Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi działami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać konsystorze Kolegium Kardynalskiego w celu wyjaśnienia szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja oraz wszelkie zależą całkowicie od niego.
edytuj Sekretariat Stanu
Na jego czele stoi Sekretarz Stanu, kard. Tarcisio Bertone. Jest to najważniejszy urząd w całej Kurii Rzymskiej, który dzieli się na dwie sekcje:
edytuj Sekcja Spraw Ogólnych
Sekcja załatwia bieżące sprawy, związane z działalnością papieża, w tym w kontaktach z dykasteriami Kurii Rzymskiej. Sekcja redaguje dokumenty, których opracowanie powierza jej papież, wykonuje akty urzędowe związane z nominacjami w Kurii Rzymskiej, określa funkcje działalnością przedstawicieli (nuncjuszy) Stolicy Apostolskiej wobec kościołów lokalnych, zajmuje się działalnością ambasad przy Stolicy Apostolskiej, kieruje oficjalnymi środkami przekazu Stolicy Apostolskiej, publikuje «Acta Apostolicae Sedis» i «Annuario Pontificio». Kieruje nią Abp Fernando Filoni.
edytuj Sekcja ds. Relacji z Państwami
Zadaniem Sekcji ds. Relacji z Państwami są kontakty z rządami państw. Do kompetencji Sekcji należy zawieranie konkordatów albo podobnych umów, reprezentowanie Stolicy Apostolskiej w organizacjach międzynarodowych. Sekcja także uzgadnia nominacje w kościołach partykularnych, a także zmianę ich struktur. Kieruje nią Abp Dominique François Joseph Mamberti.
edytuj Kongregacje
edytuj Kongregacja Nauki Wiary (Kongregacja Doktryny Wiary)
Wcześniej zwana była "Świętym Oficjum" oraz "Świętą Inkwizycją". Podstawowym zadaniem tej kongregacji jest dbanie o prawowierne głoszenie i obronę świętej wiary katolickiej w całym Kościele. Do jej kompetencji należą wszystkie sprawy, dotyczące doktryny wiary lub moralności. Kongregacja jest odpowiedzialna za weryfikację pism teologicznych pod kątem zgodności z wiarą katolicką oraz wykładowców teologii, którzy zostali oskarżeni o błędne poglądy. Kongregacja publikuje deklaracje dotyczące konkretnych pytań z zakresu wiary i moralności, śledzi i weryfikuje prywatne objawienia. Kongregacja Nauki Wiary czuwa również nad pracami Papieskiej Komisji Biblijnej i Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Prefekt: kard. William Levada.
edytuj Kongregacja ds. Biskupów
Jedna z najważniejszych dykasterii. Do jej zadań należy ustanawianie, dzielenie i łączenie diecezji, oraz rekomendowanie kandydatur biskupów ordynariuszy papieżowi. Kongregacja także przyjmuje raporty ordynariuszy z pracy i problemów diecezji i organizuje ich wizyty ad limina apostolorum (czyli do Watykanu). Prefekt: kard. Giovanni Battista Re.
edytuj Kongregacja ds. Duchowieństwa
Zajmuje się sprawami diecezjalnych księży i diakonów: powołaniami, dyscypliną oraz sekularyzacją księży, którzy pragną opuścić stan kapłański. Prefekt: kard. Cláudio Hummes. Jednym z członków jest bp Klaus Küng.
edytuj Kongregacja ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego
Kongregacja troszczy się o sprawy zakonów: zatwierdza nowe zgromadzenia oraz zmiany w regułach zakonnych etc. Kongregacja może rozwiązać zgromadzenie, a także zwolnić zakonnika ze ślubów. Prefekt: kard. Franc Rodé
edytuj Kongregacja ds. Kościołów Wschodnich
Jest ona odpowiedzialna za problemy dotyczące obrządków wschodnich i ich hierarchii. W jej kompetencji znajdują się wszystkie sprawy, które w przypadku obrządku łacińskiego są załatwiane przez inny dykasterie. Jako jedyna kongregacja nie obraduje plenarnie. Prefekt: kard. Leonardo Sandri
edytuj Kongregacja ds. Ewangelizacji Narodów
Kieruje pracą misyjną Kościoła: wysyła tam kapłanów i fundusze. Zajmuje się jurysdykcją na tzw. terenach misyjnych (na których nie ma stałych struktur kościelnych). Prefekt: kard. Ivan Dias.
edytuj Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów
Kongregacja ta jest odpowiedzialna za liturgię i sakramenty. Kongregacja akceptuje przekłady tekstów liturgicznych na języki narodowe. Zajmuje się również sztuką sakralną i muzyką kościelną, sprawami świętych relikwii i świętych patronów. Prefekt:kard. Francis Arinze.
