-
Bu madde Kosova adlı bağımsız ülke hakkındadır. Başlığın diğer anlamları için Kosova (anlam ayrım) maddesine bakabilirsiniz.
| Kosova Cumhuriyeti Republika e Kosovës Република Косово |
||||||
|
||||||
| Başkent (ve en büyük şehir) |
Priştine |
|||||
| Resmî diller | Arnavutça, Sırpça Bölgesel: Türkçe, Goranca, Romanca, Boşnakça |
|||||
| Etnik gruplar (2007) | Arnavut %92 Sırp %4.7 diğerleri (Türk-Goralı-Boşnak) %4.3 [1] |
|||||
| Yönetim - Cumhurbaşkanı - Başbakan |
Cumhuriyet Fatmir Sejdiu Haşim Taçi |
|||||
| Bağımsızlık - tarihi |
Sırbistan 17 Şubat 2008 |
|||||
| Tanınma - tarihi |
18 Şubat 2008 |
|||||
| Yüzölçümü - Toplam - Su(%) |
10.912 km² n/a |
|||||
| Nüfus - Toplam (2005) - Yoğunluk |
2.200.000 220/km² |
|||||
| Para Birimi | Avro (€) | |||||
| Saat Dilimi Yaz saati |
UTC+1 UTC+2 |
|||||
| İnternet alan adı | .ko | |||||
Kosova veya Kosova Cumhuriyeti (Arnavutça: Kosova veya Kosovë; Republika e Kosovës; Sırpça: Косово / Kosovo; Република Косово / Republika Kosovo; Türkçe: Kosova, Kosova Cumhuriyeti) Güneydoğu Avrupa'da, Sırbistan, Karadağ, Makedonya ve Arnavutluk devletlerine sınırı olan,1999 ile 2008 yılları arasında Birleşmiş Milletler idaresinde bir bölge olan Kosova 17 Şubat 2008 tarihinde tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti[2] ve Dünyanın son bağımsız ülkesi sıfatı, Karadağ'dan Kosova'ya geçti.
Kosova'da bağımsızlık ilanının ardından, denetim, Birleşmiş Milletler'den Avrupa Birliği'ne geçti. Kosova ile Sırbistan arasındaki özerk bölge sınırı, devlet sınırı oldu. Kosova'daki Avrupa Birliği temsilciliği, bundan sonra Uluslararası Sivil Temsilcilik adı altında hizmet vereceğini açıkladı. Böylece Birleşmiş Milletler'in de 1999 yılından bu yana Kosova'da üstlendiği yönetim sona ermiş oldu. Kosova'da Avrupa Birliği ülkelerinden bin 900 polis ve yargı mensubu görev yapacak. Kosova bu şekilde Avrupa'nın 50. ülkesi olmuştur. [3]
değiştir Uluslararası Camiada Tanınması
Kosova'yı ilk tanıyan ülke Kosta Rika, ikinci ülke Amerika Birleşik Devletleri olmuştur. Türkiye, Arnavutluk, İngiltere ve Afganistan da Kosova'yı tanıyan ilk ülkelerdendir. Sırbistan Türkiye'ye tanıma ile ilgili olarak nota vermiştir.[4]
Bu bağımsızlığı tanımayacağını ilan eden Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Sırbistan ve Rusya´ya göre burası hâlen Sırbistan´a bağlı özerk bir bölgedir.
Bağımsızlık ilanı sonrasında Kosova'yı tanıyan ülkeler arasına Japonya, Macaristan ve Hırvatistan da katılmıştır. En son Malezya 30 Ekim Perşembe günü Kosova'nın 17 Şubat 2008’de tek taraflı olarak ilan ettiği bağımsızlığını resmen tanıyan 52. ülke olmuştur. 16 Kasım 2008 itibarıyla, Kosova Cumhuriyeti, 52 ülke tarafından tanınan bir cumhuriyettir. Bu tanıma süreci sürekli gelişerek devam edecek bir seyir izlemektedir.
değiştir İklimi ve Coğrafyası
Kosova 10.912 km2lik alana, 2 milyonun üzerinde nüfusa sahiptir. Kuzeybatısında Karadağ, kuzey ve doğusunda Sırbistan, güneyinde Makedonya ve güneybatısında Arnavutluk bulunmaktadır. En büyük yerleşim merkezi başkent Priştine'dir. Koordinatları 42,6394 (42°38'21.840"N) kuzey enlemi ve 21,0961 (21°5'45.960"E) doğu boylamıdır.
