 |
|
| Powołano | 1798 |
| Nazwę zmieniono | 1947 |
| Sekretarz marynarki wojennej USA | Donald Winter |
| Szef operacji morskich | Gary Roughead |
| Budżet | (?) |
| Personel | 353,5 tys. personelu wojskowego (2006) |
| Siedziba | adres: United States Department of Navy adres pocztowy: telefon centrali: (703) 697-5342 |
Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych (ang. United States Navy, US Navy) - jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za działania na morzu.
Instytucjonalnie zarządza nią Departament Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Department of Navy), kierowany przez cywilnego urzędnika w randze ministra - sekretarza marynarki wojennej (Secretary of Navy), choć od 1947 pozostającego poza ścisłym kierownictwem rządu Stanów Zjednoczonych, tzw. gabinetem (cabinet). Bezpośrednim przełożonym sekretarza marynarki wojennej jest Sekretarz Obrony (Secretary of Defence).
W chwili obecnej (2007) jest najpotężniejszą flotą świata, silniejszą niż wszystkie pozostałe floty świata razem wzięte. Jest jedyną flotą która może bez większego wysiłku prowadzić działania o zasięgu globalnym.
Spis treści |
edytuj Zadania US Navy
- Anti-Air Warfare (AAW). AAW obejmuje zwalczanie zagrożeń ze strony broni powietrznych wystrzeliwanych z powietrza, powierzchni bądź tez spod wody.
- Anti-Submarine Warfare (ASW) obejmuje skoordynowana obronę za pomocą sił powietrznych (samolotów, helikopterów i pojazdów bezzalogowych), nawodnych i podwodnych przed atakiem przeprowadzanym spod wody. Z uwagi na niezwykle trudne środowisko działania, przeciwdziałanie temu rodzajowi zagrożeń stanowi jedno z najbardziej trudnych zadań.
- Anti-Surface Warfare (ASUW) przeciwdziałanie zagrożeniom płynącym ze strony wrogich sil nawodnych, za pomocą własnych sił nawodnych, powietrznych i podwodnych, a także służb specjalnych i wywiadowczych.
- Strike Warfare (STW) zadania uderzeniowe przeciwko celom lądowym, przeprowadzane za pomocą lotnictwa bazującego na pokładach lotniskowców, morskich wersji pocisków manewrujących, artylerii okrętowej oraz sił specjalnych
- Amphibious Warfare (AMW) operacje o charakterze desantowym za morza przeprowadzane za pomocą sił morskich i lądowych na wrogie lub potencjalnie wrogie terytorium lądowe. Operacje tego typu angażują wszelkich typów okręty, bronie oraz siły specjalne, a także siły lądowe. Siły morskie odpowiedzialne są w tym przypadku za bezpieczne lądowanie sił powietrznych lub powietrzno-lądowych w drugim rzucie.
- Command and Control Warfare (C2W) zarządzanie i kontrola integruje działania zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa operacyjnego, operacyjne działania pozoracyjne, działania psychologiczne, wojny elektronicznej oraz dezinformacyjne, a także ochronę sił własnych i sojuszniczych przed takimi działaniami ze strony przeciwnika.
- Special Operations. Maritime Special Operations Forces (SOF) morskie siły specjalne zapewniają pośrednie i bezpośrednie wsparcie dla działań zmierzających do opanowania przestrzeni morskiej oraz misji demonstracji siły. Zdolne do działań tajnych siły SOF zapewniają zaawansowany poziom operacji wojskowych, hydrograficznych, rekonesansu, poszukiwań bojowych oraz akcji ratowniczych i dywersyjnych na zapleczu przeciwnika.
