Jakas reklama 

 

Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.

Współrzędne: 50°03'05" N 21°24'42" EGeografia

Dębica
Herb Flaga
Herb Dębicy Flaga Dębicy
Województwo podkarpackie
Powiat dębicki
Gmina
 - rodzaj
Dębica
miejska
Prawa miejskie 1358
Burmistrz Paweł Wolicki
Powierzchnia 34,14 km²
Położenie 50° 03'05'' N
21° 24'42'' E
Wysokość 176 (dolina Wisłoki) - 407(Góra Bratnia) m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja

47187
1413,52 os./km²
ok. 71 tys. (m. Dębica oraz gmina Dębica)
Strefa numeracyjna
(do 2005)
14
Kod pocztowy 39-200 do 39-210
Tablice rejestracyjne RDE
Położenie na mapie Polski
Dębica
Dębica
Dębica
TERC10
(TERYT)
3182403011
Miasta partnerskie Belgia Puurs
Hiszpania Muro
Węgry Kapuvár
Urząd miejski3
ul. Ratuszowa 2 39-200 Dębica
tel. 14 682-88-66; faks 14 682-86-55
(e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Dębicamiasto w województwie podkarpackim, siedziba powiatu dębickiego, nad rzeką Wisłoką, na północnym skraju Pogórza Strzyżowskiego. Przed 1945 rokiem Dębica należała do województwa krakowskiego, po zakończeniu II wojny światowej weszła w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do niewielkiego województwa tarnowskiego. Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym Małopolski, znane m.in. z fabryki opon czy rowerów Arkus.

Spis treści

edytuj Informacje statystyczne

edytuj Historia

Osiedle znane z przełomu XIII i XIV wieku. Pierwszy zapis źródłowy pochodzi z 1293 – wówczas to osada z nadania ks. Leszka Czarnego trafiła do rodu Gryfitów. Miasto lokowane w 1358 na prawie średzkim staraniem Świętosława Gryfity u Kazimierza Wielkiego. Ponowna lokacja w 1372 na prawie magdeburskim.

Duży wpływ na rozwój miasta miała dolina Wisłoki, którą wiódł trakt z Węgier przez Żmigród, Dębicę aż do Sandomierza.

W dobie panowania austriackiego Dębica znalazła się najpierw w cyrkule pilzneńskim, a później w tarnowskim. W latach 1850-1867 przez krótki okres była siedzibą powiatu. W 1856 otwarto linię kolejową z Krakowa, którą w 1858 przedłużono do Rzeszowa. Kolej spowodowała znaczny wzrost znaczenia miasta, a zwłaszcza jego atrakcyjności do lokalizacji zakładów przemysłowych. W 1887 powstała również linia do Rozwadowa (obecnie dzielnica Stalowej Woli) przez Mielec, czyniąc z Dębicy ważny węzeł kolejowy Polski. Ważnym wydarzeniem przed odzyskaniem niepodległości było utworzenie w Dębicy gimnazjum, które zaczęło funkcjonować w roku szkolnym 1900/1901, a od 1908 mieści się w nowym obiekcie, w którym siedziba szkoły (obecnie liceum) znajduje się do dziś.

W okresie międzywojennym ośrodek Centralnego Okręgu Przemysłowego. W ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego powstała wytwórnia kauczuku (późniejszy Stomil, obecnie pod nazwą Firma Oponiarska "Dębica") oraz fabryka chemiczna w pobliskim Pustkowie Osiedlu. Wcześniej, bo w roku 1927 powstały dzisiejsze Zakłady Mięsne Dębica S.A. (wchodzące od niedawna w skład firmy "Profi" z Grabowa). Najbardziej dynamiczny rozwój gospodarczy przypada na okres powojenny – miasto stało się ważnym ośrodkiem przemysłowym w skali regionalnej.

W czasie okupacji niemieckiej, dnia 2 lutego 1944, Niemcy rozstrzelali w Dębicy 50 Polaków[1] - więźniów politycznych z hitlerowskiego więzienia Montelupich w Krakowie. Decyzję o likwidacji 100 Polaków wydał Wyższy Dowódca SS i Policji, Wilhelm Koppe, w odwecie za nieudany zamach na generalnego gubernatora Hansa Franka. Zamachu na pociąg którym Frank jechał do Lwowa, dokonała Armia Krajowa dnia 29 stycznia 1944 na stacji kolejowej Czarna Tarnowska. Pozostałe 50 osób rozstrzelano (obu egzekucji dokonały formacje Gestapo, SS i Schutzpolizei), również 2 lutego 1944 w Podłężu[1].

Do reformy administracyjnej w 1975 miasto było siedzibą powiatu.

W połowie lat 70. w północnej części miasta powstał potężny Kombinat Rolno Przemysłowy Igloopol, który zdynamizował dalszy rozwój Dębicy, zwłaszcza północną część miasta.

Miasto dobrze poradziło sobie z transformacją ustrojową. W Dębicy powstało wiele nowych prywatnych firm, które wpisały się w krajobraz gospodarczy Dębicy.