Kosova'nın iklimi karasal iklimdir. Kışları soğuk ve kar yağışlıdır; yazları ise sıcak ve kurak geçer.
Kosova topraklarının büyük bir kısmı dağlık arazidir. Makedonya sınırı boyunca Şar Dağları uzanmaktadır. Burada kış turizmi faaliyetleri yapılmaktadır. Brezoviça en önemli kış turizmi yerleşkelerinden birisidir. Kosova dağları çok yüksek ve dik yamaçlara sahiptir. 2656 m ile Ceraviça zirvesi ülkenin en yüksek doruğudur. Dreniça, Karaleva gibi kasabalar, bu bölgenin yüksek yamaçlarında kurulmuş yerleşim birimleridir.
Kosova Cumhuriyeti’nin güneybatısında Arnavutluk Alpleri uzanmaktadır. Kuzeyinde ise Kopanik Dağları bulunmaktadır.
değiştir Kosova Tarihi
- Ana madde: Kosova tarihi
değiştir Eski Tarih
Roma İmparatorluğu’nun zamanında Kosova bölgesi adlandırmalarından biri Dardania idi. “Dardania” adlı bu küçük yönetim bölgesinin, bugünkü Kosova topraklarıyla kesiştiği mevkileri vardır. Günümüzde Kosova'da Dardanlara ait olduğu düşünülen bazı kalıntılara rastlanmaktadır. Kosova'da yaşayan Arnavutların çoğu kendilerini Dardanlara ve İlirlere dayandırmaktadırlar. Bu teorinin kanıtı olarak da; insan yapısı, aynı kültür ve dilin konuşulması fikirleri belirtilmektedir. Günümüz Arnavutçasının zaman geçtikçe değiştiği ancak aynı dilbilgisi kurallarını içerdiği düşünülmektedir. Dardanların yapı olarak güçlü ve sert insanlar olarak izah ediliyorlar.
değiştir Osmanlı Öncesi Türk Dönemi
Kosova’da Türk varlığı Osmanlı devrinin çok öncesine dayanmaktadır. Kosova’da ilk Türk yerleşimi, Doğu Avrupa civarından, Balkanlar’ın kuzeyden gelen ve Batı Avrupa'ya doğru ilerleyen Hunlar, Avarlar ve Peçeneklerin yerleşmesi ile başlamıştır. 6. yüzyılda Tuna'nın kuzeyine yerleşen Avarlar, buraya doğru ilerlemişlerdir. Bu devrin dil ve kültür kalıntılarına dair arkeolojik buluntular, Balkanlar’ın çeşitli bölgelerinde vardır. Doğu Roma İmparatorluğu zamanında Doğu Roma (Bizans) ordusunda ve Doğu Roma topraklarının uçlarına (ki Kosova bölgesi uçlara yakındır) Türk boyları özellikle yerleştirilmiştir. Bundaki amaç, sınır güvenliği, ordu ihtiyacı ve bu boyların merkezden uzak tutulmasıydı. Bugün Kosova’nın Gora bölgesinin dağlık arazisinde rastlanan kayalara kazınmış hâldeki damga şekillerinin, Osmanlı öncesi Türk izlerinden biridir. Bu şekillere dair yapılan dilsel incelemeler, bunların Türk runik alfabesinin şekilleriyle olan yakınlığına işaret etmektedir.
değiştir Arnavut Ligi
1444'te Arnavut ve Karadağ prenslikleri Balkanlar'daki Osmanlı yayılmasına karşı bir askeri savunma birliği oluşturdular. Birliğin kurucusu Arnavut Kruya Prensi Gjergj Kastrioti (İskender Bey) oldu. Birlik Venedik Cumhuriyeti tarafından da desteklendi.
Mart 1444'te İskender Bey o zaman Venedik hâkimiyetindeki liman şehri Lezha (Alessio)'da bölgenin en önemli prenslikleri olan Thopia, Muzaka, Ballsha ve Crnojevic aileleriyle bu birliği kurdu. Daha ufak diğer Kuzey Arnavut aşiretleri de bu birliğe katıldılar. Osmanlılara karşı mücadele için kendi aralarındaki anlaşmazlıkları bir tarafa bıraktılar. İskender Bey birliğin komutanlığına seçildi. Alınan siyasi kararlarda bütün birlik üyelerinin kabul etmesi şartı vardı.
