Order Uśmiechu – międzynarodowe odznaczenie nadawane za działania przynoszące dzieciom radość.
Spis treści |
edytuj Historia
- Na pomysł nadawania Orderu wpadła w 1968 redakcja Kuriera Polskiego, którego redaktorem naczelnym był Cezary Leżeński. Inspiracją był wywiad z Wandą Chotomską z okazji 5-lecia dobranocki dla dzieci "Jacek i Agatka", gdzie pisarka opowiedziała o chłopcu ze szpitala rehabilitacyjnego pod Warszawą, który chciał nadać jakieś odznaczenie od dzieci. Dziennikarze uznali, że to może być inicjatywa samych dzieci, żeby nagradzać dobrą pracę dorosłych, więc ogłoszono ogólnopolski konkurs na projekt odznaczenia.
- W 1979 (ogłoszonym przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Dziecka) po wystąpieniu Kanclerza Cezarego Leżeńskiego przed Zgromadzeniem Ogólnym Sekretarz Generalny ONZ Kurt Waldheim nadał Orderowi Uśmiechu rangę międzynarodową. Od tej pory Kapituła Orderu Uśmiechu stała się międzynarodową.
- W 1996 w Rabce utworzono Muzeum Orderu Uśmiechu, które obecnie znajduje się na terenie Rodzinnego Parku Rozrywki "Rabkoland", a miastu nadano status "Miasta Dzieci Świata".
- W 2003 Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu odbyła pierwsze w historii swoje posiedzenie poza Warszawą, miało to miejsce w Świdnicy, gdzie powstało pod jej patronatem Europejskie Centrum Przyjaźni Dziecięcej. Nadano wówczas miastu Świdnica tytuł "Stolicy Dziecięcych Marzeń" i ogłoszono 21 września Światowym Dniem Dziecięcego Orderu Uśmiechu.
edytuj Projekt orderu
Projekt Orderu Uśmiechu stworzyła dziewięciolatka z Głuchołazów – Ewa Chrobak. Od talerzyka i szklanki odrysowała słońce, do którego dorysowała ręcznie, nierówne promienie. Projekt, z ponad 44 tysięcy innych, wybrało jury pod przewodnictwem Szymona Kobylińskiego, który dopracował go do znanej formy [1].
edytuj Przyznawanie Orderu
- Odznaczenie – w formie medalu przedstawiającego uśmiechnięte słoneczko – przyznawane jest w Polsce przez Międzynarodową Kapitułę Orderu Uśmiechu mieszczącą się w Warszawie, której sekretariat znajduje się w Świdnicy. Spośród kandydatur nadesłanych przez dzieci z całego świata Kapituła wybiera laureatów. Kawalerem Orderu Uśmiechu zostaje dorosły, którego działalność jest wyjątkowa, nietuzinkowa i przynosi dzieciom najwięcej radości, często ratuje ich życie. Ceremonii wręczania Orderu towarzyszy rytuał wypicia soku z cytryny, koniecznie z uśmiechem oraz pasowania różą. Każdy nowo pasowany Kawaler Orderu Uśmiechu przyrzeka przed dziećmi i członkami Kapituły "być zawsze pogodnym i radość dzieciom przynosić".
- Order przyznawany jest dwa razy do roku – wiosną i jesienią. Historycznie było to pierwszego dnia wiosny i ostatniego dnia lata.
- Laureatami Orderu Uśmiechu jest obecnie 879 osób z przeszło 45 krajów świata. Prawo do używania tytułu Kawalera Orderu Uśmiechu mają jedynie osoby, którym go wręczono zgodnie z ceremoniałem. W wyjątkowych przypadkach Kanclerz Kapituły może wyrazić zgodę na odstąpienie od tradycyjnego ceremoniału.
edytuj Kapituła
- Większość 60-osobowej kapituły obecnie stanowią Polacy, są w niej jednak przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Argentyny, Australii, Białorusi, Belgii, Francji, Izraela, Kanady, Niemiec, Rosji, Tunezji, Ukrainy, USA, Węgier, Włoch, Rumunii, Litwy, Czech, Gruzji, Armenii, Japonii, Serbii.
- Na czele Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu stoi Kanclerz, od 19 stycznia 2007 Marek Michalak.
Jego poprzednikami byli Ewa Szelburg-Zarembina w latach 1968-1976, Radosław Ostrowicz w latach 1982-1990 i Cezary Leżeński w latach 1976-1981 i 1992-2006.
- 16 listopada 1992 Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu została zarejestrowana w Polsce jako stowarzyszenie.
- 24 lipca 2001 roku Fundacja Ekumeniczna "TOLERANCJA" nagrodziła Międzynarodową Kapitułę Orderu Uśmiechu dyplomem i medalem "Zasłużony dla Tolerancji" za "wybitne osiągnięcia w krzewieniu idei tolerancji".
