Strajk szkolny – wystąpienie młodzieży szkolnej, gimnazjalnej (i akademickiej), wspierane niekiedy przez ich rodziców, a czasem także nauczycieli.
Najbardziej znane strajki szkolne (na ziemiach polskich):
- strajki szkolne w zaborze pruskim (1901-1907):
- strajk uczniów we Wrześni w latach 1901–1902 głównie w proteście przeciwko modlitwie i nauce religii w języku niemieckim;
- strajk szkolny w Wielkopolsce i na Pomorzu Nadwiślańskim w 1906 i 1907 r. wywołany zakazem używania języka polskiego na lekcjach religii w szkołach ludowych (podstawowych) w Poznańskiem i na Pomorzu;
- strajki szkolne w Królestwie Polskim w czasie rewolucji 1905-1906: żądano wprowadzenia polskiego języka nauczania, zniesienia ograniczeń narodowych i wyznaniowych oraz policyjnego nadzoru nad młodzieżą; zakończone wprowadzeniem języka polskiego w nauczaniu religii, w nauczaniu języka polskiego (jako języka krajowego) oraz zgodą na wprowadzenie języka polskiego jako języka wykładowego w szkołach prywatnych (w związku z wykorzystaniem tego ostatniego prawa niektóre szkoły utraciły uprawnienia szkół państwowych);
- wystąpienia młodzieży w obronie lekcji religii w szkołach oraz krzyży w klasach (walka o krzyże) w okresie Polski Ludowej.
edytuj Zobacz też:
- Rąty - w 1906 miejsce protestu kaszubskiego przeciw nauczaniu religii w języku niemieckim. Doszło do bojkotu lekcji religii po niemiecku. Miejscowi Kaszubi domagali się nauczania po polsku. Strajk szkolny rozszerzył się na cały ówczesny powiat kartuski i zaborczą prowincję Prusy Zachodnie. Doszło do licznych represji (powiązanych z wysokimi grzywnami pieniężnymi i masowymi zwolnieniami Kaszubów z pracy) ze strony sądownictwa pruskiego zaborcy.
- Kasparus - miejsce dramatycznego w skutkach strajku szkolnego miejscowych Kociewiaków. Po wprowadzeniu w tamtejszej szkole zajęć religii w języku niemieckim, doszło do starć rodzicow z pruskimi nauczycielami oraz żandarmerią. Wielu mieszkańców zostało ukaranych więzieniem lub wysokimi grzywnami, co doprowadziło wiele rodzin do ubóstwa. W 55 rocznicę strajku został postawiony pomnik ku czci Obrońców Mowy Polskiej.
- "Wizja lokalna 1901" - film Filipa Bajona o strajku we Wrześni
- "Strajk szkolny" - wczesne opowiadanie Marii Dąbrowskiej o strajku w szkołach kaliskich w 1905 r.
- germanizacja
- rusyfikacja
edytuj Linki zewnętrzne
- Strajk dzieci we Wrześni w 1901 r.
- 100-lecie czynu dzieci wrzesińskich
- Wspomnienia Joanny Świetlik uczestniczki strajku szkolnego w Wudzynie 1906-1907
- Elżbieta Olender, 100-lecie strajków szkolnych w leszczyńskiem
- Udział uczniów Gimnazjum praskiego w strajku szkolnym 1905 roku
- Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu (1866-1914) - informacje o strajku 1905 r.