 |
Ten artykuł lub sekcja wymaga uzupełnienia o najświeższe informacje. Niektóre treści są już nieaktualne. Uaktualnij artykuł tak, aby opisywał prawidłowo ostatnie wydarzenia i usuń ten szablon po zakończeniu prac. |
|
||||||||||||||||||
 |
||||||||||||||||||
Europejska Agencja Kosmiczna (ang. European Space Agency, ESA) – międzynarodowa organizacja krajów zachodnioeuropejskich, której celem jest eksploracja i wykorzystanie przestrzeni kosmicznej.
Siedziba organizacji znajduje się w Paryżu. Agencja powstała w 1975 r. z połączenia jej poprzedniczek – Europejskiej Organizacji Badań Kosmicznych (ESRO) i Europejskiej Organizacji Rozwoju Rakiet Nośnych (ELDO).
ESA zatrudnia ok. 1900 osób, a jej budżet na rok 2005 wynosi 2 mld 900 mln euro. Główny ośrodek ESTEC (European Space Research and Technology Centre) znajduje się w Noordwijk aan Zee w Holandii, Instytut Badawczy ESRIN (European Space Research Institute) mieści się we Frascati (Włochy), zaś siedzibą Centrum Operacji Kosmicznych ESOC (European Space Operations Centre) jest niemieckie miasto Darmstadt. W Niemczech (Kolonia) znajduje się też ośrodek szkolenia astronautów EAC (European Astronauts Centre). Kosmodrom należący do ESA znajduje się w Kourou w Gujanie Francuskiej, gdzie znajduje się Gujański Ośrodek Kosmiczny. Położenie blisko równika sprzyja zadaniu wysyłania na orbitę sztucznych satelitów.
Obecnym dyrektorem generalnym ESA jest Jean-Jacques Dordain. Asystuje mu 9 dyrektorów, odpowiedzialnych za poszczególne oddziały ESA i za zarządzanie agencją (zobacz pełną listę).
Spis treści |
edytuj Kraje członkowskie
Kraje członkowskie ESA
Kraje uczestniczące w PECS
Kraje z podpisaną Umową o Współpracy
W skład ESA wchodzi 17 państw członkowskich: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Norwegia, Portugalia, Szwecja, Szwajcaria, Wielka Brytania, Włochy.
Od 1 stycznia 1979 Kanada posiada specjalny status kraju współpracującego z ESA. Jej przedstawiciele biorą udział przy podejmowaniu decyzji, kanadyjskie firmy mogą otrzymywać kontrakty na realizację programów kosmicznych.
W 2004 roku podpisano porozumienia z Luksemburgiem i Grecją. Ten ostatni kraj został pełnoprawnym członkiem ESA w grudniu 2005 r.
edytuj Rozszerzenie
Obecnie państwa wyrażające chęć przystąpienia do Europejskiej Agencji Kosmicznej muszą przejść następujące etapy:
- podpisanie Umowy o Współpracy (ang. Cooperation Agreement) między państwem kandydackim a ESA;
- podpisanie porozumienia o Europejskim Państwie Współpracującym (ang. European Cooperating State - ECS);
- uczestnictwo (także finansowe) w pięcioletnim Planie dla Europejskich Państw Współpracujących (ang. Plan for European Cooperating State, PECS), który ma przygotować je do członkostwa w ESA - przedsiębiorstwa z tych państw mogą brać udział w programach kosmicznych ESA;
- z upływem okresu obowązywania PECS - rozpoczęcie negocjacji o przystąpieniu do ESA bądź stowarzyszeniu, albo przedłużenie okresu obowiązywania PECS.
Węgry, Czechy i Rumunia podpisały pięcioletni Plan dla Europejskich Państw Współpracujących.
