| Lefebryści | |
| Pełna nazwa | Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X |
| Nazwa łacińska | Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X |
| Skrót zakonny | FSSPX |
| Dewiza | Contemplare et contemplata aliis tradere |
| Założyciel | Marcel Lefebvre |
| Data założenia | 1970 |
| Rok zatwierdzenia | 1970 |
| Liczba zakonników | ok. 1200 (2007) |
| witryna zakonu | |
Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X (łac. Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X, FSSPX), lefebryści – międzynarodowe zgromadzenie zrzeszające tradycjonalistycznych księży oraz biskupów. W szerszym znaczeniu obejmuje także osoby świeckie popierające cele ruchu. Stolica Apostolska stwierdziła ekskomunikę z Kościoła katolickiego biskupów FSSPX. Mimo stwierdzenia aktu schizmatyckiego Bractwo nie przyjmuje status quo swojej pozycji i nadal podkreśla swoją przynależność do Kościoła katolickiego uznając posoborowych papieży (co przejawia się w wymienianiu imienia papieża aktualnie rezydującego w Watykanie w Kanonie rzymskim odczytywanym podczas mszy św.), i krytykując sedewakantyzm. Bractwo zrzesza kilkuset księży, a także posiada kaplice na wszystkich zamieszkałych kontynentach i sześć międzynarodowych seminariów, gdzie do posługi kapłańskiej przygotowuje się ponad dwustu mężczyzn. Do jego sympatyków należy między innymi ks. Stefan Somerville, kapelan Pasji. Obecnym przełożonym FSSPX jest bp Bernard Fellay.
Spis treści |
edytuj Historia
Stowarzyszenie powstało w łonie Kościoła rzymskokatolickiego w 1970 z inicjatywy abpa Marcela Lefebvre'a. Lefebryści zarzucają posoborowemu Kościołowi szkodliwe innowacje doktrynalne i liturgiczne oraz zapomnienie i złe traktowanie Tradycji przez Kościół. FSSPX przeciwstawia się ekumenizmowi oraz dialogowi międzywyznaniowemu.
W lipcu 1988 Jan Paweł II ogłosił w motu proprio Ecclesia Dei, że abp Lefebvre i czterej wyświęceni przezeń biskupi zaciągnęli na siebie ekskomunikę latae sententiae (wiążącą mocą samego prawa), ponieważ udzielenie sakr biskupich miało miejsce bez mandatu Stolicy Apostolskiej.
FSSPX uznało, że ekskomunika była od samego początku nieważna, gdyż zakazany czyn abp. Lefebvre popełnił sądząc, że jest w stanie wyższej konieczności związanej z kryzysem w Kościele, co zgodnie z kodeksem prawa kanonicznego zwalnia go z kary ekskomuniki, nawet gdyby się mylił.potrzebne źródło
W 2000 wznowione zostały rozmowy z Kurią Rzymską na temat uregulowania statusu Bractwa oraz wprowadzenia indultu generalnego dla mszy trydenckiej. Efektem tych rozmów było ogłoszenie w 2003 przez Pontyfikalną Komisję Ecclesia Dei komunikatu stwierdzającego, iż katolicy mogą bez grzechu wypełniać swój obowiązek niedzielny uczestnictwem w mszach sprawowanych przez księży FSSPX.
Dialog został zintensyfikowany od czasu inauguracji pontyfikatu Benedykta XVI, który w sierpniu 2005 przyjął na audiencji prywatnej bpa Fellaya. Wydane przez papieża Benedykta XVI w lipcu 2007 r. motu proprio Summorum Pontificum, dotyczące przywrócenia możliwości swobodnego odprawiania Mszy w rycie trydenckim, według bpa Fellaya znacząco zbliża FSSPX do porozumienia ze Stolicą Apostolską w kwestii liturgicznej.[1]
W czerwcu 2008 Stolica Apostolska przedstawiła Bractwu ultimaum. Ostateczne ustalenia nie znalazły do tej pory potwierdzenia w oficjalnych dokumentach Stolicy Apostolskiej, a jedynie przekazywane są przez sprzeczne depesze prasowe.
