Zodiak ma dwa znaczenia: astronomiczne i astrologiczne.
Spis treści |
edytuj Astronomia
W astronomii są to nazwy 13 nieregularnych gwiazdozbiorów ekliptyki, widocznych na północnej sferze niebieskiej.
Punkty przecięcia równika niebieskiego z ekliptyką nazywamy punktami równonocy: wiosennej i jesiennej. W punktach równonocy znajduje się Słońce, gdy wchodzi w gwiazdozbiór Barana (pod koniec marca), względnie gwiazdozbiór Wagi (pod koniec września).
Za kalendarzowy początek wiosny astronomicznej przyjmuje się punkt równonocy, który wypada przy przecinaniu równika ziemskiego przez Słońce w swoim ruchu rocznym. Jest to przeważnie 21 marca, lub dzień sąsiedni. Analogicznie początkiem jesieni jest 23 września - drugie, jesienne przecięcie równika.
edytuj Zodiak astronomiczny
(daty określają okres pobytu Słońca na tle kolejnych, nieregularnych odcinków ekliptyki)
| Nazwa | Daty | Symbol | Słońce w gwiazdozbiorze |
|---|---|---|---|
| Baran | 19 IV – 14 V |  |
25 dni |
| Byk | 14 V – 21 VI |  |
38 dni |
| Bliźnięta | 21 VI – 21 VII |  |
30 dni |
| Rak | 21 VII – 11 VIII |  |
21 dni |
| Lew | 11 VIII – 17 IX |  |
37 dni |
| Panna | 17 IX – 31 X |  |
44 dni |
| Waga | 31 X – 23 XI |  |
23 dni |
| Skorpion | 23 XI – 30 XI |  |
7 dni |
| Wężownik | 30 XI – 18 XII |  |
18 dni |
| Strzelec | 10 XII – 10 I |  |
32 dni |
| Koziorożec | 19 I – 16 II |  |
28 dni |
| Wodnik | 16 II – 12 III |  |
24 dni |
| Ryby | 12 III – 19 IV |  |
38 dni |
edytuj Astrologia
W astrologii są to nazwy 12 regularnych sektorów ekliptyki, do których przypisano arbitralnie różne znaczenia wykorzystywane przy stawianiu horoskopów.
Ekliptykę podzielono w starożytnym Babilonie około roku 500 p.n.e na 12 równych części po 30°. Nazwy 12 znaków (nie 13 gwiazdozbiorów) Zodiaku podzielone na cztery pory roku:
- Baran, Byk, Bliźnięta - znaki wiosenne.
- Rak, Lew, Panna - znaki lata.
- Waga, Skorpion, Strzelec - znaki jesienne.
- Koziorożec, Wodnik, Ryby - znaki zimowe.
W czasach, gdy podzielono ekliptykę na znaki Zodiaku, punkt Barana, który rozpoczyna znak Barana, znajdował się w gwiazdozbiorze Barana.
Na skutek precesji osi ziemskiej punkt Barana w ciągu tych 2000 lat przesunął się o około 30°, czyli na początek gwiazdozbioru Ryb.
W pasie Zodiaku poruszają się Słońce, Księżyc i planety. Ich pozycja przypada zawsze na jakiś znak Zodiaku (znak, a nie gwiazdozbiór).
Motyw zodiaku był tematem przewodnim wielu filmów, m in. serialu kryminalnego Horoskop śmierci. Łacińskie nazwy znaków zodiaku noszą kolonie z serialu Battlestar Galactica.
edytuj Zodiak astrologiczny
| Nazwa | Daty | Symbol |
|---|---|---|
| Baran | 21.3 – 20.4 | |
| Byk | 21.4 – 20.5 | |
| Bliźnięta | 21.5 – 22.6 | |
| Rak | 22.6 – 22.7 | |
| Lew | 23.7 – 23.8 | |
| Panna | 24.8 – 22.9 | |
| Waga | 23.9 – 23.10 | |
| Skorpion | 24.10 – 22.11 | |
| Strzelec | 23.11 – 21.12 | |
| Koziorożec | 22.12 – 19.01 | |
| Wodnik | 20.01 – 18.2 | |
| Ryby | 19.2 – 20.3 | |
