Dubbing, dublaż – tworzenie ścieżki dialogowej filmu, serialu lub gry, polegające na zastąpieniu ścieżki oryginalnej lokalną wersją językową. Głosy podkładają często wyspecjalizowani aktorzy głosowi.
W Polsce dubbinguje się obecnie tylko niewielki odsetek produkcji trafiających do polskich kin czy telewizji. Przeważnie są to produkcje w zamyśle skierowane do dzieci, takie jak filmy animowane lub generowane komputerowo czy seriale dla dzieci[1]. Rzadziej dubbingowane są filmy animowane, niekoniecznie skierowane do najmłodszych. Rzadkością jest natomiast dubbingowanie zwykłego filmu lub serialu, w takich przeważnie usłyszeć można lektora. Jednymi z niewielu wyjątków są filmy The Ring lub 8. Mila i kilka innych, dla których stworzono pełną polską ścieżkę dialogową[2].
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom widzów, jeden aktor filmowy jest zazwyczaj powiązany z określonym aktorem głosowym, tak że przez całe lata obcojęzyczny aktor ma określony specyficzny głos w języku narodowym. Zazwyczaj jednak jeden aktor językowy "obsługuje" kilku aktorów.
Z punktu widzenia tłumacza dubbing stanowi duże wyzwanie ze względu na konieczność doboru słów pod kątem liczby sylab a nawet układu ust aktora do głosek w wersji narodowej (tzw. kłapów). Z kolei aktor musi czytać tekst w rytmie nadawanym przez obraz na ekranie. W związku z tym powstała oddzielna "profesja" osoby pracującej nad tekstem dubbingowanym - dialogista. Na polskim rynku bardzo często tłumacz jest jednocześnie i autorem dialogów, lecz nie jest to regułą. Dialogista ma za zadanie dopasowanie sylabicznie i zgłoskowo tekstu danej postaci, a także wyróżnienie w tekście wszystkich zawieszeń, pauz, reakcji dźwiękowych, etc. w takiej formie, by aktor był w stanie zagrać daną rolę bez wcześniejszego zapoznawania się z tekstem i przećwiczenia go.
W przypadku gier komputerowych sprawa przedstawia się inaczej. Obecnie na naszym rynku dubbinguje się gry mniej więcej tak samo często, jak zostawia się jedynie lokalizację kinową. W przeciwieństwie również do filmów na decyzje o dubbingu nie wpływa ograniczenie wiekowe.
Do lat 80. w Polsce powszechne było dubbingowanie filmów. Mówiono wówczas na świecie o "polskiej szkole dubbingu", co świadczyło o jego wysokiej jakości. Stało się to za sprawą Zofii Dybowskiej-Aleksandrowicz, która była mistrzem dubbingu na skalę europejską.
Pierwszym zdubbingowanym filmem w Polsce była Królewna Śnieżka. Było to w 1938 roku, głównej bohaterce głosu użyczyła Maria Modzelewska.
W przeszłości większość swoich pozycji dubbingowała nieistniejąca już stacja Wizja Jeden, a także Canal+. Obecnie wszystkie swoje pozycje dubbinguje tylko Cartoon Network, Jetix i Nickelodeon Polska.
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- Dubbing
- Jedyne forum w Polsce poświęcone dubbingowi do seriali i filmów dla dorosłych
- Artykuł o Dubbingu