Dysk rozproszony (angielska nazwa scattered disc) – obszar występowania lodowych planetoid poza orbitą Neptuna, w zewnętrznej części tzw. pasa Kuipera lub nawet dużo dalej.
Obiekty z dysku rozproszonego (SDOs – scattered disc objects) – jak mówi sama nazwa – zostały „rozproszone” przez oddziaływanie grawitacyjne planet (najprawdopodobniej gazowych olbrzymów), które wyrzuciły je na bardzo odległe orbity, mające niejednokrotnie bardzo duże nachylenie do ekliptyki w stosunku do planet i pozostałych planetoid. Niektóre z nich mogą w swym aphelium sięgać nawet obłoku Oorta, w peryhelium natomiast nie zbliżają się na odległość mniejszą niż 35 jednostek astronomicznych do Słońca.
Planetoidy z grupy centaurów - choć nie należą do dysku rozproszonego - również zostały "rozrzucone" w wyniku oddziaływania wielkich planet i krążą teraz najczęściej pomiędzy trajektoriami Saturna i Neptuna, jednakże niektóre z nich wykazują się bardzo wydłużonymi orbitami, których aphelia znajdują się głęboko w dysku rozproszonym (np. 42355 Typhon).
edytuj Niektóre ważniejsze obiekty z dysku rozproszonego (SDOs)
| Numer | Nazwa | Prowizoryczne oznaczenie |
Absolutna wielkość gwiazdowa | Albedo | Średnica równikowa (km) |
Półoś wielka (j.a.) |
Data odkrycia | Odkrywca | Metoda wyznaczenia rozmiarów |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 136199 | Eris | 2003 UB313 | −1,12 | 0,86 ± 0,07 | 2400 ± 100 | 67,7 | 2003 | M. Brown, C. Trujillo & D. Rabinowitz | bezpośrednie [1] |
| 90377 | Sedna | 2003 VB12 | 1,6 | 1180–1800 | 525,606 | 2003 | M. Brown, C. Trujillo & D. Rabinowitz | ||
| 84522 | 2002 TC302 | 3,9 | > 0,03 | < 1211 | 55,1 | 2002 | NEAT | termiczna | |
| 2004 XR190 | 4,5 | 500-1000 | 57,5 | 2004 | L. Allen | ||||
| 15874 | 1996 TL66 | 5,4 | 0,10? | ~630 | 82,9 | 1996 | D. Jewitt, J. Luu & J. Chen | termiczna | |
| 48639 | 1995 TL8 | 5,28 & 7,0 (podwójny) | 0,09 | ~350 & ~160 | 52,2 | 1995 | Spacewatch (A. Gleason) | przybliżone albedo |
Pas Kuipera: Pluton (Charon) • Orkus • Iksjon • 2002 UX25 • Waruna • 2002 TX300 • Haumea • Quaoar • Makemake • 2002 AW197
Dysk rozproszony: Eris • Sedna
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
