Wymiennik ciepła – urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami tj. substancjami będącymi w stanie ciekłym lub gazowym bez konieczności mieszania ich.
Wymienniki ciepła mogą mieć różną konstrukcję lecz zwykle składają się z długiej rury wykonanej z tworzywa będącego dobrym przewodnikiem ciepła. W celu powiększenia powierzchni wymiany ciepła wymiennik może być wyposażony w ożebrowanie.
Jeśli celem wymiennika ciepła jest schłodzenie płynu roboczego, nazywa się go chłodnicą. Jeśli ogrzanie płynu roboczego – nagrzewnicą.
edytuj Podziały wymienników
 Schemat wymiennika przeciwprądowego typu "rura w rurze" |
 Wykres temperatury dla wymiennika przeciwprądowego |
 Schemat wymiennika współprądowego typu "rura w rurze" |
 Wykres temperatury dla wymiennika współprądowego |
- ze względu na budowę: "rura w rurze", płaszczowo-rurowe, "rura Fielda", rurka cieplna, płytowe, spiralne, lamelowe, pojemnościowe, inne,
- ze względu na rodzaj czynnika: ciecz-ciecz, ciecz-gaz, ciecz-ciało stałe,gaz-gaz i inne,
- ze względu na organizację przepływu: współprądowe, przeciwprądowe, krzyżowe,
- ze względu na ilość czynników wymieniających ciepło,
- ze względu na obecność mieszania: z mieszaniem, bez mieszania, z mieszaniem niektórych czynników,
- ze względu na charakter działania: praca ciągła, praca okresowa.