Hakata - potoczna nazwa niemieckiej organizacji nacjonalistycznej Deutscher Ostmarkenverein (Niemiecki Związek Kresów Wschodnich), założonej w Poznaniu w roku 1894. Nazwa wzięła się od pierwszych liter nazwisk założycieli: Ferdynanda von Hansemanna (1861-1900), Hermanna Kennemanna (1815-1910), Henryka von Tiedemanna (1840-1922). W 1896 Hakata przeniosła swą siedzibę do Berlina.
edytuj Cele związku
Podstawowym i nieartykułowanym nigdy wprost celem Hakaty była ostateczna germanizacja ziem polskich w zaborze pruskim. Statut organizacji dla określenia tego celu używał eufemizmów w rodzaju: „umacnianie i zrzeszanie niemczyzny na kresach wschodnich zamieszkanych przez ludność polską poprzez podniesienie i wzmacnianie niemieckiego poczucia narodowego”. W praktyce działalność Hakaty skupiała się na sześciu podstawowych zadaniach:
- Obserwowaniu prasy polskiej,
- Zachęcaniu Niemców do wykupowania nieruchomości od Polaków,
- Sprowadzaniu do Wielkopolski Niemców do wszystkich dziedzin gospodarki, usług oraz wolnych zawodów,
- Wzmacnianiu niemieckiej klasy średniej w miastach Wielkopolski,
- Organizowaniu patriotycznych zebrań oraz zgromadzeń,
- Wspieraniu niemieckiej szkoły
edytuj Członkowie Hakaty
Przywódcy Hakaty wywodzili się ze środowiska junkrów pruskich oraz posiadaczy ziemskich. Oprócz nich do Hakaty należeli także kapitaliści, urzędnicy, nauczyciele, duchowni ewangeliccy, a także (w mniejszym stopniu) kupcy, rzemieślnicy i inni tzw. drobnomieszczanie. Bardzo rzadko natomiast wstępowali do Hakaty niemieccy chłopi. Hakata skupiała w swoich szeregach procentowo:
- 26,6% ludności cywilnej w tym członków administracji niemieckiej
- 17,6% rzemieślników
- 15,7% przedsiębiorców
- 14,0% nauczycieli
- 10,7% posiadaczy ziemskich
- 4,2% kleryków
- 2,7% oficerów wojska
- 0,7% najemców
- 6,5% inne profesje
- 1,3% ludzie bez zawodu
Hakata uprawiała antypolską i nacechowaną antypolonizmem propagandę (czasopismo "Die Ostmark"), inicjowała i popierała zarządzenia antypolskie rządu pruskiego, współdziałała w polityce rugowania ludności polskiej z ziemi, zwalczała język polski w szkołach, w sądzie i urzędach. Domagała się np. likwidacji polskiej prasy lub obowiązkowego zamieszczania tłumaczeń zawartych tam artykułów na język niemiecki. Przesłaniem ideowym Hakaty był slogan: "Stoicie naprzeciw najgroźniejszego, najbardziej fanatycznego wroga dla niemieckiej egzystencji, niemieckiego honoru oraz niemieckiej reputacji na całym świecie: wobec Polaków".
W 1901 roku Hakata liczyła ponad 21 tys. członków. Po 1918 działała na terenie Niemiec. W 1934 roku Hakata została rozwiązana przez nazistów, którzy 26 maja 1933 utworzyli nową organizację o podobnym profilu działalności - Bund Deutscher Osten (pol. Związek Niemiecki Wschód), podporządkowaną NSDAP.