Współrzędne: 59°20' N 18°03' E
| Sztokholm | |||
|
|||
 Sztokholm - widok na Riddarholmen i stare miasto |
|||
| Państwo |  Szwecja |
||
| Region | Sztokholm | ||
| Burmistrz | Kristina Axén Olin | ||
| Powierzchnia | 188 km² | ||
| Położenie | 59° 20' N 18° 03' E |
||
| Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
798 715 4230 os./km² 1 949 516 |
||
| Nr kierunkowy | +46 (0)8 | ||
| Tablice rejestracyjne | ST | ||
| Miasta partnerskie |  Belgrad (Serbia)
|
||
|
Położenie na mapie Szwecji
  Sztokholm
|
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Sztokholm (szw. Stockholm ?/i [stɔkːɔlm]) – największe miasto i stolica Szwecji. Siedziba rządu, parlamentu oraz rodziny królewskiej.
Sztokholm jest stolicą regionu Sztokholm.
Miasto (gmina Sztokholm) zamieszkuje 798 715 osób, ale cały zespół miejski – 1 949 516 (2008, Statistics Sweden).
Niektórzy badacze wywodzą nazwę miasta od stock – pień, pal, belka i holme – wyspa, wysepka.
W mieście jest ok. 70 muzeów, z których najczęściej odwiedzane są Muzeum Okrętu Vasa i Skansen na Djurgården.
Spis treści |
edytuj Historia
Miasto po raz pierwszy pojawia się w staro-skandynawskich sagach jako Agnafit, i jest łączone z mitologicznym królem szwedzkim, Agne. Pierwszy raz Sztokholm pojawia się w dokumentach w roku 1252, kiedy to kopalnie w Bergslagen uczyniły z niego ważne miejsce w dziedzinie handlu żelazem.
Rozwój miasta rozpoczął się w XIII wieku od części zwanej dzisiaj Gamla Stan – Stare Miasto. Za założyciela miasta uważany jest jarl Birger. Od 1436 Sztokholm jest stolicą Szwecji. Po okresie walk szwedzko-duńskich w XV i XVI w. w 1523 r. Sztokholm został zdobyty ostatecznie przez Gustawa I Wazę. Od tego czasu też siedzibą szwedzkich królów był zamek Tre Kornor. W 1697 roku jednak pożar strawił większość budowli i od 1754 rodzina królewska zamieszkała już w Pałacu Królewskim. W 1776 roku powstaje Akademia Szwedzka.
W połowie XIX wieku stolica Szwecji liczyła blisko 100 tysięcy mieszkańców. W Sztokholmie rozgrywane były Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1912. Po II wojnie światowej, w 1952 uruchomiono w mieście pierwszą linię metra.
edytuj Sport
Kluby piłkarskie Sztokhlomu:
W Sztokholmie rozgrywane były Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1912.
edytuj Geografia
edytuj Położenie
Położone w środkowej części kraju na 14 wyspach, które połączone są ze sobą 53 mostami oraz lądzie stałym nad zatoką Saltsjön (Morze Bałtyckie) i jeziorem Melar (szw. Mälaren) wraz z łączącą je cieśniną Norrström. Cały obszar stołeczny Sztokholmu obejmuje m.in. archipelag sztokholmski, czyli 24 000 wysp, wysepek i skał przybrzeżnych. Ze 188 km² powierzchni miasta jedną trzecią stanowi teren zabudowany, pozostałe woda, lasy i parki.
edytuj Klimat
Z powodu położenia na północy, klimat Sztokholmu jest silnie zróżnicowany, w zależności od pory roku. W czasie zimy dzień trwa około sześciu godzin. Natomiast w czerwcu czas ten sięga nawet 18 godzin. Z tego powodu, w Sztokholmie są ciepłe lata i mroźne zimy. Najwyższa zarejestrowana temperatura to +36, a najniższa to -32 stopnie Celsjusza.