1444'te İskender Bey, Osmanlı ordusunu Torviol Ovası'nda yenmeyi başardı. 1450'de Kruya'yı kuşatan Osmanlı birlikleri kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldılar. 1451'de İskender Bey Napoli Krallığı ile bir ittifak kurdu. 1452'de Osmanlı ordusu Mokrica ve Meçadi'de yenildi. 1453'te İstanbul'un fethi üzerine Arnavutlar, Napoli, Venedik, Papalık ve Macaristan Krallarından maddi yardım almaya başladılar. 1462'ye kadar Arnavutlar her yıl Osmanlı ordusunu püskürtüyor, ama ertesi yıl Osmanlılar tekrar aynı güçle geliyorlardı. 1460 ve 1463'te yapılan ateşkesler dışında Arnavut-Osmanlı savaşı hiç durmadan sürdü. 1462'de İskender Bey önemli bir şehir olan Ohri'yi almayı başardı. Gjergj Kastrioti adlı Katolik beyinin İskender Bey, bir zamanlar Osmanlı devşirmesi olduğu ve Osmanlı ordu bürokrasisinde yer aldığı için bu adla anılmaktadır. Kastrioti şahsiyeti adı ve kimliği altında günümüzde modern Arnavut kimliği ve milliyetçiliği oluşturulmaya çalışılmaktadır. Bu kimlik de Osmanlı devrinden yakın devirlere kadar gelen Arnavut kimliğiyle örtüşmemektedir.
1466'da Kruya'nın ikinci kuşatması da Arnavut Birliği'nce engellendi. Fakat aynı yıl Osmanlılar Shkumbin Vadisi'nde Elbasan Kalesi'ni kurmayı ve ilk kez Arnavutluk'ta kalıcı olmayı başardılar. 1467'de Kruya'nın üçüncü kuşatması da Arnavut Birliği'nce engellendi.
1468'de İskender Bey'in ölümüyle Lezha Ligi zayıflamaya başladı. Venedik'in yardımıyla Kuzey Arnavutlar Osmanlılarla mücadele etmeyi sürdürdüler, ancak Venedik yönetimindeki İşkodra 1479'da Osmanlılarca fetholununca, Arnavut direnişi sona ermese de zayıfladı. Bundan sonra bölgenin tamamı Osmanlı hâkimiyetine girdi.
değiştir Osmanlı Türk Dönemi
| Kosova Türkleri | |
|---|---|
| Ülke adı | Kosova |
| Yaşayan Türk Grupları | Osmanlı Türkleri, Kıpçak Türkleri |
| Tahmini Nüfus | 100 bin kadar |
| Yoğun Bulunduğu Şehirler | Prizren, Priştine, Gilan, Mamuşa, Doburçan, Mitroviça, Vuçıtırın, İpek |
1389-1912 arasında Kosova, Osmanlı-Türk hâkimiyetinde kaldı. Kosova'nın çok önemli batı-doğu ticaret yolları üzerinde bulunması nedeniyle, Osmanlı yönetimi Venedik'in de kontroluna yakın olan bölgenin geri kalan kısımlarının aksine yoğun bir devşirme-İslamlaştırma politikasını Kosova'da uyguladı.
Kosova bölgesinde Osmanlı devlet yönetimiyle beraber, Roma devrinden beri sürekli olarak sağlanamayan düzenlilik sağlanmıştır. Bölge, Osmanlı öncesinde buralarda yaşayan Müslüman olmayan Türklerle, Osmanlı Devleti ile beraber artan Müslüman Oğuz Türkleriyle Türklük açısından iyice yoğun bir hâle geldi. 1912 yılı civarlarıyla beraber Osmanlı hükümranlığının kalktığı zamana kadar Kosova’da Türkçe, genel kültürel dil kimliğindeydi. Zaten bölgedeki Türk nüfusu da bunu sağlayan önemli sebeplerin başında geliyordu. Bölgenin Türk olmayan halkları, Türkçe ile hem dinî yönden hem kültürel yönden iyice geliştiler. Bunun neticesinde de Kosova ve çevresi, Osmanlı Devleti’nin önemli bölgelerindendi. Osmanlı idaresi, bölgede yaşayan Arnavutlara, Sırplara da herhangi bir zorlama uygulamadı. Özellikle Arnavutlar, kültürel yönden sıkıntılar yaşamadılar ve bugünlerine geldiler. Arnavutlar, Balkan Savaşlarına kadar Osmanlı Devleti’ne bağlı, kendilerini Türklerden pek ayırmayan bir halk kimliğindeyken, özellikle 1800’lerin ikinci yarısında artan bir eğilimle Osmanlı algısından kısmî kopma istek ve tepkilerini geliştirmeye başladılar. Bunda, Hıristiyan Batı dünyasının ayrılıkçı kışkırtmaları ön planda olmuştur. Bu kopma eğilimi Arnavutluk devletinin kurulmasıyla son hâle geldi. Bugün Kosova’da Arnavutlarla Türklerin ortak yaşayışlarındaki sıcak ilişkiler ve samimiyet de gizli veya açık düşmanlıklar da o dönemlerin ürünleridir.
