Wrotkarstwo – dyscyplina sportowa (chętnie i często uprawianą dla celów typowo rekreacyjnych), pokrewna łyżwiarstwu. Do poruszania się, wykorzystywane są tu specjalne "buty na kółkach". Wyróżnia się dwa typy wrotek – dwuśladowe (tradycyjne) i jednośladowe (tzw. rolki).
W ramach wrotkarstwa wyróżnia się kilkanaście dyscyplin:
- wrotkarstwo rekreacyjne - jazda na rolkach rekreacyjna
- wrotkarstwo fitness - jazda na rolkach fitness
- wrotkarstwo szybkie - jazda szybka na rolkach
- wrotkarstwo zjazdowe - jazda szybka z górki, tzw. downhill
- wrotkarstwo akrobatyczne street - jazda agresywna na rolkach street
- wrotkarstwo akrobatyczne rampa - jazda agresywna na rolkach na rampie
- jazdę figurową i synchroniczną
- wrotkarstwo hokejowe tradycyjne na wrotkach
- wrotkarstwo hokejowe na rolkach
- freestyle slalom - slalom stylowy
- freestyle jumping - jazda w stylu dowolnym połączona ze skokami
- freeride - jazda w stylu dowolnym po mieście
- techniki hamowania - slides
- wrotkarstwo z psem - dog skating
Na kongresie MKOL w Kopenhadze w roku 2009 ma zostać podjęta decyzja co do włączenia sportów wrotkarskich do programu Letnich Igrzysk Olimpijskich w roku 2016.
Z tych samych korzeni, co wrotkarstwo, wyłoniły się hulajnoga i deskorolkarstwo.
Spis treści |
edytuj Rolkarstwo
Rolkarstwo to sport w którym jeździ się na rolkach (łyżworolkach, inline-skates). Dzieli się on na następujące gałęzie:
- rekreacyjne: czyli zwykłe, nieprofesjonalne jeżdżenie
- szybkie (ang. speed-skating): wyścigi na rolkach, czasem też zjeżdżanie ze stromych wzniesień
- hokejowe: gra w hokeja na rolkach, używając kijów hokejowych i specjalnego krążka na kółkach
- agresywne (ang. aggresive): jazda trickowa
- dzieli się ona na dwie poddyscypliny
- vert: czyli jazda w half pipe i w skateparku
- street: czyli robienie trików na poręczach,murkach oraz schodach
Do każdego z tych stylów używa się innych rolek, różniących się rodzajem butów, ramą kółek, wielkością i twardością kółek oraz precyzją wykonania łożysk (skala ABEC).
edytuj Rolkarstwo szybkie
Rolkarstwo szybkie, jest to sport podobny do łyżwiarstwa szybkiego. We wrotkarstwie szybkim wyróżniamy następujące kategorie biegów.
- długo-dystansowe: tzw. Maratony (biegi na ok.42km), półmaratony (ok.21km), 10km
- sprinterskie: 200m, 300m na czas
- eliminacyjne: 3000m wzwyż, w tym jedna, bądź więcej osób odpada na jednym okrążeniu
- na punkty: 3000 wzwyż, przy czym nie koniecznie musi wygrać pierwsza osoba na mecie. Wygrywa osoba z największą liczbą punktów
- sztafetowe: często na średnich dystansach, drużyna składa się z 3 osób. Zmiany polegają na wypchnięciu osoby z drużyny w ustalonej strefie.
W rolkarstwie szybkim stosuje się inny sprzęt niż np. we wrotkarstwie rekreacyjnym. Najczęstsze rozmiary kół to 100, 110, 90, 84, 80 mm. W ostatnim czasie popularność zyskują szyny "hybrydowe" pozwalające uniknąć podwyższania środka ciężkości (istotnego przy utrzymaniu równowagi) związanego z większą średnicą kół np 3x110+1x100, 3x100+1x90 itp. But jest dość twardy (musi sztywno utrzymywać nogę), by nie utrudniać ruchów jest zakończony tuż za kostką!
Najlepsi zawodnicy stosują technikę "double push"(pol. podwójne odepchnięcie). Polega ona na wykorzystaniu zewnętrznej i wewnętrznej krawędzi kół w jednym odepchnięciu. W pierwszej fazie dostawienia nogi odbywa się ruch rolki, połączony z odepchnięciem, pod środek ciężkości zawodnika. Pod koniec tego ruchu zawodnik znajduje sie w fazie kontrolowanego opadania na zewnątrz. Następnie odbywa się podstawienie drugiej nogi za i w linii z nogą podpierającą i wyjazd nogi podpierającej połączony z odepchnięciem na zewnątrz. Tuż po rozpoczęciu odepchnięcia na zewnątrz druga noga rozpoczyna fazę wejscia (odepchnięcia) do wewnątrz. Do popularyzacji double push przyczynili się Chad Hedrick, Derek Downing, Eddy Matzger.
Zawodnicy najczęściej nie uzywają gumowych hamulców tylnich. Aby zahamować należy ciągnąć za sobą jedną z rolek, bądź używać techniki "pługu" podobnej do narciarskiej.
edytuj Rolkarstwo rekreacyjne
Podstawowe techniki które trzeba opanować to techniki hamowania:
- hamowanie tylnym hamulcem: najprostsze i najbardziej skuteczne - podnieść palce prawej nogi (przy której zamontowany jest hamulec) i wyprostować nogę do przodu
- T-stop: rolki jednej nogi są ciągnięte płasko za sobą po ziemi
- pług: analogiczny do pługu narciarskiego.
- spin-stop: hamuje się za pomocą ciasnego obrotu 180° do 360° w miejscu
- powerslide: to technika dla zaawansowanych, obrót na jednej rolce o 180° wraz z zejściem na dół i hamowaniem krawędziami drugiej rolki przed sobą
Sama jazda na rolkach jest nieco podobna do techniki jazdy na nartach. Zakręty bierze się na krawędziach rolek, przy czym ważne jest zachowanie równowagi bocznej i (na wyższym poziomie) głębokie wejście ciałem do środka zakrętu. Prostszym sposobem zakręcania jest przekładanka: technika znana z jazdy na łyżwach.
Używane są zazwyczaj szyny 4 lub 5 kołowe o rozmiarach kół do 110mm. Czasami spotkać można rolki 3-kołowe (przewaznie juniorskie)
edytuj Agressive Skating (jazda agresywna)
Używane tutaj rolki maja kółka o wiele mniejsze ( około 60mm ) niż w zwykłych rolkach, a ich rama ma specjalny wzmocniony odstęp ( groove ) pośrodku przeznaczony do ślizgów po railach. Podstawowe tricki to:
- Grindy (slajdy, ślizgi)
- Soule (na półce umieszczonej prostopadle do płozy (pod stopą)) np. Ao Soul,Kant,Soul,Mizou, Pornstar,Acid,Top Soul Fish-brain
- Slidy (Royal, Niffty, Unity, Sawannah, Torque, Backslide)
- Cess Slidy - osoba wykonująca cess slida ślizga się jak na lodzie po nasmarowanej prostej powierzchni
- Skoki
- Obroty (180,360,540,720,900 stopni)
- Graby (Mute, Safety) - łapanie rolek w czasie lotu
- Wallride - w wolnym tłumaczeniu jazda po ścianach
Każdy trik może być kombinowany z kilkoma innymi.