| Dyneburg | |||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| Miasto | Dyneburg | ||||
| Powierzchnia | 72,5 km² | ||||
| Położenie | 55° 53' N 26° 32' E |
||||
| Wysokość | 105 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2007) • liczba ludności |
108 091 |
||||
| Miasta partnerskie | |||||
|
Położenie na mapie Łotwy
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
Dyneburg (łot. Daugavpils, niem. Dünaburg, ros. Даугавпилс lub Динабург, Dinaburg, lit. Daugpilis, dawniej pol. Dźwińsk lub Dźwinów, biał. Дзьвінск, Dźwinsk, ros. Двинcк, Dwinsk, 1656-1667 Борисоглебск, Borisoglebsk) – miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną (nazwa w języku łotewskim oznacza zamek nad Daugavą, tj. Dźwiną), siedziba okręgu, miasto wydzielone, drugie co do wielkości miasto Łotwy. Główny ośrodek Polaków na Łotwie; większość mieszkańców miasta stanowi ludność rosyjskojęzyczna (Rosjanie, Białorusini, Polacy).
Spis treści |
edytuj Historia
Miasto lokowane przez Ernesta de Rassburga z zakonu kawalerów mieczowych w 1278. Po jego sekularyzacji w latach 1559-1772 w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jako stolica Inflant Polskich, najpierw siedziba powiatu dyneburskiego a od 1667 województwa inflanckiego. Po I rozbiorze włączony do Rosji, przemianowany na Dźwińsk (założono tu twierdzę dla wojsk rosyjskich). Na początku 1920 wyzwolony przez oddziały polskie dowodzone przez gen. Rydza-Śmigłego w czasie operacji dyneburskiej. Większą część zajętego terytorium przekazano władzom niepodległej Łotwy. W obawie przed odcięciem przez Rosjan (ofensywa Tuchaczewskiego podczas wojny bolszewickiej) polska załoga cytadeli opuściła miasto w lipcu 1920.
W okresie II w.ś. w Dyneburgu działał polski ruch oporu.
edytuj Demografia
Według stanu z 1 stycznia 2006 miasto liczyło 108 260 mieszkańców.
- Rosjanie – 53,96 % (58 414)
- Łotysze – 17,3 % (18 725)
- Polacy – 14,9 % (16 126)
- Białorusini – 8,22 % (8 897)
- Ukraińcy – 2,23 % (2 417)
- Litwini – 0,96 % (1 041)
- Żydzi – 0,45 % (492)
- Estończycy – 0,03 % (30)
- inni – 1,96 % (2 118)
edytuj Turystyka
Dyneburg nie należy do wielkich centrów turystycznych Łotwy i nie posiada starego miasta, które w ogromnej większości zostało zburzone pod budowę twierdzy. Najstarsze budowle w mieście to właśnie XIX-wieczna twierdza rosyjska, na której budowę wykorzystano materiały ze zburzonych kamienic starówki. Najbardziej reprezentacyjną ulicą miasta jest ulica Ryska (Rīgas iela) biegnąca od dworca kolejowego w kierunku rzeki. Przy niej znajdują się kamienice z XIX i początków XX, kościół św. Piotra z 1848, szereg restauracji, hoteli (w tym najwiekszy hotel "Latgola"), banków i najdroższych sklepów.
Warto zobaczyć tu również obiekty sakralne wielu wyznań, w tym synagogę z 1850 oraz największą z nich - prawosławną cerkiew św. Borysa i Gleba. Znajduje się tu także teatr i ogród zoologiczny, oraz parę ciekawych budynków reprezentujących styl secesyjny z przełomu XIX i XX.
Przy drodze wylotowej z miasta znajduje się cmentarz katolicki.
edytuj Gospodarka
W okresie powojennym w mieście dominowała produkcja przemysłu elektromaszynowego, lekkiego (odzieżowego i tekstylnego) oraz chemicznego. Do największych należały m.in.: Dyneburski Zakład Włókna Chemicznego (ros. Даугавпилсский завод химического волокна) - 7 tys. prac., Dyneburski Kombinat Obuwniczy (ros. Даугавпилсский обувной комбинат) - 3 tys. zatr.
Obecnie największe zakłady w mieście to: Dyneburski Zakład Łańcuchów (łot. Ditton pievadķēžu rūpnīca, ros. Даугавпилсский завод приводных цепей) - około 2 tys. zatr. oraz Dyneburski Zakład Remontu Lokomotyw (łot. Daugavpils Lokomotīvju Remonta Rūpnīca, ros. Даугавпилсский локомотиворемонтный завод).
edytuj Transport
Dyneburg to duży węzeł kolejowy, posiadający połączenia m.in. z Sankt Petersburgiem, Rygą, Wilnem i Szawlami.
12 km na płn.-wsch. od centrum w miejscowości Lociki znajduje się lotnisko Laci. Utrzymywane dotychczas stałe połączenia uległy zawieszeniu w 1990. Trwają prace nad przekształceniem b. wojskowej bazy lotniczej w Międzynarodowy Port Lotniczy Daugavpils. Utworzono firmę Daugavpils lidosta (Port Lotniczy Daugavpils, Sp. z o.o.). Jego otwarcie, jak się przewiduje, nastąpi w 2013.
edytuj Edukacja
Swoje siedziby mają tutaj: Uniwersytet Pedagogiczny oraz wydział ogólnotechiczny Ryskiego Uniwersytetu Technicznego. W Daugavpils funkcjonuje polska szkoła.
edytuj Sport
Daugavpils to ośrodek sportu żużlowego, zespół Lokomotiv Daugavpils awansował w sezonie 2007 do I ligi polskiej oraz występuje lidze fińskiej. Ponadto od 2006 miasto organizuje jeden z turniejów wyłaniających mistrza świata – Grand Prix Łotwy. W mieście mają siedzibę również dwa kluby Virsligi (1. ligi piłkarskiej) Dinaburg i Ditton.
edytuj Znane osoby związane z miastem
- Grzegorz Fitelberg
- Isser Harel - jeden z szefów Mossadu, kierujący operacją pojmania w Argentynie Adolfa Eichmanna
- Gotthard Kettler
- Abraham Kook
- Salomon Michoels
- Jewgienij Miller
- Władysław Raginis
- Mark Rothko
- Jan Safarewicz
- Władysław Studnicki
- Stanisław Swianiewicz
- Vitas
- Jan Wierzbicki
- Jarosław Wilpiszewski
edytuj Bibliografia
- "Lettland wie wir es lieben", Nacionālais APGĀDS, Rīga, 2008 ISBN 978-9984-26-372-4 (str. 62-63 Daugavpils)
edytuj Linki zewnętrzne
Okręgi
Aizkraukle • Alūksne • Balvi • Bauska • Dobele • Dyneburg • Gulbene • Jēkabpils • Jełgawa • Kieś • Krasław • Kuldīga • Limbaži • Lipawa • Lucyn • Madona • Ogre • Preiļi • Ryga • Rzeżyca • Saldus • Talsi • Tukums • Valka • Valmiera • Windawa
Miasta wydzielone
Dyneburg • Jełgawa • Jurmała • Lipawa • Ryga • Rzeżyca • Windawa