Od 1999 Dębica stała się ponownie siedzibą powiatu (trzeciego co do wielkości powiatu województwa podkarpackiego pod względem liczby ludności).

edytuj Zabytki Zabytki

edytuj Turystyka

Na terenie Dębicy mają początek następujące oznakowane szlaki turystyczne:

Oprócz oznakowanych szlaków turystycznych istnieje szereg tras nie oznakowanych, które nadają się i są wykorzystywane do wędrówek pieszych jak również turystyki rowerowej. Kolorytu poszczególnym szlakom i trasom wędrówek dodaje urozmaicony krajobraz rolno-leśny.

edytuj Kultura

Główne instytucje kulturalne:

Kina:

Biblioteki:

Ważne cykliczne wydarzenia kulturalne:

edytuj Główne obiekty kultu religijnego

edytuj Katolicyzm

edytuj Protestantyzm

edytuj Gospodarka

edytuj Przemysł

Dębica jest jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych Polski południowo-wschodniej. W samym mieście i jego najbliższych okolicach mocno rozwinięty jest przemysł gumowy oraz chemiczny (m.in.: Firma Oponiarska "Dębica" S.A., Tikkurilla Beckers-Polifarb Dębica, Fabryka Farb i Lakierów "Śnieżka") oraz spożywczy (Zakłady Mięsne Dębica, Iglomeat-Sokołów, Animex Południe, Olimp Laboratories). Dość prężnie rozwija się również branża transportowa (Trans-Południe, Omega Pilzno) oraz produkcji materiałów budowlanych (m.in.: Igloobud, Zakład Obróbki Marmuru "Jabo – Marmi"). W mieście siedzibę ma znany producent rowerów Arkus – Romet Group. Ponadto na terenie miasta funkcjonuje Obszar Przemysłowy Specjalnej Strefy Ekonomicznej "Euro Park" Mielec. Dębica została uhonorowana tytułami "Gmina Fair Play" 2004, 2005 i 2006 – Certyfikowana Lokalizacja Inwestycji, przyznawanymi przez Fundację "Instytut Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym".

edytuj Handel

Dużą część miejskiej gospodarki stanowi sektor handlowy, który w ostatnich latach bardzo dynamicznie się rozwija. W Dębicy funkcjonują: trzy hipermarkety (Carrefour, Kaufland, RCMB), kilka dużych centrów handlowych (m.in. C.H. "Raj", Galeria Dębica) oraz spora liczba supermarketów (m.in. Albert, Biedronka(2), Delikatesy Centrum(2), Intermarché, Lidl, Merkury Market, Plus Discount, Społem, Tesco/Leader Price).

edytuj Transport i komunikacja

Infrastruktura transportowa Dębicy

Dębica leży na drodze krajowej nr  4E40 pomiędzy Krakowem a Rzeszowem, jest ważnym węzłem kolejowym, posiada bezpośrednie połeczenia m.in. z: Lwowem, Szczecinem, Poznaniem, Warszawą oraz Wrocławiem. Ponadto miasto położone jest w bliskiej okolicy Międzynarodowego Portu Lotniczego Rzeszów-Jasionka (około 50 km). W najbliższych latach w pobliżu miasta znajdą się dwa zjazdy budowanej autostrady A4 biegnącej z Niemiec przez Wrocław, Kraków oraz Rzeszów do Ukrainy.

W latach 1988-1990 w Dębicy, jako jednym z nielicznych polskich miast, kursowały trolejbusy. Właścicielem linii był kombinat Igloopol, a wraz z upadkiem firmy linie trolejbusowe zostały zlikwidowane. Pojazdy zostały sprzedane do innych miast (Tychy, Lublin, Słupsk)

Zobacz więcej w osobnym artykule: Trolejbusy w Dębicy.

W mieście istnieje dosyć dobrze rozwinięta sieć komunikacji miejskiej, obejmująca kilkanaście linii miejskich i podmiejskich. Dębicki MKS jest jedynym w kraju przewoźnikiem miejskim, którego wszystkie autobusy napędzane są gazem (LPG i CNG).

edytuj Sport

Brydż sportowy

edytuj Obiekty sportowe

Stadion KS Wisłoka przy ul. Parkowej

edytuj Media

edytuj Prasa

edytuj Czasopisma

edytuj Stacja telewizyjna

edytuj Rozgłośnie radiowe

edytuj Wytwórnie płytowe

edytuj Edukacja

Zespół Szkół Zawodowych nr 1 im. Jana Pawła II

edytuj Szkoły wyższe

edytuj Szkoły średnie

edytuj Szkoły gimnazjalne

edytuj Szkoły podstawowe

edytuj Szkoły artystyczne

edytuj Szkoły policealne

edytuj Znane osoby związane z Dębicą

Aktorzy, wokaliści, osoby związane z mediami

Politycy

Sportowcy

Znani dębiczanie i osoby związane z Dębicą

edytuj Ciekawostki

edytuj Współpraca zagraniczna

edytuj Bibliografia

edytuj Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa, lata wojny 1939-1945. Warszawa: Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, 1966, s. 186. 

Projektowanie stron Szczecin przeprowadzki warszawa Marszałek sejmu szkoły policealne alice in chains teksty