- Mine Warfare (MW) operacje zarówno defensywne związane ze zwalczaniem zagrożeń minowych Mine Counter Measures (MCM) jak i ofensywne w tym samym zakresie
- Naval Control of Shipping (NCS). Międzynarodowe operacje morskie wymagają niekiedy określonych form kontroli i koordynacji w danym regionie. Zapewnia to wsparcie dla dowództwa, oraz redukuje zakres niezbędnej obserwacji i rekonesansu, a także ułatwia zarządzanie międzynarodowymi siłami i zapobiega niepotrzebnym działaniom konfrontacyjnym z siłami przeciwnika.
Dla wykonywania tych zadań, Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych dysponuje 74 okrętami podwodnymi o napędzie atomowym, 12 (z czego jeden, John F. Kennedy w rezerwie) lotniskowcami uderzeniowymi (z tego 10 o napędzie atomowym), 12 uniwersalnymi okrętami desantowymi, 23 krążownikami rakietowymi, 46 niszczycielami, 30 fregatami, 14 dużymi okrętami desantowymi i ponad 100 mniejszymi jednostkami. W 2005 posiadała łącznie 282 większe okręty bojowe. US navy dysponuje również około 4000 samolotami i helikopterami, działającymi z lotniskowców i w ramach skrzydeł ladowych. Służy w niej 353,5 tys. ludzi w służbie czynnej (czerwiec 2006) i 151 tys. w rezerwie (2004). Często współpracuje ze spokrewnionym Korpusem Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych i ze Strażą Wybrzeża.
edytuj Siły
edytuj Okręty
edytuj Lotniskowce
- 9 typu Nimitz (napęd atomowy, +1 w budowie, ma być gotowy w 2009)
- 1 typu Enterprise (napęd atomowy)
- 1 typu Kitty Hawk (napęd konwencjonalny, ma być wycofany ze służby w 2008-2009)
edytuj Uniwersalne okręty desantowe
 |
| Okręty United States Navy |
|
A - B - C - D - E - F - G |
| fregaty |
| fregaty żaglowe |
| krążowniki |
| lotniskowce |
| lotniskowce eskortowe |
| monitory |
| niszczyciele |
| niszczyciele eskortowe |
| okręty podwodne |
| okręty desantowe |
| okręty liniowe |
| okręty patrolowe |
| okręty pomocnicze |
| okręty wojny minowej |
| pancerniki |
| sterowce |
Przenoszą helikoptery i samoloty pionowego startu AV-8 Harrier. Mają też wbudowany dok w którym mogą przewozić łodzie i poduszkowce desantowe. Okręt przewozi batalion piechoty morskiej.
- 7 typu Wasp (+1 w budowie, planowane wejście do służby w 2008)
- 3 typu Tarawa
edytuj Okręty podwodne
Wszystkie okręty mają napęd atomowy.
- 18 typu Ohio - 14 uzbrojone w rakiety międzykontynentalne Trident, 4 przezbrajane obecnie na pociski Tomahawk
- 3 typu Virginia (kolejne okręty w budowie)
- 3 typu Seawolf
- 50 typu Los Angeles
edytuj Krążowniki
edytuj Niszczyciele
- 52 typu Arleigh Burke (stan na lipiec 2008, 10 okrętów w budowie)
edytuj Fregaty
edytuj Okręty desantowe
- 6 typu Austin (stopniowo wycofywane, stan na 2008)
- 3 typu San Antonio (kolejne w budowie)
edytuj Główne bazy US Navy
edytuj Atlantyk
- NS Norfolk, Wirginia - 6 lotniskowców, 7 krążowników, 21 niszczycieli, 7 fregat, 12 okrętów podwodnych
- Mayport, Floryda - 1 lotniskowiec, 4 krążowniki, 4 niszczyciele, 9 fregat
- Pascagoula, Missisipi - 2 fregaty
- NSB New London, Connecticut - 14 okrętów podwodnych
- Portsmouth, New Hampshire - 4 okręty podwodne