edytuj Doktryna
Podstawą działania Bractwa jest przekonanie o panującym kryzysie wewnątrz Kościoła katolickiego, wywołanym przez czynniki zewnętrzne (masonerię[2] i komunistów[3]) i wewnętrzne (modernizm[4]). Apogeum kryzysu zostało osiągnięte przez reformy Soboru Watykańskiego II. W związku z tym Bractwo przypisuje sobie mandat, na podstawie którego, działając w imię wyższej konieczności, wypowiada posłuszeństwo papieżowi i odrzuca część postanowień soboru.[5]
edytuj Teoria spiskowa
Według Bractwa Stolica Apostolska zatraciła swoją autonomiczność a urząd papieża został ubezwłasnowolniony.[6] Począwszy od Rewolucji francuskiej masoneria stopniowo uzależniała hierarchów Kurii Rzymskiej od siebie, przejmując władzę w Stolicy Apostolskiej[7]. Po rewolucji październikowej podobne cele obrali komuniści, którzy również oddziaływali na kardynałów.[3] Główny atak na Kościół przeprowadzony został przez reformy Soboru Watykańskiego II.[8]
edytuj Kwestionowanie Soboru
Dokumentami, które kwestionowane są przez Bractwo są Konstytucja Dogmatyczna o Kościele (Lumen gentium), Konstytucja o Liturgii Świętej (Sacrosanctum concilium), Dekret o ekumenizmie (Unitatis redintegratio) oraz Deklaracja o wolności religijnej (Dignitatis humanae). Powodem tej negacji jest przekonanie, że dokumenty te zostały w czasie soboru narzucone przez kardynałów frakcji liberalnej (np. Augustin Bea) pod obrady i głosowania bez możliwości przedstawienia innych stanowisk.[9] Poza tym dokumenty te są przejawem przenikania do Kościoła nurtów związanych z reformacją i laicyzacją, co zwłaszcza jest dowodem wpływów masonerii na decyzje podejmowane w Kościele.[10]
edytuj Nieposłuszeństwo i krytyka papieży
Założyciel Bractwa, Lefebvre, przypisując sobie troskę o Kościół[11], wyrażał sprzeciw wobec postanowień Soboru i papieży. Odmówił podpisania dokumentów Soborowych, do czego miał prawo. Ostatecznie ściągnął na siebie ekskomunikę za pogwałcenie prawa dotyczącego udzielonej przez niego sakry. Lefebvre i Bractwo tłumaczy to zawsze działaniem w stanie wyższej konieczności:
| „ | Ojcze Święty, nie spełniasz swego obowiązku. Jeżeli pragniesz, aby Kościół na nowo rozkwitnął, musisz wrócić do Tradycji! Zrujnujesz Kościół, jeśli zezwolisz na prześladowanie Tradycji przez wszystkich tych kardynałów, wszystkich tych modernistycznych biskupów! | ” |
| — Marcel Lefebvre[12] | ||
| „ | Dlatego nie należy się dziwić, że nie udaje się nam porozumieć z Rzymem. Nie będzie to możliwe tak długo zanim Rzym nie powróci do wiary (...). | ” |
| — Marcel Lefebvre[13] | ||
| „ | Nie - ich katechizmom, nie - ich liturgii, nie - całej tej desakralizacji; tego nie akcepujemy! Lecz Rzym? (...) Czy Rzym może się mylić? Czy może nas przymuszać do złego posłuszeństwa? Należy bez żadnej wątpliwości odpowiedzieć: tak. | ” |
| — Marcel Lefebvre[14] | ||
Ponadto Bractwo krytykowało papieży:
- Jana XXIII - za uleganie manipulacjom [15]
- Pawła VI - za liberalizm [16]
- Jana Pawła II - za laicyzację [17] i niszczenie Kościoła [18]
edytuj Liturgia
Najbadziej widocznym i rozpoznawalnym elemenem doktryny Bractwa jest sprawowanie liturgii w rycie trydenckiem.