1878 Rus - Osmanlı Savaşı sonrası Sırplar Kosova'da hak iddia etmeye başladılar. Bu devir, Sırpların bağımsız Sırbistan çabalarının meyve verdiği bir devirdir.
değiştir 1. Kosova Savaşı
Kosova, I. Murat zamanında 1389 I. Kosova Savaşından sonra Osmanlı Devleti topraklarına tam olarak katıldı. 5 asırdan fazla Osmanlı idaresinde kalan bölge, 1912'de I. Balkan Savaşı sırasında Sırbistan'ın eline geçti.
Sırpların genel algısının Kosova’yı kendi ırklarının önemli yerlerinden biri saymasının sebebinde, I. Kosova Savaşının etkisi çok büyüktür. 1371’de Çirmen’de elde edilen zafer, Balkanlar’ın içlerine doğru ilerleyişin kapılarını açmış olmasına rağmen, Balkanlar’da Osmanlı hâkimiyetini belirleyecek olan hadise, Birinci Kosova Savaşı olmuştur. 28 Haziran 1389’da cereyan eden Birinci Kosova Savaşı’nda Osmanlı’nın karşısında yenik düşen Hıristiyan ittifakının liderliğini, Osmanlı güçleri tarafından öldürülen Sırp Prens Lazar Hrebelyanoviç yapmıştı. Birinci Kosova Savaşı’nı kazanmış gibi davranan Sırplar, 28 Haziran tarihini en kutsal günleri arasında saymakta ve “Vidovdan” adı altında kutlamaktadırlar.
değiştir Kosova Savaşı ve Etkisi
Birinci Kosova Savaşı’nın Sırp toplumunun psikolojisine yarattığı etki ise yıllarca değil, geliştirilen mitoloji ve efsaneler sayesinde yüzyıllarca sürmektedir. Her şeyden önce Prens Lazar, Sırp Ortodoks Kilisesi tarafından tanrısallaştırılmıştır. Mevcut mitolojiye göre, Birinci Kosova Savaşı’nın arifesinde bir melek Lazar’a seslenerek, “fani çarlık” ile “ilahi çarlık” arasında bir seçim yapmasını istemiştir. Sırplara göre Lazar ilahi çarlığı seçmiştir. Dahası, Lazar ile Hz. İsa arasında benzerliklerin kurulduğu da görülmektedir. Genel olarak 1. Kosova Savaşı ve bu savaşta yer alan karakterler hakkındaki Sırp yorumları, Hıristiyan mitolojisindeki olaylar ve karakterlerle karışmıştır. İşte bu sebepten dolayı, Sırplar kendine “ilahi millet” sıfatını yakıştırmaktadır. Diğer taraftan, Türklere karşı yürütülen Kosova Savaşı hakkında yazılan destansı halk şiirleri, en iyi bilinen ve en güzel kabul edilen şiirlerdir. Bütün bunlar ise, Sırpların Kosova’ya “Sırbistan’ın Kudüs’ü”, “Sırp dini değerlerinin ve Sırp medeniyetinin beşiği” gözüyle bakmasına yol açmıştır.
Sırp milletinin şuurunda Birinci Kosova Savaşı, tarihlerinin en önemli olayı olarak yaşamaktadır. Sırplar bu savaş hakkında, okula başlamadan önce, dedelerinden öğrenmektedirler. Sırp devleti daha önce parçalanmış olmasına rağmen, Sırp ve Karadağlılar, söz konusu savaşı, Orta Çağ Sırp Devletinin ölümüne ve “Sırpların Türklerce köleleştirilmesine” yol açan savaş olarak hatırlamaktadırlar. Bu yüzden Sırplar ve Karadağlılar, Birinci Kosova Savaşı’nın intikamını yüzyıllar boyunca Balkanlar’daki Müslümanlardan almaktadırlar.
