| Slogan: none Historically Regnum Mariae Patrona Hungariae (Latin) "Kingdom of Mary the Patroness of Hungary" |
|
| Ulusal marş: Himnusz ("Isten, áldd meg a magyart") "Hymn" ("God, bless the Hungarians") |
|
 |
|
| Başkent | Budapeşte |
| En büyük şehir | Budapeşte |
| Resmi dil(ler) | Macarca |
| Hükümet | Parlementer Devlet |
| - Başkan | László Sólyom |
| - Başbakan | Ferenc Gyurcsány |
| Bağımsızlık | |
| - Macaristan Prensliği | 896 |
| - Macaristan Krallığı | Aralık 1000 |
| - Avusturya-Macaristan'ın dağılışı | 1918 |
| - Macaristan Cumhuriyeti (Komünizmin çöküşü) | 1989 |
| AB'ye kabul | 1 Mayıs 2004 |
| Yüzölçümü | |
| - Toplam | 93.030 km² (109th.) |
| 35.919 sq mi | |
| - Sular (%) | %0,74 |
| Nüfus | |
| - 2006 yılında | 10.076.581 (79.) |
| - 2001 sayımına göre | 10.198.315 |
| - Yoğunluk | 109ncu/km² (92nci.) 282/sq mi |
| GSMH | 2006 tahmini |
| - Toplam | $169.875 bilyon (48nci.) |
| - kişi başına | $16.823[1] (39ncu.) |
| Gelişmişlik Endeksi (2004) |  0.869 (35nci.) – high |
| Para birimi | Forint (HUF) |
| Saat dilimi | CET (UTC+1) |
| - Yaz | CEST (UTC+2) |
| İnternet alan adı | .hu1 |
| Telefon kodu | +36 |
Macaristan (Macarca: Magyarország) ya da resmî adıyla Macaristan Cumhuriyeti (Macarca: Magyar Köztársaság), Orta Avrupa'da denize çıkışı olmayan bir ülke. Avusturya, Slovakya, Ukrayna, Romanya, Sırbistan, Hırvatistan ve Slovenya ile komşu olan ülke Avrupa Birliği ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü gibi birçok önemli örgüte üyedir.
Bugünkü Macaristan, I. Dünya Savaşı sonunda yenilgiye uğrayan Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun parçalanmasıyla ortaya çıkmıştır.
değiştir Coğrafya
değiştir Macaristan Yaylası (Felföld)
Haritaya kısaca bir göz atılırsa, Macaristan'ın kuzey kesimlerinin dağlık bir bölge olduğu görülür. Doğu komşusu Romanya'nın kuzey sınırından içeri giren bu dağ zinciri batıya doğru uzanarak Avusturya Alpleri ile birleşir. Ama bu dağlar akarsulara sık sık geçit veren sayısız birtakım tepelere parçalanmıştır. Dağların en yüksek noktası Kekes Tepesidir (1014 m.). Yer yer vadilerle yarılan dağların yamaçları sık ormanlarla kaplıdır. Tepelerden vadilere inildikçe "lös" adı verilen kil ve kum karışımı sarı renkli balçıkla kaplı olduğu görülür. Bunlar çok verimli topraklardır. Bağlar, meyve bahçeleriyle dolu olan vadilerde sırtlarını yamaçlara dayamış kasabalara rastlanır. Tuna Nehri'nin batısında Bakony Ormanları ile bulunur.
Macar Denizi diye anılan Balaton Gölü'ne kadar uzayan bu dağlık bölge çoğunlukla kireçtaşından oluşmuş bir yayladır. En yüksek tepesi Kőröshegy Dağı'dır (713 m.). Buralarda da tepeler ormanlarla kaplı olup vadiler tarıma ayrılmıştır. Vadilerde de yer yer lös toprağına rastlanır. Balaton Gölü'nden güneye doğru, Yugoslavya sınırı yakınlarında Mecsek Dağları (En yüksek noktası 682 m.) bulunur. "Felföld" diye anılan Macaristan yaylası burada sona erer.