Bractwo odrzuca zreformowany ryt Mszy św., wprowadzony przez papieża Pawła VI w roku 1969, uznając go za ważny, ale niegodny. Twierdzi, że reforma liturgii sprotestantyzowała obrzędy Mszy św. i usunęła z niej wiele istotnych elementów. Bractwo krytykuje usunięcie z nowego mszału modlitw wyrażających ofiarny charakter Mszy. FSSPX krytykuje również wprowadzenie do liturgii języków narodowych i usunięcie z niej łaciny, gdyż twierdzi, że wspólny język dla całego Kościoła świadczył o jego jedności i uniwersalności. Teologowie Bractwa odrzucają również celebrację mszy w stronę ludu, przypominając, że kapłan, działający w liturgii in persona Christi ('w osobie Chrystusa'), staje się przewodnikiem zebranego ludu, prowadząc go do Boga i zarazem uobecniając Jego tajemnice. Symbolem tego jest zwrócenie kapłana w stronę ołtarza (a precyzyjniej: w stronę krucyfiksu na tabernakulum). Bractwo, doszukując się wielu uchybień w zreformowanym rycie mszalnym, celebruje wyłącznie ryt trydencki mszy. Współpracuje jednak z tradycjonalistycznymi kapłanami katolickimi, celebrującymi ryty inne niż rzymski, np. z Bractwem Świętego Jozafata z Ukrainy.
edytuj Stanowisko Kościoła katolickiego wobec FSSPX
edytuj Stanowisko Stolicy Apostolskiej
- 1988 - Ekskomunika biskupów FSSPX. Kara dotyczy tylko biskupów FSSPX. Nie obejmuje kapłanów FSSPX ani wiernych[19].
- 1999 - Oświadczenie komisji Ecclesia Dei:
Nieważne są sakramenty pokuty i małżeństwa, wymagają one bowiem stosownej delegacji biskupa miejsca a tych kapłani FSSPX nie mają. Jeżeli jednak wierny szczerze nie wie o tej przeszkodzie, absolucja kapłana FSSPX jest ważna[20].
- 2003 - Oświadczenie komisji Ecclesia Dei[21]:
- Kapłani FSSPX są ważnie wyświęceni, ale są suspendowani.
- Msze sprawowane przez nich są ważne, choć czynione wbrew prawu kościelnemu,
- Można wypełnić obowiązek niedzielny na Mszy sprawowanej przez kapłana FSSPX,
- Nie jest grzechem uczestnictwo we Mszy w kaplicy FSSPX, gdy wierny nie czyni tego z chęci zdystansowania się od papieża, lecz z chęci uczestnictwa w Mszy w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego.
- Można złożyć skromną ofiarę na Mszy.
- 2007 - Benedykt XVI w liście do biskupów w sprawie motu proprio Summorum pontificum, wspominając przyczny powstania motu proprio Ecclesia Dei, zwrócił uwagę na aktualny brak jedności pomiędzy Bractwem a papieżem[22]:
| „ | W tamtym momencie Papież chciał w taki sposób pomóc przede wszystkim Bractwu Świętego Piusa X w odnalezieniu pełnej jedności z Następcą Piotra, starając się uleczyć ranę, odczuwaną coraz boleśniej. Niestety, do tego pojednania dotąd nie doszło. | ” |
| — Benedykt XVI, List do Biskupów o motu proprio | ||
edytuj Ultimatum Stolicy Apostolskiej
4 czerwca 2008 komisja Ecclesia Dei przedstawiła Bractwu warunki[23] porozumienia ze Stolicą Apostolską. Warunki te zawierały się w pięciu punktach i zobowiązywały do:
- odpowiedzi proporcjonalnej do hojności Papieża (sprawa dot. papieskiego dekretu Summorum Pontificum)
- unikania wszelkiej publicznej działalności godzącej w szacunek do osoby Ojca Świętego i sprzecznej z kościelną miłością
- unikania podawania się za magisterium wyższe od nauczania Ojca Świętego i ukazywania Bractwa jako będącego w opozycji do Kościoła
- okazania woli uczciwego działania w pełnej kościelnej miłości i w szacunku dla autorytetu Wikariusza Chrystusa
- Ostatni warunek narzucał Bractwu termin odpowiedzi do końca czerwca 2008.