- W 2003 roku władze Rabki-Zdroju "w dowód uznania za pracę oraz szczególne zasługi dla Miasta Dzieci Świata" nadały Międzynarodowej Kapitule Orderu Uśmiechu Medal 50-lecia Miasta Rabka-Zdrój, zaś władze Warszawy - Medal "IV Wieki Stołeczności Warszawy".
- W 2008 roku Zarząd Fundacji "Dziecięcy Uśmiech" w Skierniewicach z okazji 40-lecia Orderu Uśmiechu nagrodził Międzynarodową Kapitułę Orderu Uśmiechu Statuetką "Serce za Serce".
edytuj Kawalerowie Orderu Uśmiechu
Najmłodszym Kawalerem Orderu Uśmiechu został w 1994 roku 23-letni wówczas Marek Michalak; najstarszą odznaczoną tym orderem osobą jest zaś 97-letnia (w roku 2007 roku) Irena Sendlerowa.
Kawalerami Orderu Uśmiechu są współczesne autorytety, m.in.:
- hierarchowie kościelni, arystokraci i politycy – Papież Jan Paweł II, Dalajlama XIV, ks. kardynał Henryk Gulbinowicz, ks. kardynał Franciszek Macharski, ks. kardynał Ignacy Jeż, ks. bp Antoni Długosz, król Arabii Saudyjskiej Abdullah bin Abdulaziz Al Saud, królowa Szwecji Sylwia, księżna Yorku Sarah Ferguson, Dagmar Havlová, księżna Maria Sapieha, Nelson Mandela, Kurt Waldheim;
- aktorzy i reżyserzy – Ewa Błaszczyk, Anna Dymna, Alina Janowska, Krystyna Feldman, Ryszarda Hanin, Krzysztof Janczak, Zygmunt Kęstowicz, Irena Kwiatkowska, Steven Spielberg, Peter Ustinov, Oprah Winfrey;
- działacze społeczni i wybitni pedagodzy– prof. Jadwiga Bińczycka, Hanna i Antoni Gucwińscy, Marek Kotański, Jacek Kuroń, Jolanta Kwaśniewska, prof. Maria Łopatkowa, Marek Michalak, ks. Arkadiusz Nowak, Janina Ochojska, prof. Julian Radziewicz, hm. Danuta Rosner, Irena Sendlerowa, Halina Marszał-Sroczyńska, Matka Teresa z Kalkuty; Mariele Ventre; Tisa Żawrocka-Kwiatkowska;
- lekarze – dr Wanda Błeńska, prof. Wiktor Dega, prof. Krystyna Dobosiewicz, prof. Hilary Koprowski, prof. Edward Malec, prof. Zbigniew Religa, prof. Jan Oleszczuk, dr Helena Pyz, prof. Eugenia Zdebska, prof. Marian Zembala; prof. Maciej Kaczmarski
- piosenkarze i muzycy – Majka Jeżowska, Barbara Kolago, Paweł Kukiz, Wiesław Ochman, Ryszard Rynkowski, Grażyna Świtała, Eleni Tzoka, Jan Wojdak;
- sportowcy – Otylia Jędrzejczak, Marian Woronin;
- twórcy literatury i poezji dla dzieci i młodzieży – Alina Centkiewicz i Czesław Centkiewicz, Wanda Chotomska, Irena Conti Di Mauro, Arkady Fiedler, Dorota Gellner, Tove Jansson, Irena Jurgielewiczowa, Ludwik Jerzy Kern, Maria Kownacka, Joanna Kulmowa, Cezary Leżeński, Astrid Lindgren, Małgorzata Musierowicz, Edmund Niziurski, Hanna Ożogowska, Joanna Papuzińska, Janina Porazińska, Janusz Przymanowski, Joanne Kathleen Rowling, Ewa Szelburg-Zarembina, Alfred Szklarski, ks. Jan Twardowski, Wojciech Żukrowski;
edytuj Placówki im. Kawalerów Orderu Uśmiechu
Imię Kawalerów Orderu Uśmiechu szkołom i innym placówkom wychowawczo-edukacyjno-opiekuńczym, po otrzymaniu zgody od Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu, nadają organy prowadzące, zgodnie za statutem danej placówki.
