Dyktafon to przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku. Nośnikiem dźwięku może być kaseta magnetofonowa o różnym czasie nagrania i wielkości lub układ elektroniczny zapisujący w formie cyfrowej skompresowany dźwięk. Dyktafon może być wykorzystywany do:
- przeprowadzania wywiadów
- dyktowania zadań do wykonania współpracownikom
- dyktowania tekstów do przepisania.
- nagrywania własnych przemyśleń
- nagrywania muzyki (choć w nieprofesjonalnej jakości)
Dyktafony są zazwyczaj wyposażone w system aktywujący nagrywanie w momencie pojawienia się dźwięku. Mogą posiadać wejście dla dodatkowego mikrofonu oraz funkcję przyśpieszającą lub spowalniającą odsłuchiwanie. Obecnie często zintegrowane z innymi urządzeniami, np. telefonem komórkowym albo przenośnym odtwarzaczem mp3.
Dyktafony współdziałają z urządzeniami sekretarskimi służącymi do odsłuchiwania przez kopistkę tekstów w dobranym tempie i przepisywania ich.
Nazwa pochodzi od amerykańskiej firmy Dictaphone, która od prawie stu lat zajmuje się konstruowaniem urządzeń do zapisu dźwięku.
Dyktafon został wynaleziony przez Thomasa Alva Edisona.