| Kalisz Pomorski | |||||
|
|||||
| Województwo | zachodniopomorskie | ||||
| Powiat | drawski | ||||
| Gmina - rodzaj |
Kalisz Pomorski miejsko-wiejska |
||||
| Założono | VIII | ||||
| Prawa miejskie | 1303 | ||||
| Burmistrz | Michał Hypki (2008) | ||||
| Powierzchnia | 11,89 km² | ||||
| Położenie (punkt) | 53° 17' N 15° 54' E |
||||
| Ludność (2007) • liczba • gęstość |
4045 340,2 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
94 | ||||
| Kod pocztowy | 78-540 | ||||
| Tablice rejestracyjne | ZDR | ||||
| Położenie na mapie Polski |
|||||
| TERC10 (TERYT) |
4324403034 | ||||
| SIMC10 | 0949916 | ||||
| Miasta partnerskie | Kaltenkirchen |
||||
|
Urząd miejski3
ul. Wolności 25 78-540 Kalisz Pomorskitel. 94 361-62-63; faks 94 361-62-88 (e-mail) |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Kalisz Pomorski (niem. Kallies, łac. Nova Calisia), miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kalisz Pomorski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. koszalińskiego.
Według danych z 30 czerwca 2007, miasto miało 4045 mieszkańców.
Spis treści |
edytuj Położenie
Miasto i Gmina Kalisz Pomorski leżą w południowej części województwa zachodniopomorskiego w powiecie drawskim nad Drawicą i czterema jeziorami. Gminę zamieszkuje prawie 8 tysięcy mieszkańców a miasto Kalisz Pomorski 4.4 tysiąca osób. Miasto leży przy ważnej trasie oraz na skrzyżowaniu dróg lokalnych.
- 10 Droga krajowa nr 10 (Szczecin – Bydgoszcz)
- 175 Droga wojewódzka nr 175 Drawsko Pomorskie – Drawno – Choszczno
Drogi lokalne do Giżyna, |Suchowa,.
Kalisz Pomorski leży pomiędzy ważnymi ośrodkami w kraju. Odległości do ważniejszych miast:
- Szczecin – 100 km
- Koszalin – 124 km
- Drawno – 13 km
- Drawsko Pomorskie – 29 km
- Poznań – 175 km
Ciekawostką jest to iż z Kalisza Pomorskiego do obecnej stolicy województwa- Szczecina jest bliżej niż do Koszalina-stolicy starego województwa w którym Kalisz Pom. się znajdował.
edytuj Węzeł kolejowy
Kalisz Pomorski był ważnym węzłem kolejowym, w mieście istnieje stacja kolejowa Kalisz Pomorski oraz przystanek kolejowy Kalisz Pomorski Miasto. Od 1 września 2006 roku na obydwu liniach tzn. Piła-Ulikowo i Grzmiąca-Kostrzyn nad Odrą, został wznowiony ruch. Połączenie ze Stargardem Szczecińskim obsługiwać mają nowoczesne szynobusy zakupione przez Urząd Marszałkowski woj. zachodniopomorskiego
edytuj Historia
zobacz więcej Herb Kalisza Pomorskiego.
Historia osadnictwa nad Drawicą sięga epoki brązu. Prace archeologiczne wykazały iż już w VIII wieku w okolicach dzisiejszego Kalisza Pomorskiego istniał słowiański gród wraz z osadą rybacko-rolniczą. Wraz ze ekspansją państwa polskiego osada znalazła się na rubieżach Wielkopolski; jej dzisiejsza nazwa ukształtowała się prawdopodobnie w połowie XIII w., kiedy książę wielkopolski Przemysł I sprowadził z Kalisza osadników dla wzmocnienia granicy z Brandenburgią. W 1296 roku gród przechodzi jednak ostatecznie pod władzę margrabiów brandenburskich, którzy już 14 września 1303 roku dokonują tu nowoczesnej lokacji miasta na prawie magdeburskim – z rąk margrabiów Ottona, Jana, Waldemara i Konrada. Wkrótce miejscowość na długie lata oddano w lenno rycerskiej rodzinie Wedlów (von Wedell). Zajmujące 7 ha miasto otoczone zostaje owalnym pierścieniem murów miejskich z dwoma bramami – Kamienną i Recką.
