 |
Zasugerowano, aby ten artykuł zintegrować z artykułem duhkha. |
W Buddyzmie pojęcie cierpienia (dukkha) ma zasadnicze znaczenie i związane jest z naukami o Czterech Szlachetnych Prawdach, które ukazują drogę wyzwolenia od cierpienia. Wyodrębnia się różne rodzaje i poziomy cierpień w zależności, czy rozpatruje się je w stosunku do świata Samsary, czy do czujących istot go zamieszkujących.
3 rodzaje cierpienia w Samsarze:
- cierpienie związane z uwarunkowaną egzystencją, obejmujące wszystkie istoty w Samsarze cierpienie związane z posiadaniem uwarunkowanych zgromadzoną splamieniami karmą 5 skupisk, tj. indywidualnie rozwiniętego ciała, uczuć, percepcji, mentalnych formacji oraz świadomości, które uniemożliwiają doświadczanie natury rzeczywistości Siunjata i osiągniecie pełnej satysfakcji, związane jest to z niewiedzą w Dwunastu Ogniwach Współzależnego Powstawania.
- cierpienie związane ze zmianami, niemożność utrzymania zadowolenia w doświadczaniu zjawisk, gdyż w miarę czasu doświadczanie to przynosi mniej lub bardziej intensywna przyjemność, która zamienia się stopniowo w przesyt
- cierpienie związane z istnieniem cierpień, doświadczanie cierpienia tak jak się potocznie je rozumie, tzn. jako ból fizyczny lub psychiczny
6 zasadniczych cierpień:
- niepewność (zdrowia, bogactwa, czasu życia...)
- brak całkowitej satysfakcji
- odrodzenia (reinkarnacja) w ciałach wciąż znowu i od nowa
- narodziny wciąż znowu i od nowa
- utrata statusu (odrodzeń) wciąż znowu i od nowa
- brak towarzystwa, samotność odrodzeń
8 cierpień ludzi:
- cierpienie narodzin
- cierpienie starzenia się
- cierpienie chorób
- cierpienie umierania
- cierpienie rozłąki z najbliższymi
- cierpienie doświadczania niechcianego
- cierpienie uzyskiwania własności
- cierpienie utrzymywania własności
4 fakty o istnieniu w Samsarze:
- każde narodziny prowadzą do śmierci
- to co zgromadzone musi ulec rozpadowi
- ci o wysokim statusie upadną w niższe stany
- wszystkie spotkania skończą się rozłąką
Tylko stan Buddy, Bodhistattwy bądź Arhata pozwala wykroczyć poza te wszystkie rodzaje cierpień.
Źródło: Notatki o Lamrim, fragmenty przetłumaczone na język polski: http://www.geocities.com/lamrimnotes/notatki.html
edytuj Bibliografia
- Je Gampopa "Gems of Dharma, Jewels of Freedom", Altea Publishing. ISBN 978-0-9524555-0-9
- Geshe Kelsang Gyatso "Joyful Path of Good Fortune: The Complete Buddhist Path to Enlightenment", Tharpa Publication. ISBN 978-0-948006-96-8