Polska: W grudniu 2006 po akcji studentów i doktorantów pod przewodnictwem studenta Politechniki Warszawskiej Marcina Dobrowolskiego (Studenckie Koło Astronautyczne) Ministerstwo Gospodarki w porozumieniu z Rządem zaakceptowała wynegocjowane wcześniej warunki wstąpienia Polski do PECS. ESA również zaakceptowała owe dokumenty. Od 2007 roku Polska aktywnie uczestniczy w PECS. Dnia 27 kwietnia 2007 traktat o członkostwie stowarzyszonym został podpisany przez przedstawicieli Polski i ESA. Umowa została ratyfikowana 28 kwietnia 2008 i opublikowana w Dzienniku Ustaw dnia 26 sierpnia (Dz.U. z 2008 r., Nr 154, poz. 959).
26 czerwca 2007 Umowę o Współpracy z ESA podpisała Estonia, a 27 maja 2008 - Słowenia.
edytuj Przedsięwzięcia
Jednym z głównych celów Europejskiej Agencji Kosmicznej jest stworzenie floty rakiet nośnych wszystkich typów. Wkrótce ESA będzie posiadać trzy rodzaje rakiet:
- Ariane 5 - wyprodukowana przez ESA (we współpracy z EADS) - w użyciu od 1997 r.
- Sojuz - rosyjski - będzie wykorzystywana przez ESA od 2007 r.
- Vega - wyprodukowana przez ESA - pierwszy start w 2006 r.
Europejskie pojazdy Ariane 1, 2, 3 i 4 zostały już wycofane.
Oprócz tego ESA pracuje nad:
- statek transportowy ATV o osiągach podobnych do Progressa, jego przeznaczeniem jest ISS
- laboratorium kosmiczne Columbus (będzie częścią ISS)
- Galileo positioning system – system nawigacji satelitarnej
- Mars Express – marsjańska sonda kosmiczna
- Venus Express – wenusjańska sonda kosmiczna
- Rosetta – wystrzelona w 2004 roku sonda kosmiczna której celem jest lądowanie na komecie
- Hipparcos
- Smart 1 – próby nowego systemu napędu kosmicznego
- LISA Pathfinder (Smart 2)
- Swarm
- Planck (satelita)
- EGNOS Satelitarny system różnicowy wspierający Global Positioning System i GLONASS
ESA finansuje również misję satelity KEO, który ma przekazać informacje przyszłym mieszkańcom Ziemi, gdy powróci na błękitną planetę za 50 tysięcy lat.
Misje realizowane wraz z NASA:
- Kosmiczny Teleskop Hubble'a
- Ulysses – sonda kosmiczna do badania aktywności słonecznej
- Cassini-Huygens - ESA odpowiadała za lądownik Huygens, który wylądował na księżycu Saturna, Tytanie w styczniu 2005 r.
Przyszłe projekty:
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- Strona internetowa Europejskiej Agencji Kosmicznej
- Polskie Biuro ds. Przestrzeni Kosmicznej
- Artykuł o przystąpieniu Polski do ESA
COS-B (1975) · GEOS 1 i 2 (1977, 1978) · Meteosat (1977–1997) · IUE (1978) · EXOSAT (1983) · Giotto (1985) · Olympus (1989) · Hipparcos (1989) · HST (1990) · Ulysses (1990) · ERS 1 i 2 (1991, 1995) · EURECA (1992) · ISO (1995) · SOHO (1995) · Huygens (1997) · XMM-Newton (1999) · Cluster (2000) · Artemis (2001) · Proba (2001) · Envisat (2002) · MSG 1 i 2 (2002, 2005) · Integral (2002) · Mars Express (2003) · SMART-1 (2003) · Double Star (2003) · Rosetta (2004) · SSETI Express (2005) · CryoSat (2005) · Venus Express (2005) · Galileo (2005–2008) · MetOp-A (2006) · COROT (2006) · GOCE (2007) · Herschel (2007) · Planck (2007) · ADM-Aeolus (2007) · SMOS (2007) · HYLAS (2008) · LISA Pathfinder (2009) · SWARM (2009) · CryoSat-2 (2009) · Don Quijote (2011) · Gaia (2011) · BepiColombo (2012) · JWST (2013) · LISA (2013) · ExoMars (2014) · Darwin (2015) · Solar Orbiter (2015) · Mars Sample Return (ok. 2016)