www.korzenie.molinezje.com

Wikipedia molinezje Online

---

• ca
• de
• en
• es
• fr
• it
• nl
• no
• pl
• pt
• ru
• ro
• fi
• sv
• tr
• vo

Jakas reklama 

 

Ir - Pt - Au Pd Pt Ds       Układ okresowy
Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*	Platyna, Pt, 78
Własności metaliczne	metal przejściowy
Grupa, okres, blok	10 (VIIIB), 6, d
Gęstość, twardość	21090 kg/m³, 3,5
Wygląd
Kolor	srebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa	195,078 u
Promień atomowy (obl.)	135 (177) pm
Promień kowalencyjny	128 pm
Promień van der Waalsa	175 pm
Konfiguracja elektronowa	Xe4f145d96s¹
e- na poziom energetyczny	2, 8, 18, 32, 17, 1
Stopień utlenienia	2, 4
Własności kwasowe tlenków	średnio zasadowe
Struktura krystaliczna	regularna ściennie centrowana
Własności fizyczne
Stan skupienia	stały
Temperatura topnienia	2041 K (1768 °C)
Temperatura wrzenia	4098 K (3825°C)
Objętość molowa	9,09×10-6 m³/mol
Ciepło parowania	510 kJ/mol
Ciepło topnienia	19,6 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej	0,0312 Pa (2045 K)
Prędkość dźwięku	2680 m/s (293,15K)
Pozostałe dane
Elektroujemność	2,28(Pauling) 1,44 (Allred)
Ciepło właściwe	130 J/(kg*K)
Przewodność właściwa	9,66×106 S/m
Przewodność cieplna	71,6 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny	870 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny	1791 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny	2800 kJ/mol
IV Potencjał jonizacyjny	3900 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 190Pt 0,01% 6,5×1011 lat α 3,249 186Os 192Pt 0,79% stabilny izotop z 114 neutronami 193Pt {syn.} 50 lat w.e. 0,057 193Ir 194Pt 32,9% stabilny izotop z 116 neutronami 195Pt 33,8% stabilny izotop z 117 neutronami 196Pt 25,3% stabilny izotop z 118 neutronami 198Pt 7,2% stabilny izotop z 120 neutronami
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu, w.e.=wychwyt elektronu

Platyna (Pt, łac. platinum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa platina, zdrobnienia słowa oznaczającego srebro.

Platyna posiada 36 izotopów z zakresu mas 172-201. W naturalnym składzie izotopowym występują izotopy 190, 192, 194, 195, 196 i 198, z których 194, 195, 196 i 198 są trwałe i stanowią główną część składu.

Występuje w skorupie ziemskiej w ilościach 0,001 ppm, w postaci rudy oraz jako zanieczyszczenie rud niklu i miedzi.

Pierwiastek ten był znany w Ameryce jeszcze w czasach prekolumbijskich. Do Europy został sprowadzony w 1750 roku przez Hiszpanów, którzy sądzili, że jest to tylko odmiana srebra.

Najważniejsze związki platyny to kwas heksachloroplatynowy (H₂PtCl₆·nH₂O), chlorek platyny i wywodzące się z tych związków kompleksy metaloorganiczne, które są masowo wykorzystywane jako katalizatory wielu przemysłowo stosowanych reakcji chemicznych.

Znaczenie biologiczne: brak. Nietoksyczny i nierakotwórczy. Niektóre jego związki (cisplatyna, karboplatyna) są wykorzystywane w chemioterapii do zwalczania niektórych rodzajów nowotworów.

W postaci czystej jest to srebrzystobiały metal, kowalny i łatwo ciągliwy. Zaliczany do metali szlachetnych nie reaguje z wodą, powietrzem, większością kwasów i zasad. Reaguje tylko z wodą królewską, fluorowodorem i innymi tzw. superkwasami.

Używany jest w jubilerstwie, produkuje się z niego elementy urządzeń pomiarowych (np. jest składnikiem elektrod II rodzaju, m.in. w pH-metrach i w ogniwach paliwowych). Z platyny wykonuje się także rezystory stosowane do pomiaru temperatury (np. standardowe 100-omowe, tzw. Pt-100) ze względu na ich stabilność. Ze stopów platyny wykonuje się także niektóre typy termopar.

edytuj Ciekawostki

• Samorodki platyny jako bezużyteczne były w przeszłości wyrzucane lub używane do budowy domów.
• Platyna aż do XIX wieku służyła prawie wyłącznie oszustom do wykonywania fałszywych monet
• Na początku otrzymywano ją przez rozkład arsenku platyny PtAs₂