Wojny nie omijały Kalisza Pomorskiego. W wyniku walk między Brandenburgią, Zakonem Krzyżackim i Polską, miasto było wielokrotnie niszczone; w l. 1402-1455 należało do Krzyżaków, by znowu powrócić w granice Brandenburgii. Wobec wzrostu znaczenia szlaku Myślibórz-Tczew, od XV wieku w mieście nastąpił istotny rozwój handlu i rzemiosła, w tym wybitny rozwój sukiennictwa. W XVI w. ogromną popularność zdobywa tu protestantyzm, co ostatecznie przesądza o niemieckim obliczu kulturowym miasta. Od 1701 r. wraz z całą Brandenburgią Kalisz wchodzi w skład Królestwa Prus. Wielki pożar w 1771 roku przynosi ogromne straty (spaleniu ulega większa część miasteczka); odbudowa miasta ze wsparciem państwowym i uregulowanie sieci ulic nie pobudza jednak gospodarki miasta. Sytuację tą zmienia ogólny rozwój gospodarczy Cesarstwa Niemieckiego po 1871 r., w szczególności zaś doprowadzenie do miasta kolei w końcu XIX w. (otwarcie połączeń: z Wałczem 1888 r., Stargardem Szczecińskim 1895 r., Choszcznem 1895 r. i Złocieńcem 1900 r.). Możliwość ułatwionego transportu towarów znacznie ożywia Kalisz; wzrasta także zainteresowanie miastem jako ośrodkiem wypoczynkowym. Przez długie lata, aż do II wojny światowej miasteczko było znanym i cenionym kurortem dla mieszkańców Berlina. Wzrasta poziom życia mieszkańców: wzniesiono szereg budynków użyteczności publicznej, w tym ratusz i szkołę (1901 r.), zainstalowano oświetlenie gazowe (1906 r.) oraz rozpoczęto elektryfikację miasta (1917 r.). W 1939 Kalisz r. liczył 3.857 mieszkańców.
Rok 1945 tragicznie zapisał się w historii miasteczka. Wobec położenia na linii Wału Pomorskiego, Kalisz znalazł się w ogniu walk niemiecko-radzieckich, doznając bardzo ciężkich zniszczeń; po ostatecznym zajęciu miasta przez Rosjan 12 lutego 1945 r., w gruzach legło 75% dawnej zabudowy. W wyniku II wojny światowej miasto przekazano Polsce; ludność miasta została wysiedlona i zastąpiona polskimi przesiedleńcami. Ponowną zabudowę spustoszonego Kalisza rozpoczęto dopiero w l. 60 XX w. – powstał ośrodek zdrowia, urząd miasta, i szereg socjalistycznych bloków mieszkalnych – jednak do dziś centrum miasta pozostaje praktycznie nieodbudowane. Po roku 2000 zlikwidowano wszystkie połączenia kolejowe miasta, przywracając jednak część połączeń pasażerskich w r. 2006. W ostatnich latach wybudowano motel oraz podjęto się renowacji pozostałych obiektów zabytkowych, m.in. Zamku Wedlów.
Do ciekawych wydarzeń z historii miasta można zaliczyć m.in. założenie na wzgórzu na północy miasta (Russenberg) rosyjskiego obozu wojskowego w roku 1758 w czasie trwania wojny siedmioletniej. Stąd do dziś funkcjonuje nazwa potoczna Russland (Ruszland). Przez Kalisz Pomorski przejeżdżał także sam Cesarz Fryderyk Wilhelm III wraz ze swym dworem w roku 1806. Wtedy bowiem po klęsce jego wojsk z armią Napoleona pod Jeną i Auerstedt uciekał tamtędy do Królewca.[1]
edytuj Kalendarium
zobacz więcej Kalendarium Kalisza Pomorskiego.