değiştir Macaristan Ovası (Alföld)
- Ana madde: Büyük Macaristan Ovası
Batı Macaristan Ovasında ilk planda tepelerin çokluğu göze çarpar. Buralarda akarsular bulanık ve çamurludur. Bunlardan daha çok ormandan kesilen ağaç kütüklerini taşımak için faydalanılır. Tuna'ya dökülen Raba, Repce ve Marcal nehirleri arasında kalan topraklarda buğday ekimi yapılır. Tuna'yı geçip doğuya ilerlendikçe Büyük Alföld denilen karakteristik Macar Ovası ile karşılaşılır. Macar halkının yarısını barındıran baştanbaşa düz, engin bir çayırdır. Büyük Alföld'de büyük ısı farkları göze çarpar. Kuzeyde dağlarla çevrili olduğu için yazın şiddetli sıcaklar olur. Kışın ise dondurucu rüzgarlar ovayı kaplar. Karpatlardan inen Tisza Nehri ovayı enlemesine keserek güneyde Yugoslavya'ya girer ve orada Tuna'ya karışır. Büyük miktarda çamuru da birlikte sürükleyen bu ırmak, ilkbahar taşkınları sırasında oldukça geniş bir çevreyi sular altında bırakır. Yazın kızgın güneşle kuruyan bu çamurlar Tuna ile Tisza arasındaki bölgenin karakteristik manzarasıdır. Kuzeydoğuda Romanya sınırına yakın Debrecen dolaylarında buna benzer kumlu, balçıklı yerlere rastlanır.
Tarıma çok elverişli löslü topraklar çoğunluğu meydana getirirler. Macaristan'ın tarım yönünden zenginliğinin belli başlı kaynağı bu bereketli ovalardır.
değiştir İklim
ocak -1 ve 2 derece arası yaz ise en fazla 29 derece
değiştir Tarih
- Ana madde: Macaristan tarihi
değiştir Politika
Parlamento tarafından her dört yılda bir seçilen devlet başkanının rolü semboliktir, ancak görevleri arasında başbakanı atamak vardır. Başbakan ise hükümet üyelerini seçer ve görevden alır. Her bakan adayı, devlet başkanı tarafından bir formalite olarak onaylanmalıdır.
Yasama organı 386 üyeli Parlamento'dur (Országgyűlés). Bir siyasi parti parlamentoya girebilmek için oyların en az %5'ini almalıdır. Sonuncusu Nisan 2006'da yapılan milletvekili seçimleri 4 yılda bir yapılır. 15 üyeli Anayasa Mahkemesi, yasaların anayasaya uygunluğunu denetler.
değiştir Etnik Yapı
| Macaristan'daki etnik unsurlar | ||||
|---|---|---|---|---|
| Macar | 94% | |||
| Roman | 2% | |||
| Alman | 1.2% | |||
| Slovak | 0.4% | |||
| diğer | 2.3% | |||
Macarların atalarının büyük bir çoğunluğu Fin-Ugor kavimleri'nden olan Ugor kavimleridir. Daha sonra bu Ugor kavimlerine Onogurlar ve Hunlardan bazı boylar karışmıştır. Karışan bu üç kavim, Hazarlar'ın egemenliğini kabul etmiştir (460). Daha sonra Hazar Kağanlığı'ndaki iktidar kavgalarında yenilen ve iktidarla ters düşen üç Hazar boyu Macarlar'a karışmıştır. Daha sonra Macarlar, bugünkü bulundukları yere göçmüşlerdir. Sonuç olarak Macarlar üçü Türki, dört kavimden meydana gelmiştir. Türki olanlar: Onogurlar, Hunlar ve Kavar Hazarları. Türki olmayanlar ise Ugorlar'dır. Ancak ilk dönemlerde nüfus bakımından en büyük grubun Ugorlar olduğu; yönetimde etkili grubun ise Kavar Hazarları olduğu görüşü yaygındır.
