Jakas reklama 

 

Insurekcja kościuszkowska

Racławice • insurekcja warszawska • insurekcja wileńska • Niemenczyn • Polany • Lipniszki • Szczekociny • Chełm• Soły• powstanie kurlandzkie• Gołków • Raszyn • Kolno • Błonie • Oblężenie Warszawy • Sałaty • Słonim • Lubań • Krupczyce • Terespol • insurekcja wielkopolska • Łabiszyn • Bydgoszcz • Maciejowice • Kobyłka • Praga

Bitwa pod Słonimem - stoczona podczas insurekcji kościuszkowskiej 1-2 sierpnia 1794 roku zwycięska 2 dniowa potyczka wojsk Rzeczpospolitej Obojga Narodow z wojskami rosyjskiej dywizji generała O'Brien de Lassy wchodzącej w skład korpusu Wilhelma Derfeldena.

Korpus połączonych, pod Zelwa 29 lipca 1994, wojska Rzeczpospolitej Obojga Narodów, maszerował za Rosjanami podążającymi na stolice powstańczej Litwy, Wilno. Najwyższy Naczelnik Tadeusz Kościuszko oraz komendant litewski generał Wielhorski nakazywali generałowi Sierakowskiemu oraz generałowi Chelwinskiemu atakowanie operujących miedzy Bugiem a Niemnem wojsk rosyjskich.

Korpus RON przed akcja pod Slonimem przedstawiał się w następującym składzie: oddziały koronne korpusu generała Karola Sierakowskiego ponad 4,800 żołnierzy - dane z obozu pod Hrynkami, 26 lipca 1794, - w tym: artyleria (było ich około 200 artylerzystów i chyba 19 dział, sporo koni ze stajni królewskich), ponad 1000 jazdy (szwadron gwardii konnej koronnej (dragoni), elementy IV i V pułku straży przedniej koronnej, jazdę (milicje konna) kobrynska, szwadron kawalerii narodowej)oraz piechota w sile ponad 3400 ludzi (regularne i nowo powstałe bataliony piechoty (gwardia piesza koronna, cały batalion XVIII regimentu oraz niepełne bataliony V et XV fizylierów, strzelcy Sokolnickiego, milicje wojewódzkie etc)). General Sierakowski miał do pomocy 2 generałów majorów: Dionizy Poniatowski (absolwent Korpusu Kadetów, doświadczony w walkach 1792 gdzie walczył jako major a później pułkownik gwardii koronnej, w 1794 roku ze swoja jednostka brał udział w walkach kwietniowej insurekcji warszawskiej, następnie Najwyższy Naczelnik Tadeusz Kościuszko mianował go generałem majorem). Izydor Krasiński (był porucznikiem V regimentu piechoty, ale kiedy wystawił własnym kosztem batalion to mianowano go pułkownikiem, a później ten batalion zamieniony został w regiment piechoty to został generałem majorem), General Sierakowski miał także do pomocy Jana Horaina, pełnomocnika Rady Najwyższej Narodowej przy swoim korpusie oraz pełnomocnika do spraw pospolitego ruszenia (od 4 lipca kiedy dołączył do Sierakowskiego). Oddziały koronne były prowadzone mocną ręką generała Sierakowskiego który często musztrował młode regimenty piechoty, trzymając się zasad dyscypliny wojskowej gdzie żołnierz był mało doświadczony i podszyty wiatrem.

Oddziały Wielkiego Księstwa dywizji generała Antoniego Chlewińskiego, składał się z około 4000 żołnierzy, w składzie: gwardia konna litewska (dragoni), gwardia piesza litewska, 3 bataliony regimentu Pawla Grabowskiego, strzelcy litewscy, 3 pulki strazy przedniej litewskiej - IV psp Bielaka (Tatarzy), Kazanowskiego i Chlewinskiego, 10 dział artylerii, liczni kosynierzy. Litwini byli doświadczonym wojskiem, ale prowadzili również liczne tabory, w których znajdowały się kobiety, a ich poziom dyscypliny pozostawiał wiele do życzenia.

Tymczasem w Slonimiu stal osłonowy korpus rosyjski generala O'Brien de Lassy, mający do dyspozycji 3000 ludzi(4 bataliony jegrów i muszkieterów oraz 6 szwadronów regularnej kawalerii rosyjskiej oraz chyba 3-4 armaty). Pulki te składały się z ostrzelanych i doświadczonych weteranów walk z armia RON, miedzy innymi uczestniczyli w wygranej dla Rosjan bitwie pod Chelmem. General Lassy ze swoim korpusem miał osłaniać maszerujący na Wilno swój korpus macierzysty pod wodza generała Derfeldena (7000 szabli, spis i bagnetów) przed atakiem ze strony podążającego z zachodu korpusu Sierakowskiego.

Wojska RON doszły do Slonimia nad rzeka Szczara o około 17:00 31 lipca 1794, na widok przewagi (9000 do 3000) generał Lassy wycofał swoje wojska za rzekę Szczare, na przedmieście Zamoscie, gdzie znajdował sie duży młyn oraz tartak, obsadzając je żołnierzami 2-batalionowego pułku muszkieterów starooskolskich pod wodza pułkownika Konownicyna. Reszta Rosjan z cala ich artyleria stała pod lasem, po prawej stronie doliny Szczary.

