 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Jaskinie Polski powstawały głównie w wyniku procesów krasowych, tak więc ich rozmieszczenie odpowiada występowaniu skał krasowiejących. Większość z nich znajduje się w południowej części kraju.
Niewielki odsetek ogólnej liczby jaskiń w Polsce stanowią jaskinie pochodzenia tektonicznego oraz pseudokrasowego.
Obszarami, na których występują jaskinie krasowe w Polsce, są:
- Sudety – najdłuższe z nich to: Jaskinia Niedźwiedzia w Masywie Śnieżnika (długość 2 230 m, deniwelacja 69 m), uważana za najpiękniejszą jaskinię Polski, udostępniona dla ruchu turystycznego, Jaskinia z Filarami-Prosta (dł. 568 m, den. ?), Jaskinia Radochowska (dł. 502 m, den. niewielka), Jaskinia na Potoku (dł. 482 m, den. 12 m), Szczelina Wojcieszowska (dł. 440 m, den. 112,6 m). Niektóre z sudeckich jaskiń zostały zniszczone w wyniku eksploatacji surowca skalnego.
- Karpaty – największe i najgłębsze jaskinie Polski występują w Tatrach Zachodnich (ponad 780). Pojedyncze obiekty występują w Pienińskim Pasie Skałkowym, np. Jaskinia w Ociemnym (dł. 206 m den. 48 m), Jaskinia Pienińska (dł. 101 m, den. 18 m).
- Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, zwana też Jurą – znajduje się tu ok. 1800 jaskiń krasowych, w tym ok. 130 o długości przekraczające 40 m.
- Góry Świętokrzyskie – znajdują się tutaj m.in.: Jaskinia Chelosiowa Jama (dł. 3 670 m, den. 61 m) najdłuższy poza obszarem Tatr, Jaskinia Pajęcza (dł. 985 m, den. ok. 20 m), Jaskinia w Sztolni Zofia na Miedziance (dł. 279, den. 23 m) oraz Jaskinia Raj (dł. 240 m, den. 9,5 m – o bogatej szacie naciekowej, udostępniona do zwiedzania.
- Niecka Nidzińska – obszar krasu gipsowego, największymi jaskiniami wytworzonymi w gipsach są: Jaskinia Skorocicka (dł. 352 m, den. 5 m), Jaskinia Sawickiego (dł. 352 m, den. 5 m).
- Karpaty fliszowe - na terenie Karpat fliszowych występują jaskinie, których geneza związana jest z ruchami tektonicznymi, ruchami masowymi: osuwiskami, obrywami, działalnością erozyjną i wietrzeniową. W obrębie Karpat fliszowych zinwentaryzowano ponad 800 jaskiń o łącznej długości przekraczające 13 000 m, najwięcej zlokalizowano ich w Beskidzie Śląskim, Beskidzie Niskim i Beskidzie Sądeckim.
- Niż Polski
edytuj Najdłuższe jaskinie w Polsce
Wszystkie podane niżej jaskinie (poza systemem Chelosiowa Jama - Jaworznicka leżącym w Rejonie Świętokrzyskim), położone są w Tatrach.
| Lp | Nazwa | Długość m | Deniwelacja m | Przybliżone położenie otworów |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Wielka Śnieżna | 23619 | 824 | Małołączniak |
| 2 | Śnieżna Studnia | 11700 | 759 | Małołączniak |
| 3 | Wysoka-Za Siedmiu Programi | 11660 | 435 | Wąwóz Kraków |
| 4 | Miętusia | 10500 | 300 | Dolina Miętusia |
| 5 | Bańdzioch Kominiarski | 9550 | 562 | Kominiarski Wierch |
| 6 | Czarna | 6500 | 303,5 | Organy |
| 7 | Ptasia Studnia | 6283 | 352 | Dolina Miętusia |
| 8 | Zimna | 4600 | 176 | Dolina Kościeliska |
| 9 | Mała w Mułowej | 3760 | 555 | Dolina Mułowa |
| 10 | Kozia | 3470 | 389 | Dolina Miętusia |
| 11 | Chelosiowa Jama-Jaworznicka | 3250 | 61 | Góra Kopaczowa |
| 12 | Kasprowa Niżna | 3020 | 53 | Dolina Kasprowa |
edytuj Najgłębsze jaskinie w Polsce
Wszystkie wymienione niżej jaskinie są położone w Tatrach
| Lp | Nazwa | Deniwelacja | Długość | Przybliżone położenie otworów |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Wielka Śnieżna | 824 | 23619 | Małołączniak |
| 2 | Śnieżna Studnia | 759 | 11700 | Małołączniak |
| 3 | Bańdzioch Kominiarski | 562 | 9550 | Kominiarski Wierch |
| 4 | Mała w Mułowej | 555 | 3760 | Dolina Mułowa |
| 5 | Wysoka-Za Siedmiu Programi | 435 | 11660 | Wąwóz Kraków |
| 6 | Kozia | 389 | 3470 | Dolina Miętusia |
| 7 | Ptasia Studnia | 352 | 6283 | Dolina Miętusia |
| 8 | Miętusia | 305 | 10500 | Dolina Miętusia |
| 9 | Czarna | 303,5 | 6500 | Organy |
| 10 | Studnia w Kazalnicy | 240 | 1000 | Dolina Miętusia |