Dwuliścienne właściwe (trójbruzdowe) (ang. eudicots, tricolpates) — klad roślin okrytozalążkowych obejmujący rośliny dawniej zaliczane do dwuliściennych. Wyróżniony został ze względu na kryterium pochodzenia od wspólnego przodka oraz z powodu różnic w stosunku do pozostałych roślin zaliczanych niegdyś do dwuliściennych (różnych kladów wczesnych dwuliściennych) oraz kladu jednoliściennych. W odróżnieniu od tych wcześniejszych grup systematycznych, dwuliścienne właściwe cechują się trójbruzdowymi ziarnami pyłku, koncentrycznym rozmieszczeniem wiązek przewodzących oraz 4- i 5-krotnymi kwiatami.
Grupa ta nie ma rangi systematycznej, wyróżniona została po raz pierwszy przez Doyle'a i Hottona (1991), a później adoptowana przez grupę systematyków znaną jako Angiosperm Phylogeny Group – twórców systemu APG.
edytuj Klady dwuliściennych właściwych w systemie APG
1. Klad dwuliściennych właściwych (eudicots):
- 2. Ranunculales
- 2. Klad siostrzany:
- 3. Proteales
- 3. Klad siostrzany:
- 4. Buxales
- 4. Klad siostrzany:
- 5. Trochodendrales
- 5. Klad siostrzany:
- 6. Gunnerales
- 6. Klad późnych dwuliściennych właściwych (core eudicots):
- 7. Berberidopsidales
- 7. Klad siostrzany:
- 8. Dilleniales
- 8. Caryophyllales
- 9. Santalales
- 9. Klad siostrzany:
- 10. Saxifragales
- 10. Klad siostrzany:
- 11. Vitales
- 11. Klad różowych (rosids):
- 12. Crossosomatales
- 12. Geraniales
- 13. Myrtales
- 13. Klad różowych właściwych I (eurosids I):
- 14. Zygophyllales
- 14. Klad siostrzany:
- 15. Celestrales
- 15. Malpighiales
- 15. Oxalidales
- 14. Klad siostrzany:
- 15. Fabales
- 15. Rosales
- 15. Klad siostrzany:
- 16. Cucurbitales
- 16. Fagales
- 13. Klad różowych właściwych II (eurosids II):
- 14. Huerteales
- 14. Klad siostrzany:
- 15. Brassicales
- 15. Klad siostrzany:
- 16. Malvales
- 16. Sapindales
- 7. Klad astrowych (asterids):
- 8. Cornales
- 8. Klad siostrzany:
- 9. Ericales
- 9. Klad astrowych właściwych (euasterid):
- 10. Klad astrowych właściwych I (euasterids I):
- 11. Garryales
- 11. Klad siostrzany:
- 12. Gentianales
- 12. Klad siostrzany:
- 10. Klad astrowych właściwych II (euasterids II):
- 11. Aquifoliales
- 11. Klad siostrzany:
- 12. Apiales
- 12. Asterales
- 12. Dipsacales
- 10. Klad astrowych właściwych I (euasterids I):
edytuj Źródła
- Doyle, J. A. & Hotton, C. L. Diversification of early angiosperm pollen in a cladistic context. Pp. 169-195 in Pollen and Spores. Patterns of Diversification (eds Blackmore, S. & Barnes, S. H.) (Clarendon, Oxford, 1991).
- Eudicots Stevens, P. F. (2001 i później). Angiosperm Phylogeny Website. Wersja z 1 grudnia 2006 r.