Czas uniwersalny (ang. universal time, UT, Greenwich Mean Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref. Czas uniwersalny został zaproponowany przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga.
Oficjalnie czas GMT został wycofany z użycia jeszcze w latach 70. Obecnie stosuje się czas UTC z stosowną korektą dla obserwowanych zmian w ruchu kuli ziemskiej. Nazwa GMT jest niestety w dalszym ciągu błędnie przytaczana, dlatego w niektórych krajach takich jak np. Francja zakazano prawnie posługiwania się nazwą GMT dla czasu uniwersalnegopotrzebne źródło.
W strefie czasu uniwersalnego znajdują się: Irlandia, Wielka Brytania, Portugalia, Wyspy Kanaryjskie (Hiszpania), Maroko, Sahara Zachodnia, Mauretania, Mali, Senegal, Gambia, Gwinea Bissau, Gwinea, Sierra Leone, Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Burkina Faso, Ghana, Togo oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęca.
Europejskie kraje próbowały przejść do czasu środkowoeuropejskiego: Wielka Brytania i Irlandia (w czasie II wojny światowej i w latach 1968-71) oraz Portugalia (w latach 1966-76 i 1992-96), ale wróciły do czasu uniwersalnego.
edytuj Zobacz też
| Jednostki czasu |
czas Plancka • nanosekunda • mikrosekunda • milisekunda • sekunda • minuta • kwadrans • godzina • doba • dzień • miesiąc • rok • wiek |
| Wzorce czasu |
TAI • CET • UT • UTC • czas gwiazdowy • czas słoneczny |
| Pojęcia związane |