- NSB Kings Bay, Georgia - 7 okrętów podwodnych
edytuj Pacyfik
- Pearl Harbor, Hawaje - 3 krążowniki, 5 niszczycieli, 2 fregaty, 16 okrętów podwodnych
- NB San Diego, Kalifornia - 2 lotniskowców, 6 krążowników, 13 niszczycieli, 5 fregat, 5 okrętów podwodnych
- Everett, Waszyngton - 1 lotniskowiec, 1 niszczyciel, 3 fregaty
- Bremerton, Waszyngton - 1 lotniskowiec, 1 okręt podwodny
- Bangor, Waszyngton - 11 okrętów podwodnych
- Guam - 2 okręty podwodne
- United States Fleet Activities Yokosuka, Japonia - 1 lotniskowiec, 2 krążowniki, 5 niszczycieli, 2 fregaty
.png)
edytuj Ważniejsze związki operacyjne
- Flota Atlantyku (U.S. Atlantic Fleet), Norfolk, Wirginia, USA
- II Flota (2nd Fleet), Norfolk, Wirginia, USA
- Flota Pacyfiku (U.S. Pacific Fleet), Pearl Harbor, Hawaje, USA
- Południowe Siły Morskie (U.S. Naval Forces Southern Command - NAVSO), Mayport, Floryda, USA
- Siły Morskie w Europie (U.S. Naval Forces, Europe - NAVEUR), Londyn, Wielka Brytania
- Środkowe Siły Morskie (U.S. Naval Forces Central Command - NAVCENT), Manama, Bahrajn
- V Flota (5th Fleet), Manama, Bahrajn
edytuj Pozostałe dowództwa
- Dowództwo Logistyki (The Military Sealift Command) - MSC, Waszyngton, DC, USA
- Dowództwo Edukacji i Wyszkolenia (Naval Education and Training) - CNET, Pensacola, Floryda, USA
- Dowództwo Budownictwa Morskiego (Naval Construction Force - NCF), Norfolk, Wirginia, USA
- Dowództwo Rezerwy Marynarki Wojennej (Naval Reserve Force), Norfolk, Wirginia, USA
edytuj Historia
Za początek dziejów floty uważa się akt Kongresu Kontynentalnego 13 października 1775, który zakładał wprowadzenie do służby dwóch okrętów w celu zatrzymywania statków dostarczających broń dla brytyjskich garnizonów w Ameryce. Podczas wojny rewolucyjnej owa Flota Kontynentalna wprowadziła do służby razem około 50 okrętów, z czego najwyżej 20 było w służbie w danym momencie. Największe jednostki były wielkości fregaty. Ta pośpieszenie zaimprowizowana i niedoświadczona siła była śmiesznie mała w stosunku do potęgi ówczesnej floty brytyjskiej. Główne działania morskie przeciwko Brytyjczykom podczas wojny były prowadzone przez flotę sprzymierzonej Francji.
Po zakończeniu wojny Flota Kontynentalna została całkowicie rozwiązana, głównie z powodu trudności finansowych w jej utrzymaniu. Właściwy początek profesjonalnej amerykańskiej marynarki wojennej to akt Kongresu z 1794 wyznaczający fundusze na budowę sześciu nowoczesnych fregat żaglowych. Pierwsze trzy, "United States", "Constellation" i "Constitution", weszły do służby w 1797. Okręty te odznaczyły się podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej w latach 1812-1814. Flota amerykańska nie posiadała okrętów liniowych, tak więc starcie z głównymi siłami brytyjskimi nie wchodziło w grę. Za to nowoczesne, szybkie i świetnie zaprojektowane amerykańskie fregaty wygrały kilka pojedynków z fregatami brytyjskimi, co było dużym ciosem dla brytyjskiego prestiżu. Ponadto flota amerykańska z powodzeniem walczyła z okrętami brytyjskimi na wodach śródlądowych jezior Erie, Ontario i Champlain.