Typowe temperatury:
- Zima: od -7 do +2 stopni Celsjusza
- Wiosna: od +5 do +15 stopni Celsjusza
- Lato: od +20 do +25 stopni Celsjusza
- Jesień: od +5 do +18 stopni Celsjusza
edytuj Transport
edytuj Transport publiczny
Sztokholm posiada dobrze rozwiniętą sieć komunikacji miejskiej. Metro (szw. Tunnelbana), autobusy, szybka kolejka podmiejska i regionalna pozwalają szybko przemieszczać się w obrębie miasta jak i dystryktu sztokholmskiego. Wszystkie formy transportu naziemnego (poza autobusami z/na lotnisko oraz pociągami na lotnisko) zarządzane są przez Storstockholms Lokaltrafik (SL), który powierza utrzymanie i naprawę sieci szeregowi firm – np. Connex (obsługuje metro). Funkcjonują trzy koleje regionalne, w tym jedna wąskotorowa.
SL wprowadziła wspólny bilet na wszystkie środki komunikacji, poruszające się w Dystrykcie sztokholmskim. Pozwala to na łatwe przesiadanie się z metra na autobus, kolejkę podmiejską itd. Bilety są dostępne w formie kuponów jednoprzejazdowych oraz kart podróżnych. Karty podróżne mogą mieć różny okres ważności (od 24 godzin do jednego roku). Bilety ulgowe przysługują osobom do 20 oraz powyżej 65 roku życia.
edytuj Drogi i Kolej
Kolejowe połączenia dalekobieżne obejmują m.in. linie do Göteborga czy Sundsvall, obsługiwane przez pociągi typu X 2000. Znajduje się tu Dworzec Centralny .
W mieście krzyżują się drogowe trasy europejskie E4, E18 oraz E20.
edytuj Lotniska
Głównym lotniskiem Sztokholmu jest Arlanda, położona ok. 40 km na północ od Sztokholmu. Z Polski na Arlandę latają codziennie samoloty LOT-u z Warszawy oraz Lufthansy, KLM-u i SAS-u (z przesiadkami w portach europejskich) oraz Norwegian. Z lotniska Arlanda do centrum miasta można dostać się: pociągiem (super-szybki ekspres Arlanda Express, ok. 20 minut), autobusem (szw. Flygbussarna) lub taksówką (40 min). Poza tym Sztokholm posiada lotnisko Bromma, w centrum obsługujące samoloty m.in. Malmö Aviation i innych lokalnych przewoźników, ruch czarterowy jaki prywatne awionetki. Bromma jest też bazą dwóch aeroklubów. Blisko Sztokholmu (ok. 100 km na południe) znajduje się lotnisko Skavsta, na które możemy się dostać samolotami linii Wizz Air oraz Ryanair z kilku miast polskich. Z kolei na północ od Sztokholmu znajduje się lotnisko Vasteras, które obsługiwane jest także przez tanie linie lotnicze. Również na północ, ok 30 km w kierunku Uppsali, znajduje się lotnisko Gryttjom, gdzie wykonuje się m. in. skoki ze spadochronem.
edytuj Promy
Sztokholm posiada bezpośrednie połączenia promowe do Gdańska, Kłajpedy, Tallinna, Rygi, Helsinek (szw. Helsingfors) i Turku (szw. Åbo), oraz Mariehamn na Wyspach Alandzkich
Małe promy (obsługiwane przez Waxholmsbolaget) pozwalają dostać się na wiele wysp archipelagu sztokholmskiego.
edytuj Edukacja
W Sztokholmie znajdują się liczne uczelnie wyższe, między innymi założony w 1811 Instytut Karolinska, założona w 1827 Królewska Politechnika w Sztokholmie (szw. Kungliga Tekniska Högskolan, czyli KTH) i założony w 1878 Uniwersytet w Sztokholmie.
edytuj Turystyka
Główne zabytki i atrakcje miasta:
- Pałac Królewski – Kungliga Slottet
- katedra Storkyrkan
- Tyska Kyrkan
- Riddarhuset – Dom Magnatów
- Stadshuset – Ratusz
- Vasamuséet – Muzeum Okrętu "Waza"
- Skansen
edytuj Muzea
Zobacz więcej w osobnym artykule: Muzea w Sztokholmie.edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||||
.svg){kind=small}
Botkyrka • Danderyd • Ekerö • Haninge • Huddinge • Järfälla • Lidingö • Nacka • Norrtälje • Nykvarn • Nynäshamn • Österåker • Salem • Sigtuna • Södertälje • Sollentuna • Solna • Sundbyberg • Sztokholm • Täby • Tyresö • Upplands-Bro • Upplands Väsby • Vallentuna • Vaxholm • Värmdö