Przełożony bractwa, bp. Bernard Fellay odpowiedział na ultimatum w dniu 26 czerwca 2008.
W komunikacie serwisu Radia Watykańskiego[24] z tego samego dnia (26 czerwca 2008) w komunikacie zatytułowanym Fiasko dialogu z lefebrystami potwierdzono poprzednie przecieki prasowe dotyczące wystosowania przez komisję Ecclesia Dei do FSSPX listu w formie ultimatum. Radio Watykańskie powołując się na inne agencje prasowe powieliło informację, że biskup Fellay odrzucił warunki stawiane przez komisję Stolicy Apostolskiej.
Tymczasem rzecznik prasowey FSSPX - ks. Alaina Lorans, stwierdził, że wymagania postawione przez Stolicę Apostolską same w sobie nie są problemem[25] i powtórzył oficjalne stanowisko FSSPX, że Bractwo Świętego Piusa X nie ma ambicji stawiania się na miejscu magisterium wyższego od nauczania Ojca Świętego, nie pragnie też przeciwstawiać się Kościołowi[26].
edytuj Działalność w Polsce
W Polsce Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X działa od początku lat 90. XX wieku. Przełożonym lefebrystów na terenie Polski jest ks. Karl Stehlin.
Bractwo posiada jeden przeorat w Warszawie; kościoły w: Warszawie i w Gdyni; kaplice w: Bajerzu, Krakowie, Chorzowie, Łodzi, Toruniu, Lublinie, Zaczerniu i w Tuchowie. Do lefebrystów należy także dom rekolekcyjny w Bajerzu. Bractwo opiekuje się jedną szkołą i dwiema organizacjami młodzieżowymi Christus Rex oraz Krucjatą Niepokalanej. Zgromadzenie prowadzi wydawnictwo Te Deum oraz wydaje miesięcznik Zawsze wierni.
Obecnie pracuje w Polsce pięciu kapłanów lefebrystów (w tym jeden Polak ks. Edward Wesołek), dwóch braci (Polak i Niemiec) oraz dwie siostry oblatki (Polka i Ukrainka). W seminariach bractwa, znajdujących się w Niemczech i we Francji, do kapłaństwa przygotowuje się trzech, a do posługi braci czterech Polaków.
edytuj Stanowisko episkopatu polskiego
Stanowisko Konferencji Episkopatu Polski wobec działalności Bractwa Św. Piusa X na terenie Polski zostało ogłoszone 27 listopada 1998 roku. W swoim komunikacie odczytanym w kościołach Konferencja Episkopatu Polski jednoznacznie określiła, że uważa to zgromadzenie kapłańskie za grupę schizmatycką[27]. Bractwo wkrótce odpowiedziało na ten komunikat, wydając swoje oświadczenie w tej sprawie[28].
