Święty Jan z Dukli (ur. ok. 1414 w Dukli, zm. 29 września 1484 we Lwowie) - święty Kościoła katolickiego, gwardianin zakonu franciszkanów.
Spis treści |
edytuj Życiorys
Św. Jan z Dukli urodził się w Dukli w rodzinie mieszczańskiej. Uczył się w rodzinnym mieście, a później w Krakowie. W młodości przebywał w pustelni na wzgórzu Zaśpit w Trzcianie koło Dukli. Opuściwszy pustelnię (ok. 1440) wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych - franciszkanów. Studiował w Krakowie. W zakonie pełnił funkcję gwardiana klasztoru w Krośnie w l.1438 -1440, gdzie rozbudował świątynię, oraz od r. 1444 we Lwowie i ze względu na swe predyspozycje kaznodziei (w klasztorach franciszkańskich, zgodnie z poleceniem założyciela św. Franciszka z Asyżu, kaznodziejami mogli być tylko wybitnie zdolni i urobieni wewnętrznie kapłani). Pełnił też urząd kustosza kustodii- przełożonego franciszkańskiego okręgu lwowskiego.
W wieku 60 lat przeszedł do utworzonego przez św. Bernardyna ze Sieny (w Polsce św. Jana Kapistrana) zakonu bernardynów. Pełnił tam również funkcje kaznodziei i spowiednika w klasztorach w Poznaniu i Lwowie. Pod koniec życia poważnie chorował i utracił wzrok. Zmarł i został pochowany we Lwowie w tamtejszym kościele bernardyńskim.
edytuj Znaczenie
Po śmierci od razu otoczyła go cześć wiernych. W 1733 papież Klemens XII ogłosił Jana z Dukli błogosławionym. Od 1945 jego relikwie spoczywały w kościele bernardynów w Rzeszowie, a od 1974 są w Dukli. Od 1948 toczył się w Rzymie proces kanonizacyjny. Kanonizował go papież Jan Paweł II w Krośnie 10 czerwca 1997.
W 1739 papież Klemens XII ogłosił bł. Jana patronem Korony i Litwy. Św. Jan jest także patronem archidiecezji przemyskiej, Lwowa, rycerstwa polskiego, jego postać widnieje też w herbie Dukli. W ikonografii przedstawiany jest jako niewidomy, w habicie franciszkańskim, padają na niego promienie światła. Czczony także przez Ormian i wyznawców prawosławia.
W Krośnie Jan Paweł II w 1997 roku, po Mszy beatyfikacyjnej na lotnisku w Krośnie, poświęcił świątynię nazwaną imieniem tego świętego.
Liturgiczne wspomnienie obowiązkowe św. Jana z Dukli przypada na 8 lipca (dawniej 3 października, w którym odbywa się odpust w świątyni w Krośnie), a na Pustelni św. Jana - na "Puszczy" - w miejscowości Trzciana (powiat krośnieński), przypada w pierwszą sobotę lipca, w Sanktuarium dukielskim u Bernardynów, gdzie znajduje się jego trumienka w niedzielę po pierwszej sobocie lipca, zaś przy " Złotej Studzience" z błogosławieństwem dzieci, na górze Cergowej w trzecią niedzielę lipca.
Kościółek przy Pustelni w Trzcianie, jak również znajdujące się obok źródełko, którego wodzie przypisywana jest cudowna moc, jest miejscem odwiedzanym zarówno przez pielgrzymów, jak i turystów. Remont osuwiska przy Kościółku na górze Zaśpit został przeprowadzony w roku 2000 i 2005.
edytuj św. Jan z Dukli w literaturze
Wg relacji zawartej w szkicu historycznym "Oblężenie Lwowa w roku 1648" znanego XIX-wiecznego historyka lwowskiego Ludwika Kubali, św. Jan z Dukli przyczynił się do ocalenia Lwowa.
„Ten niespodziewany odwrót nieprzyjaciela, a z nim ocalenie miasta, przypisywano cudowi i opowiadano, że Chmielnicki i Tuchajbej ujrzeli w chmurach wieczornych nad klasztorem Bernardynów postać zakonnika klęczącego z wzniesionymi rękami i widokiem tym przestraszeni dali znak do odwrotu. OO. Bernardyni uznali, że to był błogosławiony Jan z Dukli; to też po opuszczeniu Lwowa przez kozaków, całe miasto udało się do grobu jego z procesyją, złożyło na jego grobie koronę, a w następnym roku wystawiło przed kościołem Bernardynów kolumnę, która do dziś dnia istnieje. Na szczycie tejże znajduje się postać Jana z Dukli w takiej postawie, jak go wówczas w chmurach widziano, a w środku kolumny napis: Miasto Lwów za przyczyną Jana z Dukli 1648 cudownie uwolnione od oblężenia Bohdana Chmielnickiego i Tuhaja Beja, hana tatarskiego, pomnik ten wystawiło 1649.”
edytuj Linki zewnętrzne
- Ks. Stanisław Hołodok - Święty Jan z Dukli
- Innocenty Rusecki - Bernardyni lwowscy
- Józef Giergielewicz - Cudowna Miłość, Święty Jan z Dukli
NMP Królowa Polski • św. Wojciech • św. Stanisław BM • św. Jadwiga Królowa • św. Kazimierz • św. Jadwiga Śląska • św. Kinga • św. Stanisław Kostka • św. Andrzej Bobola • bł. Władysław z Gielniowa • św. Jan z Dukli