- 1303 miastu nadano prawa miejskie
- 1409 Heinrich von Gűntersburg uzyskał prawa lenne do miasta Kalisz. Prawa te otrzymał od mistrza zakonu krzyżackiego Ulricha von Jungingena
- 1454 Kalisz po okresie przynależności do Zakonu Krzyżackiego wraca pod władanie Brandenburgii
- 1532 pierwszy wielki pożar miasta
- 1577 trzeci wielki pożar miasta (drugi nie wiadomo dokładnie kiedy był)
- 1623 wielka epidemia dziesiątkuje mieszkańców miasta
- 1649 w tym roku uruchamia się pocztę na trasie Berlin - Królewiec
- 1683 kolejny, czwarty wyniszczający pożar miasta
- 1688 swe podwoje otwiera pierwsza w Kaliszu szkoła
- 1750 miasto Kalisz posiada 1016 stałych obywateli
- 1771 17 maja olbrzymi pożar trawi całe miasto
- 1777 wielki pożar który strawił miasto był przyczyną odbudowy i rozbudowy miasta na którą fundusze przeznaczył sam król Fryderyk II Wielki
- 1783 działalność rozpoczyna pierwsza apteka w mieście
- 1815 Kalisz zostaje przyłączony do prowincji Pomorze
- 1816 w Kaliszu mieszka już 2182 mieszkańców w tym 92 żydów
- 1856 zostaje wybudowana droga do Drawska która ma usprawnić komunikację pomiędzy tymi ośrodkami
- 1881 w mieście wydany zostaje pierwszy numer lokalnej gazety
- 1888 otwarcie linii kolejowej Kalisz - Wałcz - Piła która ma ogromny wpływ na rozwój miasta
- 1895 otwarcie linii kolejowych do Stargardu Szczecińskiego
- 1896 uroczyste otwarcie dwóch kolejnych linii na trasach Kalisz-Ulikowo i Kalisz - Choszczno
- 1899 przy ul. Dworcowej oddany do użytku zostaje duży magazyn zbożowy
- 1898 budowa magistratu w mieście
- 1900 otwarcie kolejnej linii kolejowej na trasie Kalisz-Złocieniec
- 1901 działalność rozpoczyna szkoła (dzisiejsze Liceum)
- 1905 w Kaliszu działalność rozpoczyna fabryka cemenu
- 1908 produkcję rozpoczyna Fabryka Butów Skórzanych i Drewnianych Jahnkego
- 1910 Miasto Kalisz Pomorski zamieszkuje 3343 mieszkańców
- 1912 działalnośc rozpoczyna fabryka beczek drewnianych późniejszy „Prefabet”
- 1924 następuje długo oczekiwana elektryfikacja miasta
- 1927 ostatnia fabryka sukiennicza w mieście zamyka swe bramy i ulega likwidacji
- 1933 w Kaliszu mieszka 3837 ludzi
- 1935 następuje rozbudowa i przebudowa ratusza miejskiego
- 1945 luty w wyniku ciężkich walk radziecko-niemieckich zabudowa Kalisza legła w gruzach. 75% zabudowy zostaje zniszczone, zakłady zrujnowane. Pod nazwą Kalisz Pomorski miasto zostaje włączone do Polski, następuje całkowita wymiana jego ludności.
- 1946 luty w pobliżu miasta utworzony zostaje Poligon Drawski który zajmuje połowę gminy Kalisz Pomorski.
- 1963 wybudowane zostają zakłady „Żelgazbet”
- 1967 wybudowano nowy ośrodek zdrowia w mieście
- 1967-1972 powstaje Gminna Spółdzielnia (piekarnia spółdzielcza, biurowiec, restauracja, masarnia)
- 1972-1974 w tych latach następuje rozbudowa Kalisz Pomorskiego. W wyniku rozwoju przemysłu brakuje mieszkań dla nowo przybyłych pracowników-powstaje kaliskie Osiedle „Świt”
- 1973 oddany do użytku zostaje Bank Spółdzielczy
- 1974 1 września otwarta zostaje nowa szkoła podstawowa przy ul. Błonie Kaszubskie
- 1976 powstaje Ośrodek Sportu i Rekreacji]], który pozyskuje środki na budowę stadionu miejskiego. W tym samym roku na stadionie owym rozgrywane są pierwsze mecze.
- 1976-1978 powstanie kolejnego kaliskiego osiedla – osiedla PGR przy ul. Dworcowej.