Rzeka Szczara miała wtedy (według prof Herbsta) 30 m szerokości, 2 m głębokości, ale liczne brody dawały możliwość przekroczenia rzeki, zwłaszcza jeździe (s. 350). Przedmieście Zamoscie znajdowało się w widłach wpadającej do Szczary rzeki Issy i jej prawego ramienia Kopanicy.

Wojska RON rozwinęły się na wysokim lewym brzegu doliny Szczary, koroniarze przed miastem a Litwini na lewo od ich aż po potok Walabienka.

Następnego dnia, 1 sierpnia 1794, na rozkaz generała Sierakowskiego artyleria wojsk koronnych ostrzeliwała pozycje wojsk rosyjskich za rzeka Szczara, na tzw. Zamosciu slonimskim. Zadnej akcji zaczepnych, czy to ze stron wojsk RON ani rosyjskich, nie podjęto już tego dnia. 2 sierpnia 1794 roku wojska RON podjely działania zaczepne - ustawiono 2 działa na bloniu, przed Litwinami, 2 działa na grobli prowadzącej do Zamoscia oraz jedno nad stawem gdzie Kopnica wpadała do Szczary. O 8:30 rano artyleria RON zaczela razic obwarowanych w tartaku i w wielkim mlynie muszkieterów. Jednocześnie na prawym skrzydle konni ochotnicy przeszli Szczare oraz Kopanice i spędzali flankujące placówki rosyjskie. Po 8 godzinach utarczek konnych et kanonady ostrzeliwani Rosjanie z tartaku oraz młyna – 2batalionowy pułk muszkieterów starooskolskich pod wodza pułkownika Konownicyna - ruszyli do ataku przez rzekę Szczare na pozycje RON, w tym przypadku mieli naprzeciwko piechotę koronną. Pomimo krzyżowego ognia artylerii RON Rosjanie dopadli jednak lewego brzegu. Na widok muszkieterów podszyty strachem batalion piechoty Królikowskiego zaczął się wycofywać w popłochu, tym samym odchodząc od rzeki a tymczasem Rosjanie obsadzili przybrzeżne domy z zamiarem obrony. General Sierakowski doskoczył do uchodzących piechurów, zatrzymał część batalionu przy pomocy podoficerów, a podciągnąwszy także 2 batalion V regimentu fizylierów, przygotował kontratak. Z takim zgrupowaniem oddziały koronne zaatakowały Rosjan, których wyparto za rzekę, a następnie koroniarze zdobyli wielki młyn oraz tartak które spalono żeby nie dawały schronienia Rosjanom. Koroniarze obsadzili przedmieście Zamoscie. Dalszej akcji oddziałami piechoty po stronie wojsk koronnych nie prowadzono. Tymczasem Litwini przeszli kawaleria Szczare, powodując wycofanie się Rosjan w gore doliny , przy czym Litwini zdobyli uszkodzona ogniem artylerii armatę rosyjska. Na prawym skrzydle, około 7 pm 2 sierpnia 1794, ochotnicy konni wzmocnieni 4 szwadronem gwardii konnej koronnej pod majorem Szottem przeszli rzekę i zaatakowali stające pod wsia Pietralewicze 2 szwadrony jegrów kijowskich. Ochotnicy oczyścili przedpole z flankierow, a następnie major Szott wydal rozkaz szarzy na jegrów kijowskich. Szarza gwardii koronnej z wolontariuszami zmalała te dwa szwadrony jegrów którzy poszli w rozsypkę i uciekali w kierunku wzgórza znajdujacego się przed lasem na lewym skraju doliny rzeki Szczary. Kiedy gwardia koronna weszła na szczyt wzgórza za uchodzącym szwadronem jegrów to ukazał im się widok ustawionej reszty korpusu genrala Lassy z 2 działami i piechota. Pędzący jegrzy kijowscy zostali przywitani salwa z armat oraz broni ręcznej własnej armii, w wyniku której pierzchnęli na boki i Rosjanie uniknęli demoralizującego zderzenia własnej kawalerii oraz piechoty. Na widok gotowego na wszystko wroga kawalerzyści gwardii koronnej wraz z wolontariuszami 'upadli na duchu' i zawrócili. Pokonany ale nie rozbity generał Lassy cofnął się całymi silami do lasu na prawym brzegu doliny rzeki Szczary. Armia RON przerwała jakiekolwiek działania zaczepne i udała się na spoczynek. Według raportu do naczelnika napisanego prze generała Sierakowksiego była to gdzieś godzina 8 wieczorem 2 sierpnia 1794 roku.

Według raportów, wspomnień Michała Zenowicza, obliczeń Tadeusza Korzona oraz Stanisława Herbsta straty wyniosły około 100 rannych i zabitych po stronie wojsk Rzeczpospolitej, a Rosjanie mieli stracić ponad 300 zabitych i rannych. Korpus RON generała Sierakowskiego (generał Chlewinski odjechał pd swoich wojsk litewskich do Wilna 5 sierpnia 1794 roku) stal pod Slonimiem do rana 7 sierpnia 1794 roku, kiedy odszedł ścigany przez korpus generała Derfeldena który przyszedł na pomoc swoim oddziałom z korpusu generała Lassy.

edytuj Literatura

materiały źrółowe:

opracowania:

bielizna damska pensjonaty zakopane alufelgi skuteczne pozycjonowanie hotele nad jeziorem