Jerzy Iwanowski (ur. 10 lutego 1878 w Lebiodce koło Szczuczyna, zm. 28 marca 1965 w Penley w Wielkiej Brytanii) – polski działacz społeczny i polityk, inżynier, minister spraw zagranicznych Litwy Środkowej (1920-1922) oraz poseł na Sejm RP III kadencji (1930-1935).
Był synem Leonarda – inżyniera i prezesa Komitetu Technicznego przy Ministerstwie Skarbu w Petersburgu. Ukończył V Gimnazjum w Warszawie, później studiował na Wydziale Mechanicznym Instytutu Technologicznego w Petersburgu. W 1901 roku uzyskał tytuł inżyniera technologii.
W czasie studiów dwukrotnie wydalany z uczelni za przynależność do PPS, po 1901 r. sprawował funkcje partyjne w Częstochowie, Zagłębiu Dąbrowskim oraz na warszawskiej Woli. W latach 1901-1903 pracował jako inżynier technologii w rakowskiej Hucie Handtkego.
W latach 1903-1905 więziony w Warszawie i w głębi Rosji, w latach 1906-1907 w Wilnie. Po opuszczeniu więzienia pracował w petersburskim i moskiewskim oddziałach British Westinghouse Electric Co., angażował się tam w działalność PPS-Frakcji Rewolucyjnej.
W obawie przed represjami wyjechał do Chin, gdzie pracował dla towarzystwa "Siemens-Schuckert" w Mandżurii, później reprezentował tę firmę w Japonii, USA i Rosji.
W 1918 r. wrócił do Polski – w pierwszym rządzie objął tekę ministra przemysłu i handlu, w 1919 r. sprawował urząd ministra pracy i opieki społecznej. W lipcu i sierpniu 1919 r. kierował polską misją handlową przy rządzie Denikina. W 1920 r. ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1920-1922 kierownik Departamentu Spraw Zagranicznych rządu Litwy Środkowej.
Od 1926 roku działał w loży masońskiej "Machnicki", był członkiem YMCA i Rotary Club w Warszawie.
W senacie II kadencji (1928-1930) był zastępcą senatora BBWR. W latach 1930-1935 roku piastował mandat posła z łódzkiej listy sanacji. Był przewodniczącym Rady Wojewódzkiej BBWR w Łodzi.
W czasie II wojny światowej walczył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Od 1948 do 1956 i w latach 1957-1965 przewodniczący Rady Naczelnej Ligi Niepodległości Polski. Był członkiem Tymczasowej Rady Jedności Narodowej).
edytuj Rodzina
Braćmi Jerzego Iwanowskiego byli Wacław Iwanowski – białoruski społecznik i polityk, Tadas Ivanauskas – profesor biologii Uniwersytetu Kowieńskiego, działacz społeczny na Litwie i założyciel lokalnego ogrodu zoologicznego oraz wileński adwokat Stanisław Iwanowski. Miał córkę Wandę (1920-1977) – żołnierkę AK, krytyczkę literatury, żonę malarza Kamila Sosnowskiego oraz synów Macieja i Jerzego – absolwenta Politechniki Warszawskiej, poległego w powstaniu warszawskim.
edytuj Źródła
- Andrzej Krzysztof Kunert (red. naukowa): Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939. Słownik biograficzny. Tom II,, Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 2000
| W dniu zaprzysiężenia |
Jędrzej Moraczewski • Tomasz Arciszewski • Władysław Byrka • Witold Chodźko • Medard Downarowicz • Jerzy Iwanowski • Andrzej Kędzior • Marian Malinowski• Antoni Mińkiewicz • Tomasz Nocznicki• Józef Piłsudski • Ksawery Prauss• Leon Supiński • Stanisław Thugutt • Leon Wasilewski • Wincenty Witos • Franciszek Wojda • Bronisław Ziemięcki |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Witold Chodźko p.o. • Józef Pruchnik • Stanisław Stączek • Błażej Stolarski • Franciszek Wójcik • Jan Wroczyński |
| W dniu zaprzysiężenia |
Ignacy Jan Paderewski • Józef Englich • Julian Eberhardt • Kazimierz Hącia • Jerzy Iwanowski • Stanisław Janicki • Tomasz Janiszewski • Hubert Linde • Jan Łukasiewicz • Antoni Mińkiewicz • Józef Pruchnik • Zenon Przesmycki • Leon Supiński • Stanisław Wojciechowski • Jan Wroczyński |
 |
| Późniejsi członkowie rządu |
Leon Biliński • Zygmunt Chmielewski p.o. • Tadeusz Jasionowski • Stanisław Karpiński • Józef Leśniewski • Władysław Seyda • Teodor Sobański p.o. • Bronisław Sobolewski • Ignacy Szczeniowski • Stanisław Śliwiński |