değiştir Macaristan İdarî Bölge ve Başkentleri
| NUTS 1 | NUTS 2 | NUTS 3 | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Bölüm | Kodu | Büyük Alan | Kodu | Bölge | Kodu |
| Orta Macaristan | HU1 | Orta Macaristan | HU10 | Budapeşte | HU101 |
| Pest | HU102 | ||||
| Transdanubia | HU2 | Orta Transdanubia | HU21 | Fejér | HU211 |
| Komárom-Esztergom | HU212 | ||||
| Veszprém | HU213 | ||||
| Batı Transdanubia | HU22 | Győr-Moson-Sopron | HU221 | ||
| Vas | HU222 | ||||
| Zala | HU223 | ||||
| Güney Transdanubia | HU23 | Baranya | HU231 | ||
| Somogy | HU232 | ||||
| Tolna | HU233 | ||||
| Kuzey Macaristan ve Alföld | HU3 | Kuzey Macaristan | HU31 | Borsod-Abaúj-Zemplén | HU311 |
| Heves | HU312 | ||||
| Nógrád | HU313 | ||||
| Kuzey Alföld | HU32 | Hajdú-Bihar | HU321 | ||
| Jász-Nagykun-Szolnok | HU322 | ||||
| Szabolcs-Szatmár-Bereg | HU323 | ||||
| Güney Alföld | HU33 | Bács-Kiskun | HU331 | ||
| Békés | HU332 | ||||
| Csongrád | HU333 | ||||
|
||||
| Bölgenin adı | Bölge Merkezi | Alan (km²) |
Nüfus | Yoğunluk (/km²) |
|---|---|---|---|---|
| Kuzey Macaristan | Miskolc | 13.428 | 1.289.000 | 96 |
| Kuzey Alföld | Debrecen | 17.749 | 1.554.000 | 88 |
| Güney Alföld | Szeged | 18.339 | 1.367.000 | 75 |
| Orta Macaristan | Budapest | 6919 | 2.825.000 | 408 |
| Orta Transdanubia | Székesfehérvár | 11.237 | 1.114.000 | 99 |
| Batı Transdanubia | Győr | 11.209 | 1.004.000 | 90 |
| Güney Transdanubia | Pécs | 14.169 | 989.000 | 70 |
| İdari Bölge | Bölge Merkezi | Alan (km²) |
Populasyon | Yoğunluk | Kasaba/ Köy |
|---|---|---|---|---|---|
| Şablon:Hungary counties imagemep 450 | |||||
| Bács-Kiskun | Kecskemét | 8,445 | 541,584 | 64 | 119 |
| Baranya | Pécs | 4,430 | 402,260 | 91 | 301 |
| Békés | Békéscsaba | 5,631 | 392,845 | 70 | 75 |
| Borsod-Abaúj-Zemplén | Miskolc | 7,247 | 739,143 | 102 | 355 |
| Csongrád | Szeged | 4,263 | 425,785 | 100 | 60 |
| Fejér | Székesfehérvár | 4,359 | 428,579 | 98 | 108 |
| Győr-Moson-Sopron | Győr | 4,208 | 440,138 | 105 | 182 |
| Hajdú-Bihar | Debrecen | 6,211 | 550,265 | 89 | 82 |
| Heves | Eger | 3,637 | 323,769 | 89 | 119 |
| Jász-Nagykun-Szolnok | Szolnok | 5,582 | 413,174 | 74 | 75 |
| Komárom-Esztergom | Tatabánya | 2,265 | 315,886 | 139 | 76 |
| Nógrád | Salgótarján | 2,546 | 218,218 | 86 | 129 |
| Pest | Budapest | 6,393 | 1,124,395 | 176 | 186 |
| Somogy | Kaposvár | 6,036 | 334,065 | 55 | 244 |
| Szabolcs-Szatmár-Bereg | Nyíregyháza | 5,936 | 583,564 | 98 | 228 |
| Tolna | Szekszárd | 3,703 | 247,287 | 67 | 108 |
| Vas | Szombathely | 3,336 | 266,342 | 80 | 216 |
| Veszprém | Veszprém | 4,493 | 368,519 | 82 | 217 |
| Zala | Zalaegerszeg | 3,784 | 269,705 | 78 | 257 |
değiştir Budapest
- Budapesti
değiştir Bács-Kiskun
- Bácsalmási
- Bajai
- Jánoshalmi
- Kalocsai
- Kecskeméti
- Kiskőrösi
- Kiskunfélegyházi
- Kiskunhalasi
- Kiskunmajsai
- Kunszentmiklósi
değiştir Baranya
- Komlói
- Mohácsi
- Pécsi
- Pécsváradi
- Sásdi
- Sellyei
- Siklósi
- Szentlőrinci
- Szigetvári
değiştir Békés
- Békéscsabai