Podobne stanowisko kilka lat później zajął również arcybiskup metropolita gdański Tadeusz Gocłowski, który w liście pasterskim z 8 stycznia 2008 roku odczytanym w kościołach archidiecezji gdańskiej 13 stycznia 2008 roku przestrzegał wiernych pod sankcją karną przed uczestnictwem w nabożeństwach i mszach odprawianych przez Bractwo Świętego Piusa X[29]. Ks. Karl Stehlin - przełożony FSSPX w Europie Wschodniej w swoim liście do abp. Gocłowskiego podważa m.in. możliwość obłożenia wiernych sankcjami za uczestnictwo w nabożeństwach i mszach odprawianych przez Bractwo Świętego Piusa X oraz inne fragmenty listu metropolity[30].
Przypisy
- ↑ bp Bernard Fellay o Motu Prioprio "Summorum Pontificum" - notatka prasowa na christianitas.pl
- ↑ Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, ss. 17-25. ISBN 83-86445-09-2.
- ↑ 3,0 3,1 Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, ss. 37-41, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, ss. 17-25. ISBN 83-86445-09-2.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, ss. 30-32, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 94, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, ss. 18-22. ISBN 83-86445-09-2.
- ↑ Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996, s. 23. ISBN 83-86445-09-2.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, ss. 16-19, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, ss. 95-99, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, ss. 56-58, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 39, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 58, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 85, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 19, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, ss. 20,98, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 92, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, s. 94, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ↑ Tradycjonaliści chcą jedności z Rzymem
- ↑ PONTIFICIA COMMISSIO ECCLESIA DEI N. 539/99 Rome, 28 September 1999
- ↑ Letter by Msgr. Camille Perl Regarding Society of St. Pius X Masses
- ↑ List do Biskupów o motu proprio
- ↑ Conditions qui résultentd e I'entretien du 4 juin 2008 entre le Cardinal Dario Castrillon Hoyos et I'Evèque Bernard Fellay.
- ↑ http://www.opoka.org.pl/aktualnosci/news.php?s=opoka&id=25335
- ↑ Katoliccy tradycjonaliści o trudnościach w dialogu z Watykanem
- ↑ Au sujet de l’ultimatum du cardinal Castrillón Hoyos
- ↑ Komunikat Konferencji Episkopatu Polski z 27 listopada 1998
- ↑ Stanowisko Bractwa Św. Piusa X w sprawie komunikatu Konferencji Episkopatu
- ↑ Kurenda nr 2/2008 Kuria Metropolitalna Archidiecezji Gdańskiej
- ↑ List ks. Karla Stehlina
edytuj Bibliografia
- Codex Iuris canonici auctoritate Joannis Pauli PP. II promulgatus, Kodeks prawa kanonicznego.Przekład polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu. tekst dwujęzyczny, Edward Sztafrowski (tumaczenie) i komisja naukowa pod redakcją Kazimierza Dynarskiego. Poznań: Pallottinum, 1984.
- Bernard Fellay: Kryzys w Kościele. Przyczyny i środki zaradcze. Warszawa: Canon, 1996. ISBN 83-86445-09-2.
- ks. Karl Stehlin FSSPX, W obronie Prawdy katolickiej - Dzieło abpa Lefebvre, Te Deum, Warszawa 2001 ISBN 83-87770-16-7
- ks. S. Grzechowiak, Ruch arcybiskupa Lefebvre’a – ku rozłamowi w Kościele posoborowym, Gniezno 1998
- M. Karas, Bractwo św. Piusa X – katolicki ruch tradycjonalistyczny w dobie posoborowej, „Nomos. Kwartalnik Religioznawczy”, z. 30-31 (2000), s. 79-99
- M. Karas, Integryzm Bractwa Kapłańskiego św. Piusa X. Historia i doktryna rzymskokatolickiego ruchu tradycjonalistycznego, wydawnictwo „Księgarnia Akademicka”, Kraków 2008, stron 154
- Marcel Lefebvre: Kościół przesiąknięty modernizmem. Chorzów: Canon, 1995, seria: Żywa tradycja. ISBN 83-901606-5-X.
- ks. bp Zygmunt Pawłowicz, Lefebvre i lefebryści, Gdańsk 1998