Tam tarihi bile tartışmalı olan Birinci Kosova Savaşı hakkında kesin olarak bilinenler, çatışmaların şiddetli geçtiği, iki tarafın da ağır kayıplar verdiği, Sultan I. Murad ile Prens Lazar’ın öldüğüdür. Murad ile Lazar’ın tam olarak nasıl ve ne zaman öldükleri hakkında da kesin bilgi yoktur. 18. yüzyıldan itibaren soy ismi “Obiliç” olarak anılmaya başlayan Miloş Kobiloviç (Kobiliç) tarafınca şehit edildiği düşünülen Sultan I. Murad’ın yerine oğlu Bayezid, Lazar’ın yerine ise küçük oğlu Stefan Lazareviç geçmiştir. Annesi Kraliçe Militsa’nın nasihatine uyan Lazareviç, sonradan Osmanlı’ya bağlanmayı kabul etmiştir. Sırplar Osmanlı’dan tam bağımsızlığı ancak 1878 yılında elde edebilmişlerdir. [5]
değiştir Yugoslavya Dönemi
Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı’nın kısa hükümranlığından sonra 2. Dünya Savaşı sırasında İtalya'nın Almanya'ya teslim olması üzerine Tito tarafından kurulan meclisçe Yugoslavya 1945 yılında ilan edildi ve monarşi yıkıldı. Bu olaydan sonra Kosova; Yugoslavya'ya bağlı bir eyalet statüsüne geçti.
SSCB'nin çöküşü ile dağılmaya başlayan ülkeler arasına Yugoslavya da katıldı. Yugoslavya 1992 yılında özerk bölgelerinin bağımsızlığını ilan etmesi ile dağılmaya başladı. Hırvatistan, Bosna Hersek, Slovenya, Makedonya bağımsızlığını ilan etti. Bosna Hersek’in Yugoslavya’dan bağımsızlığını kazanması sırasında yaşanan eşitliksiz savaş ve Sırp katliamları, Yugoslavya’nın parçalanması sürecindeki en büyük olaylardan biriydi. Kosova bu süreçte, Sırp baskısı ve askeri müdahaleleri sonucunda bağımsızlığına kavuşamadı. 1995 yılında Sırp ordusu Kosova'ya girdi ve birçok sivilin öldürülmesine sebep oldu. 1999 yılındaki NATO Müdahalesi ile Kosova, Sırbistan idaresinden koparıldı.
Karadağ’ın da bağımsız olmasıyla Yugoslavya yapısı sadece bir anı hâline dönüşmüş ve 2002 yılında resmî varlığını kaybeden Yugoslavya Federal Cumhuriyeti, gayri resmî varlığını da kaybetmiştir.
değiştir Kosova'yı Tanımayan Diğer Devletlerin Tutumu
A.B.D., NATO ve AB, Kosova'nın bağımsızlığını tanıma konusunda hemfikirdir. 2008'in Şubat ayının 17'sinde tek taraflı bağımsızlık ilan edildi. Rusya, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Sırbistan ve İspanya bağımsızlığa karşı çıkan devletlerdir. Güney Kıbrıs ve Yunanistan'ın bağımsızlığa karşı çıkma nedeni, Kosova'nın, KKTC için bir örnek olmasıdır. Fakat Rusya'nın mazereti ise tam tersine, batılı devletlerin diğer yeni bağımsız olan ülkeleri (Abhazya, Güney Osetya, Kuzey Kıbrıs vb.) tanımadıkları için uyguladıkları çifte standart. Rusya devlet başkanı Putin, KKTC'nin 40 yıldır tanınmadığı hâlde batılı devletlerin Kosova'yı hemen bağımsız hâle getirmelerini sağladıkları için batılı devletleri "ikiyüzlü" olarak nitelendirmiştir ve "Bundan utanmalısınız..." demiştir. Kosova, 17 Şubat 2008 pazar günü bağımsızlığını ilan etmiştir.
değiştir Kosova'nın Bağımsızlığının Muhtemel Etkileri
Kosova'nın bağımsızlığının Bosna-Hersek sınırları içerisinde bulunan Sırp Cumhuriyeti'nin bağımsızlık taleplerinin artmasına ve Sırbistan içerisinde bulunan Voyvodina özerk bölgesindeki etnik istikrarsızlığın artarak sürmesine yol açması beklenmektedir. Yunanistan ise Makedonya bölgesindeki bağımsızlık taleplerinin şiddetlenmesinden endişe etmektedir. KKTC'nin başarılı bir dış politika ile bağımsızlık yolunda önemli bir adım atması da beklenenler arasındadır. [6][7]
değiştir Dilsel ve Etnik Yapı
Arnavutluk ve Makedonya Cumhuriyetiyle komşu olan Kosova Cumhuriyeti'nin resmî dilleri Arnavutça ve Sırpçadır . (Kosova'da %82 Arnavut, %4.7 ise Sırplar yaşamaktadır). Türklerin, Kosova’daki oranları konusunda net rakamlar yoktur.
