Dysza de Lavala - kanał aerodynamiczny dzięki któremu można uzyskać przepływ naddźwiękowy wykorzystywany w niektórych typach turbin parowych, w silnikach odrzutowych i rakietowych. Wynalazcą urządzenia jest Gustaf de Laval (1845-1883), szwedzki inżynier i przemysłowiec.
edytuj Opis działania dyszy
Przekrój dyszy Lavala w początkowym odcinku ulega zwężeniu, następnie rozszerza się. W części zwężającej się następuje przyspieszenie gazu od prędkości początkowej do prędkości dźwięku. W końcowej części następuje dalsze przyspieszanie powyżej prędkości dźwięku. Na całej długości dyszy gaz rozpręża się i ma miejsce wzrost jego prędkości. Przekrój najwęższy nazywany jest przekrojem krytycznym, a parametry gazu w nim występujące - parametrami krytycznymi. Prędkość krytyczna jest prędkością dźwięku.
edytuj Wyjaśnienie zasady działania
Prędkość przepływu gazu zależy od wielkości przekroju poprzecznego. Zależność ta zmienia swój kierunek, gdy prędkość gazu przekracza prędkość dźwięku w tym gazie. Wyraża to wzór wynikający z równania ciągłości
gdzie
-
- względna zmiana prędkości gazu, 
- względna zmiana pola przekroju poprzecznego dyszy, 
- liczba Macha
Ze wzoru wynika, że gdy prędkość gazu jest mniejsza od prędkości dźwięku (M < 1), wówczas zwężanie przekroju powoduje wzrost prędkości. Gdy prędkość przekroczy prędkość dźwięku (M > 1), wyrażenie w mianowniku staje się ujemne i wzrost prędkości może być powodowany wzrostem pola przekroju poprzecznego dyszy.