowe".
Wojska szwedzkie, wyczerpane i znajdujące się z dala od swej ojczyzny, zostały zupełnie rozbite przez Rosjan. Karol XII musiał ratować się ucieczką do Turcji. Wynik bitwy w znacznej mierze przesądził o dalszych losach Wielkiej Wojny Północnej, choć trwała ona jeszcze do roku 1721.
edytuj Galeria
 Piechur szwedzki |
 Piechur rosyjski |
edytuj Ciekawostki
W obu armiach jako jedynych w Europie istniały oddziały pikinierów. W Rosji bardzo długo nie przyjęły się używane przez zachodnioeuropejskie armie bagnety i to było powodem długiego "trzymania" tych wojsk w carskiej armii. W Szwecji pełniły rolę piechoty pomocniczej lub osłonowej dla np. grenadierów, dragonii czy artylerii.
edytuj Bibliografia
• Władysław A. Serczyk - Połtawa 1709., seria: "Historyczne bitwy", MON, Warszawa 1982. (wyd. I)