Kosova Türklerinin nüfus sayısı en az 60.000 olarak düşünülmektedir. Yugoslavya döneminde yapılan nüfus sayımlarına göre Kosova Türklerinin sayısı sürekli 12.500 olarak gösterilmiştir. 1999 yılındaki Kosova savaşından sonra Birleşmiş Milletler denetiminde, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) tarafından yapılan nüfus kayıtlarında Kosova vatandaşlarının millî mensubiyetinden ziyade konuştukları diller sorulmuştur. Bu verilere göre, Kosova’da yaklaşık 250.000 kişinin Türkçe konuştuğu kaydedilmiştir. Kosova Demokratik Türk Partisi’nin geçen ve bir önceki seçimlerde ortalama 8.000 oy aldığı göz önünde bulundurulduğunda bu sayının en düşük ortalamayla 30 – 35 bin arasında değiştiği tahmin edilebilir. Yine Kosova’daki Türk Sivil Toplum Örgütlerinin, KDTP’nin ve basın yayın kuruluşlarının kayıtlarına göre bu sayının 60.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca, siyasî tercihlerinde çeşitli sebeplerden dolayı Kosova Demokratik Türk Partisi’ne oy vermeyen Türkleri ve kültürel, hayatî sebeplerle Türk zümresiyle irtibatı zayıflayan Kosovalı Türkleri de hesaba katmak gerekir. Bütün etken ve sebepleri de katıp düşünüldüğünde rakamın 100.000’in üstüne çıkacağı görülebilecektir.1989 yılına kadar resmî dil olarak kabul edilen Türkçe, 1999 yılından sonra BM önderliğindeki uluslar arası güç tarafından resmiyetten kaldırılmıştır.
Türkçe bugün Kosova’da, Prizren, Mamuşa, Priştine, Mitroviça, Vuçıtırın, Gilan belediyelerinde resmî statüye sahiptir. Kosova Cumhuriyeti’nin resmî dillerinden biri olması çalışma ve tartışmaları henüz bir sonuç vermemiştir. Kosova’da Türkler, genelde güney, güneydoğu ve doğuda ağırlıkla yaşasa da dağınık bir hâlde bütün Kosova’da yerleşmişlerdir. Bu dağınıklık özellikle Kosova’nın kuzeyine doğru yayılan bölgelerde yaşayan Türkler için, asimilasyon neticesinde nüfus oranlarında azalma tehlikesini doğurmaktadır. Kosova Türkleri, Müslümandır ve Kosova’da yaşayan Arnavutların çoğu da Müslüman inancına sahiptir. Bu sebeple söz konusu iki grup ve bunlara eklemlene bilecek Goralı, Torbeş ve Boşnaklar, dinî yönden asimilasyona açık hâle gelebilmektedirler. Zaten Kosova’da 250.000 gibi bir Türkçe konuşuru rakamının zikredilmesine rağmen, bugün Kosova’da ne kadar Türk’ün yaşadığı tam olarak bilinmemektedir. Türkler bugün Kosova’da daha yoğun bir şekilde Prizren, Mamuşa, Priştine, Gilan, Doburçan, Yanova, Vuçıtırın, Mitroviça ve İpek yerleşim bölgelerinde yaşamaktadırlar. [8].
Kosova’da Arnavutça son dönemlerle beraber kullanılma oranını arttırmaktadır. Bunda, bağımsızlıkla beraber Kosova’da resmî dil statüsüne sahip olması da önemli bir etkendir. Arnavutçaya 1000 yıldan fazla Doğu Roma (Bizans) yönetimi sonucu Latince ve Yunanca ve ayrıca 500 yılı aşkın Osmanlı yönetimi sonucu Türkçe sözler girmiştir. Arnavutlar, Kosova’nın geneline yayılmış bir hâldedirler. Ancak, nüfus oranı olarak ağırlıklı yapıda Kosova’nın orta ve doğu kesimlerinde yerleşiktirler. Kosova’da köy nüfusunun büyük kısmı Arnavut etnisitesine aittir.