Wykaz placówek im. KOU oraz data nadania imienia:
- Centrum Przyjaźni Dziecięcej w Świdnicy, z filią w Żarowie (1.06.1997)
- Publiczna Szkoła Podstawowa w Skorogoszczy (21.0.2003)
- Szkoła Podstawowa nr 12 z Oddziałami Integracyjnymi w Głogowie (2.09.2003)
- Publiczne Gimnazjum nr 4 w Zbylitowskiej Górze (2.06.2004)
- Publiczne Gimnazjum nr 2 w Wałbrzychu (4.06.2004)
- Szkoła Podstawowa nr 8 w Świdnicy (21.09.2004)
- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Bystrzycy Górnej (14.10.2004)
- Szkoła Podstawowa nr 1 w Nysie (19.05.2005)
- Szkoła Podstawowa w Wałdowie (17.06.2005)
- Gimnazjum nr 49 w Krakowie (22.06.2005)
- Publiczna Szkoła Podstawowa w Polskiej Cerekwi (17.09.2005)
- Szkoła Podstawowa nr 3 w Mysłowicach (21.03.2006)
- Publiczne Gimnazjum w Mrzeżynie (19.05.2006)
- Stanica Harcerska ZHP w Patykach (21.05.2006)
- Szkoła Podstawowa nr 23 w Toruniu (6.06.2006)
- Szkoła Podstawowa w Barcinie (22.06.2006)
- Gimnazjum w Barcinie (22.06.2006)
- Publiczna Szkoła Podstawowa w Budziszynku (25.10.2006)
- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Hucie (26.05.2007)
- Szkoła Podstawowa w Józefinie (27.05.2007)
- Szkoła Podstawowa nr 4 w Lubaniu (30.05.2007)
- Szkoła Podstawowa w Rybnie (4.06.2007)
- Publiczne Gimnazjum w Siedlisku (18.10.2007)
- Szkoła Podstawowa w Warnicach (17.05.2008)
- Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Suliszewie (30.05.2008)
Od 2005 roku odbywają się Ogólnopolskie Zloty Szkół i Placówek im. Kawalerów Orderu Uśmiechu, którym patronuje Międzynarodowa Kapituła Orderu Uśmiechu. Inicjatorem przedsięwzięcia było Gimnazjum nr 2 w Wałbrzychu, gdzie odbył się pierwszy zlot w 2005 roku, kolejne miały miejsce – w 2006 roku w Nysie, 2007 – w Świdnicy, 2008 - w Głogowie.
edytuj Zobacz też
edytuj Bibliografia
- Cezary Leżeński,"Za jeden uśmiech", Horyzonty, Warszawa 1996
- Marek Michalak, "Przez wszystkie czerwone światła" w "Pamiętniki Serca", MPiPS i WZPS, Łomża 1996
- Agnieszka Szymkiewicz, "10 lat Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci Chorych SERCE" w "Rocznik Świdnicki 1997", Towarzystwo Regionalne Ziemi Świdnickiej, Świdnica 1998
- praca zbiorowa, "Order Uśmiechu na świecie. Kto jest kim ? Order of Smile Worlwide. Who is who?", Graffiti BC, Toruń – Warszawa 1999
- praca zbiorowa, "Papież Słowianin zwiastun nadziei ", OW Kucharski, Toruń 2000
- praca zbiorowa, "Polskie Rekordy i Osobliwości", DH VITA, Rabka 2001
- Aleksandra Iwanowska, "Jan Twardowski w oczach własnych,recenzentów i czytelników. Serdecznie niemodny i szczęśliwie zapóźniony", Księgarnia Świętego Wojciecha, Poznań 2000
- Jolanta Faliszewska, "Ja i moja szkoła. Podręcznik z ćwiczeniami.", podręcznik do kształcenia zintegrowanego dla kl. II, str. 6-7, MAC Edukacja, Kielce 2005, ISBN 978-83-7315-659-3
- praca zbiorowa pod red. Marka Michalaka, "Polscy Artyści Plastycy – Dzieciom. Katalog Akcji 2005/2006", Fundacja SERCE – ECPD, Świdnica 2006
- praca zbiorowa pod red. Marka Michalaka, "Polscy Artyści Plastycy – Dzieciom. Retrospektywa Polskiej Sztuki", Fundacja SERCE – ECPD, Świdnica 2007, ISBN 978-83-925723-0-5
- praca zbiorowa, "Złote Myśli Ludzi Wielkiego Umysłu, Talentu i Serca. Twórcy Wizerunku Polski", Fundacja Dzieciom "Zdążyć z Pomocą", Warszawa 2007, ISBN 978-83-924703-4-2
- Irena Conti Di Mauro, "I co dalej z tą miłością ? 40 lat Orderu Uśmiechu.", Wstęp "Do Autorki" oraz "40 lat Orderu Uśmiechu" - Marek Michalak, Fundacja SERCE – ECPD, Warszawa 2007, ISBN 978-83-925723-8-1
- Piotr Zbróg, Małgorzata Jas, "Zapraszam na słówko. Antologia tekstów kultury", podręcznik do języka polskiego dla kl. IV, str. 136-137, MAC Edukacja, Kielce 2007, ISBN 978-83-7491-011-8
edytuj Przypisy
- ↑ Wywiad z kanclerzem kapituły Orderu Uśmiechu Markiem Michalakiem. Dolnoślązak Kanclerzem Kapituły Orderu Uśmiechu A. Augustyn. Gaz.Wyb., dodatek wrocławski, 25.01.2007.