- Békési
- Gyulai
- Mezőkovácsházi
- Orosházi
- Sarkadi
- Szarvasi
- Szeghalmi
değiştir Borsod-Abaúj-Zemplén
- Abaúj–Hegyközi
- Bodrogközi
- Edelényi
- Encsi
- Kazincbarcikai
- Mezőcsáti
- Mezőkövesdi
- Miskolci
- Ózdi
- Sárospataki
- Sátoraljaújhelyi
- Szerencsi
- Szikszói
- Tiszaújvárosi
- Tokaji
değiştir Csongrád
- Csongrádi
- Hódmezővásárhelyi
- Kisteleki
- Makói
- Mórahalmi
- Szegedi
- Szentesi
değiştir Fejér
- Abai
- Adonyi
- Bicskei
- Dunaújvárosi
- Enyingi
- Ercsi
- Gárdonyi
- Móri
- Sárbogárdi
- Székesfehérvári
değiştir Győr-Moson-Sopron
- Csornai
- Győri
- Kapuvár-Beledi
- Mosonmagyaróvári
- Pannonhalmi
- Sopron-Fertődi
- Téti
değiştir Hajdú-Bihar
- Balmazújvárosi
- Berettyóújfalui
- Debreceni
- Derecske–Létavértesi
- Hajdúböszörményi
- Hajdúhadházi
- Hajdúszoboszlói
- Polgári
- Püspökladányi
değiştir Heves
- Bélapátfalvai
- Egri
- Füzesabonyi
- Gyöngyösi
- Hatvani
- Hevesi
- Pétervásárai
değiştir Jász-Nagykun-Szolnok
- Jászberényi
- Karcagi
- Kunszentmártoni
- Mezőtúri
- Szolnoki
- Tiszafüredi
- Törökszentmiklósi
değiştir Komárom-Esztergom
- Dorogi
- Esztergomi
- Kisbéri
- Komáromi
- Oroszlányi
- Tatai
- Tatabányai
değiştir Nógrád
- Balassagyarmati
- Bátonyterenyei
- Pásztói
- Rétsági
- Salgótarjáni
- Szécsényi
değiştir Pest
- Aszódi
- Budaörsi
- Ceglédi
- Dabasi
- Dunakeszi
- Érdi
- Gödöllői
- Gyáli
- Monori
- Nagykátai
- Pilisvörösvári
- Ráckevei
- Szentendrei
- Szobi
- Váci
- Veresegyházi
değiştir Somogy
- Balatonföldvári
- Barcsi
- Csurgói
- Fonyódi
- Kadarkúti
- Kaposvári
- Lengyeltóti
- Marcali
- Nagyatádi
- Siófoki
- Tabi
değiştir Szabolcs-Szatmár-Bereg
- Baktalórántházai
- Csengeri
- Fehérgyarmati
- Ibrány–Nagyhalászi
- Kisvárdai
- Mátészalkai
- Nagykállói
- Nyírbátori
- Nyíregyházai
- Tiszavasvári
- Vásárosnaményi
- Záhonyi
değiştir Tolna
- Bonyhádi
- Dombóvári
- Paksi
- Szekszárdi
- Tamási
değiştir Vas
- Celldömölki
- Csepregi
- Körmendi
- Kőszegi
- Őriszentpéteri
- Sárvári
- Szentgotthárdi
- Szombathelyi
- Vasvári
değiştir Veszprém
- Ajkai
- Balatonalmádi
- Balatonfüredi
- Pápai
- Sümegi
- Tapolcai
- Várpalotai
- Veszprémi
- Zirci
değiştir Zala
- Hévízi
- Keszthelyi
- Lenti
- Letenyei
- Nagykanizsai
- Pacsai
- Zalaegerszegi
- Zalakarosi
- Zalaszentgróti
değiştir Ayrıca bakınız
değiştir Dış bağlantılar
|
|
||
|---|---|---|
| NUTS 1 | Orta Macaristan · Transdanubia · Kuzey Macaristan ve Alföld |  |
| NUTS 2 | Batı Transdanubia · Güney Transdanubia · Orta Transdanubia · Orta Macaristan · Kuzey Macaristan · Kuzey Alföld · Güney Alföld | |
| NUTS 3 | Budapeşte · Pest (il) · Fejér · Komárom-Esztergom · Veszprém · Győr-Moson-Sopron · Vas · Zala · Baranya · Somogy · Tolna · Borsod-Abaúj-Zemplén · Heves · Nógrád · Hajdú-Bihar · Jász-Nagykun-Szolnok · Szabolcs-Szatmár-Bereg · Bács-Kiskun · Békés · Csongrád | |
Aday ülkeler: Hırvatistan • Makedonya • Türkiye
Potansiyel aday ülkeler: Arnavutluk • Bosna-Hersek • Karadağ • Kosova • Sırbistan
2009'da Katılacak ülkeler: Arnavutluk • Hırvatistan • Aday ülkeler: Makedonya • Gürcistan • Ukrayna