Avro (€, Euro; Ευρώ, Евро) 27 Avrupa Birliği üyesinden 15'inin kullandığı ortak para birimi. Türkçe'de kimi zaman Euro şeklinde de yazılır ve okuyan kişinin yatkın olduğu batı Avrupa diline göre yuro, öro veya oyro şeklinde okunabilir.
Avro'nun yönetimi Avrupa Merkez Bankalar Sistemi (AMBS)'nce yapılır. AMBS, Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve Avro Alanı'nda yeralan ülkelerin merkez bankalarından oluşur. Merkezi Almanya'nın Frankfurt şehri olan AMB, parasal (mâli) politikaların belirlenmesinde tek yetkili kurumdur. AMBS'nin diğer üyeleri kâğıt ve madeni para basma, bunları dağıtma ve Avro Alanı ödeme sisteminde işlem yapma haklarını elinde bulundurur.
Avro'ya geçen hemen hemen her ülkede bu süreç biraz sancılı olmuştur. Yeni para biriminin yürürlüğe girmesinden sonra tüketici fiyatlarındaki hissedilir fiyat artışları görülmüştür. Örneğin ekonomisi oldukça iyi olan Almanya'da 1 DM çoğunlukla yaklaşık karşılığı olan 0,50 sent yerine 1 Avro olarak çevrilmiştir, bu da toplamda büyük bir alım gücü düşmesine sebep olmuştur. Avro'ya geçiş zamanında ekonomisi en kötü Avrupa Birliği üyelerinden olan Yunanistan'da ise Avro'ya geçme vahim ekonomik sonuçlara yol açmıştır.
Konu başlıkları |
değiştir Avro Alanı
- Bu altbaşlığın ana makalesi: Avro Alanı
Avrupa Birliği'nin tüm üyeleri Avro kullanmaz. Avroya geçen ülkeler şunlardır:
- Almanya
- Avusturya
- Belçika
- Finlandiya
- Fransa
- Hollanda
- İrlanda
- İspanya
- İtalya
- Danimarka
- Lüksemburg
- Portekiz
Bu ülkelerin bütününe genelde Avro Alanı veya Avro Bölgesi adı verilir.
- Avro Fransa'nın deniz aşırı kolonilerinden Fransız Guyanası, Reunion, Saint Pierre, Miquelon, Guadeloupe, Martinique ve ıssız Clipperton Adası'nda ve Fransız Güney ve Antarktika topraklarında geçerlidir. (Anktarktika'daki Fransız egemenliği Birleşmiş Milletler tarafından tanınmamaktadır) İspanya'nın deniz aşırı kolonilerinden Azor Adaları, Madeira Adaları ve Kanarya Adaları'nda da geçerlidir.
- Bazı ikili anlaşmalarla Monako, San Marino ve Vatikan Avrupa Merkez Bankası adına kendi metal paralarını basarlar. Mamafih bu paraların toplam değeri ciddi şekilde sınırlıdır.Bir paranın ismi.
- Andorra, Karadağ ve Kosova Avro Alanı'na dahil olmasa da Avro kullanmaktadır.
değiştir Madeni para
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
değiştir Banknotlar
| Değeri | Renk | Uzunluk (mm) | Genişlik (mm) | Ön tarafı | Arka tarafı |
|---|---|---|---|---|---|
| € 5 | gri | 120 | 62 | ||
| € 10 | kırmızı | 127 | 67 | ||
| € 20 | mavi | 133 | 72 | ||
| € 50 | turuncu | 140 | 77 | ||
| € 100 | yeşil | 147 | 82 | ||
| € 200 | sarı | 153 | 82 | ||
| € 500 | mor | 160 | 82 |
değiştir AB üyesi olmayıp Avro kullananlar
Monako, San Marino ve Vatikan AB üyesi olmamasına karşın, yapılan anlaşmalar çerçevesinde Avro kullanmaktadır. Andorra, Karadağ ve Kosova ise AB ile herhangi bir anlaşma yapmaksızın Avro kullanmaya başlamıştır.
değiştir AB üyesi olup Avro kullanmayanlar
Danimarka,İsveç ve Birleşik Krallık, Maastricht Anlaşması'nda yeralan ayrıklıklara (istisnalara) dayanarak Avro'ya geçmeyen AB üyeleridir. Bu ülkelerin hükümetleri bu konuda karar vermedikçe ya da halk oylaması sonuçları bu yönde olmadıkça, AB tarafından yasal bir baskıyla karşılaşmazlar.
28 Eylül 2000'de Danimarka'da yapılan halk oylamasına göre, oy verenleri %53,2'si Avro'ya geçmeye karşı çıktı.
İsveç'in Avro konusunda hiçbir ayrıklığı olmamasına karşın, bu ülkede gerçekleştirilen halk oylamaları Avro'ya geçişi engeller durumdadır. 14 Eylül 2003'teki halk oylamasına göre, oy kullananların %56,1'i Avro'ya 'hayır' derken, %41,8'i 'evet' dedi.
Ayrıca 1 Mayıs 2004'te üye olan ülkelerin büyük çoğunluğuda henüz para birliğine katılmamıştır.
değiştir Ekonomi ve para birliği
| Tedavül | Kısaltma | Oran | Sabit | EMU III |
|---|---|---|---|---|
| ATS | 13.7603 | 31/12/1998 | 1999 | |
| BEF | 40.3399 | 31/12/1998 | 1999 | |
| NLG | 2.20371 | 31/12/1998 | 1999 | |
| FIM | 5.94573 | 31/12/1998 | 1999 | |
| FRF | 6.55957 | 31/12/1998 | 1999 | |
| DEM | 1.95583 | 31/12/1998 | 1999 | |
| IEP | 0.787564 | 31/12/1998 | 1999 | |
| ITL | 1936.27 | 31/12/1998 | 1999 | |
| LUF | 10.3399 | 31/12/1998 | 1999 | |
| PTE | 200.480 | 31/12/1998 | 1999 | |
| ESP | 166.386 | 31/12/1998 | 1999 | |
| GRD | 340.750 | 19/06/2000 | 2001 | |
| SIT | 239.640 | 11/07/2006 | 2007 | |
| KTL | 487,369 | 10/07/2007 | 2008 |
değiştir İlgili makaleler
değiştir Dış bağlantılar
Aday ülkeler: Hırvatistan • Makedonya • Türkiye
Potansiyel aday ülkeler: Arnavutluk • Bosna-Hersek • Karadağ • Kosova • Sırbistan