Sırpçanın Kosova’da resmiyeti vardır. Kosova’da ikinci resmî dil olarak Sırpçanın yer almasının sebebi Kosova Sırplarına, Birleşmiş Milletler tarafından özel azınlık hakları verilmesidir. Ayrıca, bu durumun siyasî boyutları ve kültürel derinlikleri de vardır. Bugün Kosova’da, 1999 yılındaki savaş sonrasında yaşayan Sırpların nüfusu, eski oranın çok altındadır. Günümüzde Kosovalı Sırplar, Kosova’da özellikle Prizren yakınlarında Brezoviça dağlık bölgesinde birçok köyde; Priştine yakınlarındaki birkaç köyde ve Kuzey Mitroviça’da; Kosova’nın kuzeyinde yaşamaktadırlar. Sırpların Kosova’daki bugünkü durumları, tecrit uygulamalarını hatırlatmaktadır.
değiştir Siyasî Yapı
Kosova Türklerinin tek siyasî temsilcisi Kosova Demokratik Türk Partisi’dir. KDTP, 1990 yılından itibaren çok partili sisteme geçişle Kosova Türklerini siyasî arenada temsil etmektedir. Savaştan sonra 3 dönem genel seçimlerde milletvekili elde eden KDTP, 2008’de de mecliste milletvekili, bakan ve de bakan yardımcılığı ile temsil edilmektedir.
Kosova’da Arnavut ve Sırpların siyasî arenada birden çok partileri vardır.
- Bağımsızlığı tanımayacak ülkeler: Yunanistan, Sırbistan, Rusya, İspanya, Güney Kıbrıs
- Şu an tanıyan ülkeler: Kosta Rika, ABD, Fransa, Afganistan, Arnavutluk, Türkiye, Birleşik Krallık, Avustralya, Senegal, Almanya, Letonya, Danimarka, Estonya, İtalya, Lüksemburg, Peru, Belçika, Polonya, İsviçre, Avusturya, İrlanda, İsveç, Hollanda, İzlanda, Slovenya, Finlandiya, Japonya, Kanada, Monako, Macaristan, Hırvatistan, Bulgaristan, Lihtenştayn, Kore Cumhuriyeti, Norveç, Marşal Adaları, Nauru, Burkina Faso, Litvanya, San Marino, Çek Cumhuriyeti, Liberya, Sierra Leone, Kolombiya, Belize, Malta, Samoa, Portekiz, Karadağ, Makedonya; Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya
(16.11.2008 15.00 tarihine kadar Kosova'yı tanıyan ülkelerdir.)
değiştir Türkiye-Kosova İlişkileri
Türkiye, Kosova’nın bağımsızlığını ilan ettikten 1 gün sonra (18/02/2008) tanımıştır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı'nın yaptığı yazılı açıklama;
"Türkiye Cumhuriyeti, Kosova Meclisi'nin bağımsızlık bildirgesinin muhtevasını ve unsurlarını memnuniyetle karşılamış ve bu anlayıştan hareketle, Kosova Cumhuriyeti'ni tanıma kararı almıştır. Türkiye, Balkanlar'ın huzur ve istikrara kavuşmasını dış politika önceliklerinden biri olarak belirlemiştir. Türkiye, son yıllarda büyük acılar yaşamış, Balkanlar'da kalıcı barış anlayışının hâkim olmasına önem vermekte, Kosova'nın bağımsızlığının, bölge ülkeleri arasındaki istikrar ve güven ortamının takviye edilmesi için de vesile teşkil etmesini temenni etmektedir." Ayrıca, tüm ülkelere Kosova Cumhuriyeti'nin tanınması için çağrıda bulunduğunu da ifade edilmiştir.