Przez prawie cały XIX wiek amerykańska marynarka była mała siłą która nie miała wielu okazji do działań zbrojnych. Wyjątkiem były lata wojny secesyjnej podczas której flota Unii szybko stała się pokaźną siłą, wykorzystującą wiele najnowszych zdobyczy technicznych owego okresu, w tym okręty pancerne klasy monitor (bitwa w zatoce Hampton Roads). Jednak słabość przemysłu Konfederacji (stanów południa) i fakt, że prawie cała flota pozostała wierna Unii podczas wojny spowodowały, że flota amerykańska nie miała prawie żadnych okazji do walki na otwartym morzu z równorzędnym przeciwnikiem. Głównym jej przeznaczeniem była blokada morska wybrzeża stanów południowych. Większość działań odbywała się w pobliżu południowego wybrzeża i na rzece Missisipi, gdzie okręty floty walczyły głównie przeciwko bateriom dział na lądzie. Po zakończeniu wojny flota została ponownie prawie całkowicie zdemobilizowana.
Przez następne lata flota była niezwykle słaba, słabsza nawet niż floty niektórych krajów Ameryki Łacińskiej. Był to okres całkowitej dominacji floty brytyjskiej na oceanach świata, podczas którego Stany Zjednoczone, tak jak wiele innych krajów, nie widziały powodu do budowania nowoczesnych okrętów. Sytuacja zaczęła się zmieniać po 1880 kiedy rozwój potęgi przemysłowej Stanów Zjednoczonych umożliwił budowę potężnej floty, mogącej na dłuższą metę dorównać flocie brytyjskiej. Budowano zwłaszcza okręty nowych klas: pancerniki i krążowniki. Przy końcu XIX wieku flota amerykańska urosła na tyle, by bez większego trudu pokonać flotę hiszpańską podczas wojny amerykańsko-hiszpańskiej (bitwa pod Santiago de Cuba). W latach 1907-1909 Wielka Biała Flota złożona z amerykańskich pancerników okrążyła świat demonstrując rosnącą potęgę morską Stanów Zjednoczonych.
W następnych latach rozwój był jeszcze szybszy, a podstawową siłą bojową stały się nowe pancerniki - drednoty. W 1917, w momencie przystąpienia Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej, flota amerykańska prawie dorównywała potęgą flocie brytyjskiej. W latach powojennych ta równowaga została formalnie ustanowiona przez postanowienia Traktatu Waszyngtońskiego i utrzymała się prawie do wybuchu II wojny światowej. Po 1939 rozpoczęto gigantyczny na owe czasy program budowy okrętów wojennych, który w przeciągu kilku lat przekształcił flotę amerykańską w najpotężniejszą flotę świata.
Japoński atak na bazę amerykańskiej floty w Pearl Harbor na Hawajach zapoczątkował udział floty amerykańskiej w wojnie. Walki z siłami Japonii na Pacyfiku w latach 1941-1945 stanowiły największe wydarzenia w historii floty. Decydujące znaczenie odgrywały w nich lotniskowce. Okręty amerykańskie walczyły również na Atlantyku i Morzu Śródziemnym przeciwko siłom Niemiec i Włoch, a także incydentalnie Francji rządu Vichy.
Po 1945 nowym konkurentem floty amerykańskiej stała się flota ZSRR, która począwszy od lat 60. stała się groźnym przeciwnikiem, choć mimo starań nigdy nie była w stanie dorównać flocie amerykańskiej. Po rozpadzie ZSRR w 1991 wartość bojowa floty rosyjskiej spadła do bardzo niskiego poziomu, gwarantując flocie amerykańskiej dominację na oceanach świata na przełomie XX i XXI wieku.
Charakterystyczna cecha floty amerykańskiej jest ogromny stopień innowacyjności, zwłaszcza w zakresie stosowanych w budowie okrętów technologii, co w ścisły sposób związane jest z bardzo innowacyjnym charakterem amerykańskiej gospodarki, a jednocześnie umożliwia osiąganie przewagi bojowej nad potencjalnymi bądź faktycznymi przeciwnikami.
edytuj Źródła
US Navy Ships: Introduction (en)