- 1984 kaliski dworzec PKSu przyjmuje pierwszych pasażerów
- 1985 styczeń Nadleśnictwo Kalisz Pomorski przenosi się do nowej siedziby
- 1988 budowa nowego osiedla przy ul. Brzozowej
- 1993 rozbudowa kanalizacji oraz budowa nowej oczyszczalni ścieków dla miasta
- 1995 następuje gazyfikacja miasta
- 1997 powstaje nowoczesne zaplecze sportowe na obiekcie stadionu miejskiego
- 2002 remont elewacji ratusza miejskiego
- 2003 uroczyste obchody 700-lecia miasta Kalisz Pomorski
- 2004 powstaje nowoczesna hala sportowo-widowiskowa
- 2005 uruchomione zostaje Gminne Centrum Reagowania, następuje modernizacja oświetlenia w mieście, rozbudowa oczyszczalni i budowa nowej kanalizacji, wybudowane zostają kolejne bloki wielorodzinne
- 2007 do terytorium miasta włączono osadę Smugi oraz Siekiercze[2].
edytuj
Zabytki
W mieście ze względu na zniszczenia ostatniej wojny nie zachowało się wiele obiektów zabytkowych. Jednak godne uwagi są:
- kościół parafialny pw. Matki Boskiej Królowej Polski, klasycystyczny, po 1771 r.; posiada charakterystyczne cechy świątyni protestanckiej, którą pozostawał do 1945 r. Wewnątrz znajduje się zabytkowy ołtarz, zdobiony i złocony, powstały w okresie baroku. Nieopodal kościoła znajduje się zabytkowa plebania z ok. 1800 r., w której mieści się epitafium rodziny Wedlów z XVI wieku przeniesione i umieszczone tutaj w 1963 roku.
- ruiny pałacu Wedlów, ufundowanego przez rodzinę Wedlów jako zamek w I połowie XIV wieku. Kolejne przebudowy w XVIII, XIX i XX w. przekształciły go w budowlę o charakterze rezydencjonalnym. Po zniszczeniach 1945 r. podjęto odbudowę obiektu, której jednak nigdy nie ukończono. Najstarszą, zachowaną częścią zamku są gotyckie piwnice. Zamek otacza zdewastowany park z licznymi starymi drzewami. Obecnie zamek czeka na renowację.
Cenny, późnośredniowieczny układ przestrzenny miasta na planie owalnicy o prostopadłej sieci ulic, położonej między trzema jeziorami, został częściowo zatarty wskutek zniszczeń w 1945 r., a następnie zdewastowany budową bloków mieszkalnych w północno-zachodniej części Starego Miasta. Obecnie jest on już czytelny jedynie z powietrza, zaś władze nie podejmują działań mających na celu uporządkowanie przestrzenne miasta.
edytuj Przyroda
Brak uciążliwego przemysłu w mieście, czyste lasy oraz czyste jeziora są atutem miasta i gminy. W mieście zlokalizowane są cztery jeziora. Są to:
- Bobrowo Wielkie największe o powierzchni 24,9 ha
- Bobrowo Małe
- Młyńskie
- Stawek nieopodal ul. Szczecińskiej
W bliskiej odległości od miasta znajdują się Drawieński Park Narodowy oraz Drawski Park Krajobrazowy które są atrakcyjne przyrodniczopotrzebne źródło.
edytuj Kultura i oświata
W mieście znajdują się dwie szkoły podstawowe, gimnazjum publiczne, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Pamięci Ofiar Terroryzmu 11 Września 2001 oraz Przedszkole Miejskie.
Organizacją kultury i imprez kulturalno-rozrywkowych w Kaliszu Pomorskim zajmuje się Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury. W jego strukturach działa Kaliski Ośrodek Kultury oraz Biblioteka Publiczna w Kaliszu Pomorskim. MGOK w Kaliszu Pomorskim pod swoją opieką ma też świetlice wiejskie w miejscowościach Barlin, Biały Zdrój, Poźrzadło Wielkie, Pomierzyn, Sienica, Stara Studnica, Dębsko, Cybowo, Suchowo, Stara Korytnica, Giżyno, Pepłówek, Prostynia. Ośrodek kultury oferuje zajęcia w wielu kołach zainteresowań. Do wyboru są koła plastyczne, teatralne, taneczne, wokalno-instrumentalne, dziennikarskie. Biblioteka oferuje odczyty, gry oraz odpłatne korzystanie z internetu. Dużym powodzeniem cieszy się kaliska "Galeria Za Filarami" w której prezentowane są prace dzieci i młodzieży, oraz twórców i artystów tak lokalnych jak i zaproszonych. W Kaliszu tworzą fotograficy, rzeźbiarze, malarze. Dział tutaj również zespół "Quadrat". W mieście organizowanych jest wiele imprez, konkursów, organizowany jest konkurs plastyczny "Barwy Lasu".
