Ragbi, iki takım arasında oval bir topun el ve ayaklarla kontrol edilerek sayı yapılması esasına dayalı olarak oynanan takım oyunu. Ragbi, ragbi birliği (İngilizce: rugby union) veya ragbi ligi (İngilizce: rugby league) kuralları ile oynanır. Bir diğer çeşidi olan yedili ragbi, hem ragbi birliği hem de ragbi ligi kuralları ile oynanabilir. Anavatanı İngiltere olan ragbi, sonradan İngiliz sömürgelerine yayılmıştır. Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, Galler, İrlanda, İskoçya ve Fiji'de çok meşhur olan bu oyun diğer eski İngiliz sömürgeleri'nde ve Dünya'nın genelinde meşhur değildir.
Konu başlıkları |
değiştir Tarihçe
1823’te İngiltere’de Rugby Kenti’nin aynı isimli okulunda doğan bir spordur. Okulda öğrenci olan William Webb Ellis’in futbol oynarken topu eline alıp sayı yapması ve diğer oyuncuların da bu oyun şeklini benimsemesiyle, ragbi oynanmaya başlar.
değiştir Ragbi Birliği'nin kurulması
Kısa sürede popüler hale gelen ragbi artan kulüp sayısı nedeniyle Ragbi Birliği (İngilizce: Rugby Union) adında bir birlik kurulur. 1879 yılına kadar ragbinin temel kuralları belirlenir; oyuncu sayısının 15 olması gibi.
değiştir Ragbi Ligi'nin kurulması
Yine bu yıllarda Ragbi Birliğinden ayrılan bir grup Ragbi Ligi (İngilizce: Rugby Leauge) adı altında farklı kurallarla ragbi oynatan bir birlik daha kurar. Dünyada ragbi halen bu iki ayrı birliğin meydana getirdiği kurallarla oynanmaktadır.
Önceleri İngiltere’de yayılan ragbi, sonrasında İngiliz sömürgeleri'nde yayılmıştır. İngiltere, Galler, İskoçya, İrlanda, Fiji, Samoa, Tonga, Güney Afrika, Yeni Zelanda ve Avustralya'da çok meşhur olan bu oyun diğer eski İngiliz sömürgeleri'nde ve dünyanın genelinde yaygın değildir. ABD'de ragbiye benzeyen ancak koruyucu kıyafetler ve kask ile oynanan ve farklı kurallara sahip Amerikan futbolu oldukça yaygındır.
Rugby Union, Avustralya, Arjantin, Kanada, İngiltere, Fiji, Fransa, Gürcistan, İrlanda, Yeni Zelanda, Romanya, Samoa, İskoçya, Güney Afrika, Tonga ve Galler'de yaygın biçimde oynanır.
Rugby League ise yine Birleşik Krallık, Avustralya, Yeni Zelanda ve Fransa'da yaygın olarak oynanır. Papua Yeni Gine'de milli spor ilan edilmiştir. Fazla yaygın olmamakla birlikte Rusya, ABD ve Lübnan gibi ülkelerde de oynanır.
Ragbi Dünya Kupası, Rugby Union kuralları ile oynanmaktadır.
değiştir Türkiye'de ragbi
Ragbi de futbol gibi, 19.yy. sonlarında Osmanlı Devleti’nde bulunan yabancı uyruklular tarafından oynanmaya başlanmıştır. O devirlerde ragbi ve futbol ayırımı tam olmadığından takımlar “Rugby Football Club” (Ragbi Futbol Kulübü) ismini alıyorlardı. Bu tanımlama ragbi kulüpleri için hala geçerlidir. Futbol sözcüğü, halen bazı ülkelerde ragbi ya da Amerikan futbolu anlamında kullanılır.
Bundan yaklaşık bir asır sonra 1999 yılında, Marc Mercier, Dennis Ponds de Vier ve Chris Skirrow isimli üç yabancının, Türkiye’nin ilk ve tek gayri resmi ragbi kulübü olan “Istanbul Ottomans RFC.” yi kurmasıyla ragbi Türkiye'de amatör düzeyde oynanmaya tekrar başlanmıştır.
Türkiye´de 1945´te profesyonel Ragbi Ligi kurulmuştur. 1947´de Fenerbahçe'nin Galatasaray'ı 12-0 yenmesiyle GS ragbi takımını kapatır ve diğer kulüpler de bu yolu izler. Böylece Türkiye'de profesyonel Ragbi tamamen durur.
değiştir Kurallar
değiştir Ragbi birliğine göre
Bir ragbi birliği maçı 40'ar dakikalık iki devre olarak oynanır. Çocuk maçları daha kısa olabilir. Bir hakem, iki taç hakemi (İngilizce: touch judge) ve çoğu profesyonel maçta bir de kamera hakemi (İngilizce: television match official [TMO]) vardır. Takımlar 15'er kişiden oluşur. Rakibinden daha fazla sayı yapan taraf maçı kazanır.
Sayı kazanmanın yolları "try yapmak" ya da "gol atmak" tır.
- Try
Try, topu kale sahası (İng: in-goal) zeminine dokundurmaktır ve 5 puan değerindedir.
- Gol
Gol atmak için ise, topun kale direkleri arasındaki çıtanın üzerinden aşırtılması gerekir. Ragbi birliği maçında değişik puan değerlerine sahip üç çeşit gol vardır:
- Açık alanda top yere çarptıktan hemen sonra şut çekerek atılan "drop gol". Bu tür gol 3 puan değerindedir.
- Faul sonucu verilen penaltı sayesinde atılan gol. Penaltı atışı, sabit bir noktadan şut çekilerek veya drop gol şeklinde gerçekleştirilebilir. 3 puan değerindedir.
- Try yapan takıma verilen şut hakkı. Top sabit halde iken veya yere çarptıktan sonra yapılabilir. 2 puan değerindedir.
değiştir Ayrıca bakınız
değiştir Türkiye'deki ragbi kulüpleri
- Kartaltepe Rugby Kulübü
- Kadıköy Ragbi Kulübü
- Bakırköy Rugby Kulübü
- Saint Benoit Lisesi Rugby Klübü
- Cyprus Pumas Rugby Kulübü
- Samsun Ragbi Kulübü
- Istanbul Teknik Universitesi Rugby Kulübü
- Saint Joseph Lisesi Rugby Kulübü
değiştir Dış bağlantılar
- kartaltepe Rugby Kulübü Resmi Web Sitesi
- Bakırköy Rugby Kulübü Resmi Web Sitesi
- Samsun Ragbi Kulübü Resmi Web Sitesi
- İstanbul Teknik Üniversitesi Rugby Kulübü Resmi Web Sitesi