edytuj Kongregacja ds. Beatyfikacji i Kanonizacji
Prowadzi procesy beatyfikacyjne i kanonizacyjne: bada przebieg życia i pisma kandydatów oraz za weryfikację i zabezpieczanie relikwii. Powstała w 1969 roku. Pro-prefekt: arcybiskup Angelo Amato.
edytuj Kongregacja ds. Wychowania Katolickiego
Kongregacja ta jest odpowiedzialna za szkoły katolickie, w tym seminaria i uniwersytety. Prefekt: kard. Zenon Grocholewski.
edytuj Trybunały
edytuj Penitencjaria Apostolska
Trybunał odpowiedzialny za sprawy sakramentu spowiedzi. Penitencjarzem Większym jest kard. James Francis Stafford.
edytuj Trybunał Roty Rzymskiej
Sąd apelacyjny dla trybunałów lokalnych (głównie sprawy związane z sakramentem małżeństwa) oraz sąd pierwszej instancji w sprawach, które przekraczają kompetencje trybunałów lokalnych. Dziekan: bp Antoni Stankiewicz.
edytuj Sygnatura Apostolska
Trybunał apelacyjny dla Roty Rzymskiej. W sądownictwie kościelnym rodzaj sądu najwyższego. Prefekt: arcybiskup Raymond Leo Burke
edytuj Komisje papieskie
- Papieska Komisja Ecclesia Dei – zajmuje się dialogiem z tradycjonalistami;
- Papieska Komisja ds. Ameryki Łacińskiej;
- Papieska Komisja ds. Zachowania Artystycznego i Historycznego Dziedzictwa Kościoła – opiekuje się m.in. archiwami i biblioteką watykańską.
- Papieska Komisja ds. Kultury – obecnie kieruje nią abp Gianfranco Ravasi.
- Papieska Komisja ds. Dialogu Międzyreligijnego – obecnie kieruje nią kard. Jean-Louis Tauran.
- Papieska Komisja Biblijna
edytuj Rady papieskie
- Papieska Rada ds. Świeckich – zajmuje się sprawami apostolatu świeckich;
- Papieska Rada do spraw Popierania Jedności Chrześcijan – odpowiedzialna za dialog ekumeniczny i relacje z innymi wyznaniami chrześcijańskimi;
- Papieska Rada ds. Rodzin – zajmuje się promocją wartości rodzinnych;
- Papieska Rada ds. Życia – doradza w sprawach bioetyki i świętości ludzkiego życia;
- Papieska Rada Iustitia et Pax – zajmuje się kwestiami krzewienia pokoju i sprawiedliwości w świecie;
- Papieska Rada Cor Unum – koordynuje działalność charytatywną Kościoła;
- Papieska Rada ds. Opieki Pastoralnej nad Migrantami i Podróżnymi – zajmuje się ludźmi których ze względu na wędrowny tryb życia nie obejmują tradycyjne struktury kościelne, np. marynarzy;
- Papieska Rada ds. Opieki Pastoralnej nad Służbą Zdrowia – doradza w sprawach duszpasterstwa pracowników służby zdrowia i pacjentów, w regulowaniu działalności kaplic szpitalnych etc.
- Papieska Rada ds. Interpretacji Prawa – zajmuje się interpretacją prawa kanonicznego;
- Papieska Rada ds. Dialogu Międzyreligijnego – zajmuje się relacjami między Kościołem a religiami niechrześcijańskimi;
- Papieska Rada ds. Kultury – zajmuje się relacjami z ludźmi kultury;
- Papieska Rada ds. Komunikacji Społecznej – zajmuje się problemami związanymi ze środkami masowego przekazu;
- Komisja ds. Kontaktów Religijnych z Judaizmem;
- Komisja ds. Kontaktów Religijnych z Islamem.
edytuj Pozostałe działy kurii
- Kamera Apostolska – przejmuje szereg spraw podczas wakatu na Stolicy Apostolskiej;
- Biuro Administracyjne Dóbr Stolicy Apostolskiej – zarządza dobrami Watykanu;
- Prefektury Spraw Ekonomicznych Stolicy Świętej – zarządza wpływami z poszczególnych diecezji na całym świecie, wpływami z inwestycji i dochodami z corocznej kolekty na Świętopietrze;
- Prefektura Domu Papieskiego – odpowiedzialna za organizowanie audiencji oraz zarządzanie apartamentami papieskimi;
- Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych – odpowiedzialny za organizację papieskich ceremonii liturgicznych, asystowanie papieżowi podczas liturgii oraz audiencji generalnych.