edytuj Imprezy kulturalne
W mieście organizowanych jest kilkanaście imprez cyklicznych dla mieszkańców miasta i nie tylko. Są to:
- Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
- Dzień Kobiet
- Powiatowy Przegląd Piosenki Przyrodniczej
- Alternatywne Majowe Spotkania Młodzieżowe
- Gminny Przegląd Teatrzyków
- Powiatowe Prezentacje Kulturalne
- Jarmark nad Jeziorem Ogórkowym
- Kaliskie Rockowisko
- Dożynki
- Spotkania kabaretowe
- Jesienny wieczór z poezją
- Mikołajki
edytuj Gospodarka
Kalisz Pomorski jest lokalnym ośrodkiem usługowym, handlowym, oraz przemysłowym. W mieście istnieje wytwórnia styropianu "Styropol", piekarnia, Zakład Przemysłu Drzewnego Koszalińskiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Drzewnego, przedsiębiorstwo "Hydro Lift", Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej (zakład budżetowy Miasta Kalisz Pomorski), kilkanaście hurtowni, sklepy wielobranżowe, spożywcze, odzieżowe, składy, przedsiębiorstwa budowlane, warsztaty, serwisy samochodowe. Z pomyślnością rozwija się też branża meblarska dzięki przedsiębiorstwu produkującemu meble tapicerowane. W mieście istnieje posterunek policji, ośrodek zdrowia, poczta polska, motele, bary, restauracje, firmy usługowo-handlowe, stacja benzynowa.
edytuj Sport
Do opracowania
edytuj Turystyka
W mieście istnieje plaża miejska nad jeziorem Bobrowo Wielkie. Plaża jest strzeżona z ratownikiem. Oprócz tego atrakcjami turystycznymi są wspomniane wyżej zabytki. Kalisz Pomorski prowadzi Informację Turystyczną mającą na celu obsługę ruchu turystycznego w mieście i gminie. Na tym terenie istnieje szlak pieszo-rowerowy o długości 50 km prowadzący przez miejscowości gminy Kalisz Pomorski.
Istnieją tutaj motele, pensjonaty, pola namiotowe oraz wynajmowane są pokoje gościnne. Informacje o noclegach posiada punkt informacji turystycznej.
edytuj Administracja
Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Kalisza Pomorskiego wybierają do swojej Rady Miejskiej 8 radnych (8 z 15). Pozostałych 7 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Kalisz Pomorski. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest budynek przy ul. Wolności.
Burmistrzowie Kalisza Pomorskiego (po 1990 r.):
- Andrzej Hypki (2002 – 17 października 2007)
- Michał Hypki (od 25 stycznia 2008 r.[3])
Miasto jest członkiem Związku Miast Polskich.
Przypisy
- ↑ T.Gasztold "Dzieje Ziemi Drawskiej, Wydawnictwo Poznańskie 1972, str. 122-123"
- ↑ od 1 stycznia 2007 na podstawie Rozporządzenie Ministra SWiA z dnia 15 grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2006 r. Nr 240 poz. 1746)
- ↑ zaprzysiężenie
edytuj Bibliografia
- Kalisz Pomorski. Kalisz: na zlec. Urządu Miasta i Gminy ; Piła : Przedsiębiorstwo Poligraficzno-Reklamowe Tongraf, 2005. ISBN 83-922310-2-3.
- Praca Zbiorowa UMiG Kalisz Pomorski: Kalisz Pomorski i Okolice. Informator miejski z planem miasta. Kaczmarek i S-ka, 2001. ISBN 83-915243-0-2.
- Edyta Tomczyk, Piotr (turystyka) Ostrowski, Tomasz Wieczorek: Pomorze – część zachodnia na weekend : przewodnik turystyczny : 11 tras po najpiękniejszych zakątkach Pomorza, wyspy Bornholm i północno-wschodniej części Niemiec. Bielsko-Biała: Pascal, 2002. ISBN 83-7304-089-7.
edytuj Linki zewnętrzne
|
||||||||||
Miasta: Czaplinek • Drawsko Pomorskie • Kalisz Pomorski • Złocieniec
Gminy miejsko-wiejskie: Czaplinek • Drawsko Pomorskie • Kalisz Pomorski • Złocieniec
Gminy wiejskie: Ostrowice • Wierzchowo