değiştir Şehirleri
Arnavutça/Sırpça/Türkçe adları ile Kosova yerleşkeleri:
- 1 Deçani / Dečani / Deçan
- 2 Dragash / Dragaš / Dragaş
- 3 Gjakova / Đakovica / Yakova
- 4 Gllogovci / Glogovac / Glogovaç
- 5 Gjilani / Gnjilane / Gilan
- 6 Istog / Istok / İstok
- 7 Kaçanik / Kačanik / Kaçanik
- 8 Klina / Klina / Klina
- 9 Fushë Kosova / Kosovo Polje / Kosova Ovası
- 10 Kamenica / Kosovska Kamenica / Kameniçe
- 11 Mitrovicë / Kosovska Mitrovica / Mitroviça
- 12 Leposaviq / Leposavić / Leposaviç
- 13 Lipjan / Lipljan / Yanova
- 14 Malishevë / Mališevo / Malişeva
- 15 Novobërdë / Novo Brdo / Yeni Brod
- 16 Obiliq / Obilić / Obiliç (Sırp adlandırması)
- 17 Rahovec / Orahovac / Rahofça
- 18 Pejë / Peć / İpek
- 19 Podujevë / Podujevo / Poduyeva
- 20 Prishtinë / Priština / Priştine
- 21 Prizren / Prizren / Prizren
- 22 Skenderaj / Srbica / Gazimestan
- 23 Shtime / Štimlje / İstimliye
- 24 Shtërpcë / Štrpce / İştirpçe
- 25 Suharekë / Suva Reka / Kurudere
- 26 Ferizaj / Uroševac / Firuzağa
- 27 Viti / Vitina / Viti
- 28 Vushtrri / Vučitrn / Vuçıtırın
- 29 Zubin Potok / Zubin Potok / Zubin Potok
- 30 Zveçan / Zvečan / Zeçan
değiştir Şehir Nüfusları
- Priştine: 571.123
- Prizren: 220.816
- Firuzağa: 197.741
- Yakova: 127.156
- İpek: 195.190
- Gilan: 191.595
- Mitroviça: 186.359
- Poduyeva: 48.526
- Kosova Ovası: 28.600
- Glogovaç: 55,148
değiştir Galeri
|
Prizren'de Mehmet Paşa Hamamı |
|||
değiştir Kosova Haritası
değiştir İç bağlantılar
değiştir Dış bağlantılar
- Kosovayı tanıyan ülkeler (26.02.08 16.00 tarihine kadar Kosova'yı tanıyan ülkelerdir.)
- Kosovo News and Information
- Bağımsızlık Yolunda Kosova
- New Kosova Report - Kosovo News and Views Portal
- the official webportal of Tourism in Kosovo
- Loss of the Kosovo Cultural Heritage (Fabio Maniscalco)- "Web Journal on Cultural patrimony", 2, 2006
- Stratejik Değerlendirme: Karadağ Bağımsızlık Süreci ve Kosova'ya etkisi
değiştir Kaynakça
değiştir Dipnotlar
- ^ Enti i Statistikës së Kosovës
- ^ http://www.cnnturk.com/DUNYA/haber_detay.asp?PID=319&haberID=429252
- ^ TRT Haber (22 Şubat 2008)
- ^ [ http://www.aa.com.tr/index2.php?option=com_haber&no_html=0&popup=1&haber_id=66054 Anadolu Ajansı]
- ^ [Erhan Türbedar (ASAM Balkan Masası Uzmanı), Balkanlar'daki Türk ve Müslüman Varlığının Sembolü, s.19, S.3, Yel dergisi, İzmir]
- ^ Balkan Haritasi Yine Değişti: Karadağ'ın bağımsızlığının stratejik değerlendirmesi, T.Uyar
- ^ Balkanizasyon Devam Ediyor: Kosova'nın bağımsızlığının stratejik değerlendirmesi, T.Uyar
- ^ http://www.haberler.com/kosova-nin-gilan-sehrinde-turkce-resmi-dil-oldu-haberi/ İHA kaynaklı haber.
- Elsie, Robert: Historical Dictionary of Albania (= European Historical Dictionaries 42). Lanham 2004. ISBN 0810848724
- Marinus Barletius: Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis. Romae 1510
Abhazya 4• Almanya • Arnavutluk • Andorra • Avusturya • Azerbaycan1 • Belçika • Beyaz Rusya • Birleşik Krallık • Bosna-Hersek • Bulgaristan • Çek Cumhuriyeti • Danimarka • Ermenistan2 • Estonya • Finlandiya • Fransa • Kıbrıs Cumhuriyeti2 • Gürcistan1 • Hırvatistan • Hollanda • İrlanda • İspanya • İsveç • İsviçre • İtalya • İzlanda • Karadağ • Kazakistan1 • Kosova • Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti2'3 • Letonya • Lihtenştayn • Litvanya • Lüksemburg • Macaristan • Makedonya Cumhuriyeti • Malta • Moldova • Monako • Norveç • Polonya • Portekiz • Romanya • Rusya1 • San Marino • Sırbistan • Slovakya • Slovenya • Türkiye1 • Ukrayna • Vatikan • Yunanistan
1 Bir kısmı Asya'da.2 Tamamen Asya'da. Ancak siyâsî ve tarihî nedenlerle Avrupa'da kabul edilir.3 Sadece Türkiye tarafından tanınan de facto cumhuriyet.4 Sadece Rusya ve Nikaragua tarafından tanınan de facto cumhuriyet.
Şablon:Eski Yugoslav cumhuriyetleri
Aday ülkeler: Hırvatistan • Makedonya • Türkiye
Potansiyel aday ülkeler: Arnavutluk • Bosna-Hersek • Karadağ • Kosova • Sırbistan

